Σε μια εποχή όπου το κόστος ζωής αυξάνεται συνεχώς και οι υποχρεώσεις πιέζουν ολοένα και περισσότερα νοικοκυριά, η σωστή διαχείριση στα χρήματα που μπαίνουν στην τσέπη του καθενός δεν αποτελεί πολυτέλεια, αλλά αναγκαιότητα.
Πολλοί άνθρωποι, ακόμη και με σταθερό εισόδημα, δυσκολεύονται να βγάλουν τον μήνα ή να αποταμιεύσουν χρήματα. Είναι μια συζήτηση που ακούμε παντού. Υπάρχει όμως κάποια «μαγική» λύση γι’ αυτό;
Η απάντηση είναι πως όχι. Ωστόσο, οικονομολόγοι έχουν επιχειρήσει κατά καιρούς να παρουσιάζουν τρόπους που θα μπορούσαν σε πολλούς να δώσουν μια μικρή οικονομική… ανάσα.
Ένας από αυτούς του τρόπους είναι ο κανόνας «50-30-20», ένας απλός και πρακτικός τρόπος κατανομής του μηνιαίου εισοδήματος, που προτείνεται εδώ και χρόνια από οικονομικούς αναλυτές και χρηματοοικονομικούς οργανισμούς παγκοσμίως.
Χρήματα και διαχείριση: Τι προβλέπει ο κανόνας 50-30-20
Η φιλοσοφία του κανόνα βασίζεται στη διαίρεση του καθαρού μηνιαίου εισοδήματος σε τρεις βασικές κατηγορίες: Χρήματα για ανάγκες, χρήματα για επιθυμίες και χρήματα για αποταμιεύσεις.
Κάθε κατηγορία έχει το δικό της ποσοστό και τον δικό της ρόλο στη συνολική οικονομική ισορροπία.
Το 50% των χρημάτων τις βασικές οικονομικές ανάγκες
Το μεγαλύτερο κομμάτι του εισοδήματος, έως και το μισό, προορίζεται για τα απολύτως απαραίτητα έξοδα διαβίωσης. Σε αυτή την κατηγορία εντάσσονται όλες οι δαπάνες που δεν μπορούν να αποφευχθούν και είναι αναγκαίες για την καθημερινή ζωή.
Τέτοια έξοδα περιλαμβάνουν το ενοίκιο ή τη δόση στεγαστικού δανείου, τους λογαριασμούς κοινής ωφέλειας, τα τρόφιμα, τα έξοδα μετακίνησης, την υγειονομική περίθαλψη, τα ασφάλιστρα, αλλά και εκπαιδευτικές υποχρεώσεις, όπως δίδακτρα σχολείων ή φροντιστηρίων.
Ο στόχος είναι αυτές οι βασικές ανάγκες να μην ξεπερνούν το 50% του συνολικού εισοδήματος, ώστε να παραμένει «χώρος» για τις υπόλοιπες κατηγορίες.
Το 30% των χρημάτων για τις επιθυμίες και την ποιότητα ζωής
Η οικονομική πειθαρχία δεν σημαίνει στέρηση. Ο κανόνας 50-30-20 αναγνωρίζει ότι η ψυχαγωγία και οι προσωπικές απολαύσεις είναι σημαντικές για την ισορροπία και την ψυχολογία μας.
Για τον λόγο αυτό, προβλέπει ότι περίπου το 30% του εισοδήματος μπορεί να διατεθεί σε δαπάνες που δεν είναι απολύτως αναγκαίες. Σε αυτή την κατηγορία ανήκουν οι έξοδοι για φαγητό, ο καφές, τα ταξίδια, οι αγορές ρούχων πέρα από τα βασικά, οι συνδρομές σε πλατφόρμες ψυχαγωγίας και γενικότερα οτιδήποτε κάνει την καθημερινότητα πιο ευχάριστη.
Το κλειδί είναι οι επιθυμίες να παραμένουν μέσα σε συγκεκριμένα όρια και να μην στερούν χρήματα που προορίζονται για πιο ουσιαστικούς στόχους.
Το 20% για αποταμίευση και ασφάλεια του μέλλοντος
Το τελευταίο και ίσως πιο κρίσιμο κομμάτι του κανόνα αφορά την αποταμίευση. Σύμφωνα με τη λογική του 50-30-20, τουλάχιστον το 20% του μηνιαίου εισοδήματος θα πρέπει να κατευθύνεται στην άκρη, είτε για αποταμίευση είτε για επενδύσεις.
Αυτά τα χρήματα λειτουργούν ως «δίχτυ ασφαλείας» για το μέλλον και μπορούν να καλύψουν απρόβλεπτα γεγονότα, όπως ιατρικά έξοδα, επισκευές στο σπίτι ή το αυτοκίνητο, αλλά και μακροπρόθεσμους στόχους, όπως η αγορά κατοικίας ή η σύνταξη.
Πολλοί ειδικοί προτείνουν τη δημιουργία ξεχωριστού λογαριασμού, ώστε τα χρήματα αυτά να μην χρησιμοποιούνται εύκολα για καθημερινές δαπάνες.
Είναι ο κανόνας κατάλληλος για όλους;
Σε κάθε περίπτωση, ο κανόνας 50-30-20 δεν είναι «νόμος». Αποτελεί έναν οδηγό, ο οποίος μπορεί να προσαρμοστεί ανάλογα με το χρήματα που βγάζει κανείς, τον τρόπο ζωής και τις ανάγκες του.
Για κάποιους, το 50% στις ανάγκες ίσως είναι δύσκολο να επιτευχθεί, ειδικά σε μεγάλες πόλεις με υψηλό κόστος ζωής, όπως για παράδειγμα η Αθήνα. Ωστόσο, ακόμη και ως σημείο αναφοράς, ο κανόνας βοηθά να αποκτήσει κανείς καλύτερη εικόνα των οικονομικών του και να κάνει πιο συνειδητές επιλογές.
Σε τελική ανάλυση, το μεγαλύτερο πλεονέκτημα του 50-30-20 είναι ότι μετατρέπει τη διαχείριση χρημάτων από άγχος σε σχέδιο. Και αυτό από μόνο του είναι ένα σημαντικό βήμα.