Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, και ιδιαίτερα το Instagram και το TikTok, μετατρέπονται ολοένα και συχνότερα σε πεδίο δράσης οργανωμένων κυκλωμάτων ψηφιακής απάτης, τα οποία εκμεταλλεύονται την ταχύτητα διάδοσης περιεχομένου και την εμπιστοσύνη των χρηστών σε γνωστά πρόσωπα ή «viral» λογαριασμούς.
Σύμφωνα με ειδικούς στην κυβερνοασφάλεια, οι πιο συχνές μορφές απάτης βασίζονται σε ψεύτικους διαγωνισμούς, παραπλανητικές επενδυτικές προτάσεις και προσφορές που υπόσχονται «εύκολο κέρδος» ή μεγάλες εκπτώσεις.
Απάτες: «Επενδύσεις» σε bitcoin με εγγυημένα κέρδη
Μία από τις πιο διαδεδομένες πρακτικές αφορά ψεύτικες διαφημίσεις ή μηνύματα που προωθούν επενδύσεις σε bitcoin και άλλα κρυπτονομίσματα. Οι επιτήδειοι χρησιμοποιούν συχνά βίντεο ή φωτογραφίες με πρόσωπα που εμφανίζονται ως «επιτυχημένοι επενδυτές», υποσχόμενοι γρήγορα και εγγυημένα κέρδη.
Στην πραγματικότητα, οι χρήστες οδηγούνται σε ιστοσελίδες-μαϊμού όπου καλούνται να καταθέσουν χρήματα ή να δώσουν στοιχεία κάρτας και ηλεκτρονικού πορτοφολιού.
Μετά την πρώτη «επένδυση», οι δράστες εξαφανίζονται ή ζητούν επιπλέον ποσά.
Απάτες: Ψεύτικοι κωδικοί και δωροκάρτες από γνωστά brands
Αύξηση παρουσιάζουν και οι απάτες που υπόσχονται δωρεάν προϊόντα ή μεγάλες εκπτώσεις μέσω «μυστικών» κωδικών, όπως δήθεν κουπόνια αγορών για τη Shein.
Οι χρήστες καλούνται να πατήσουν σε συνδέσμους, να συμπληρώσουν στοιχεία ή να κοινοποιήσουν το περιεχόμενο σε φίλους για να «ενεργοποιηθεί» η προσφορά.
Στις περισσότερες περιπτώσεις, πρόκειται για σελίδες συλλογής προσωπικών δεδομένων ή για μηχανισμούς που αυξάνουν τεχνητά την απήχηση ψεύτικων λογαριασμών.
Απάτες: Παραβίαση λογαριασμών και απάτες μέσω μηνυμάτων
Συχνό φαινόμενο είναι και τα μηνύματα που φαίνεται να προέρχονται από φίλους ή γνωστούς, ζητώντας «επείγουσα βοήθεια» ή αποστολή κωδικού. Συνήθως πρόκειται για λογαριασμούς που έχουν ήδη παραβιαστεί και χρησιμοποιούνται για την επέκταση της απάτης.
Πώς προστατεύονται οι χρήστες από τις απάτες
Οι ειδικοί συνιστούν:
- Να μην εμπιστεύονται επενδύσεις με «σίγουρα» κέρδη
- Να αποφεύγουν συνδέσμους από άγνωστους λογαριασμούς
- Να ενεργοποιούν έλεγχο δύο παραγόντων
- Να επιβεβαιώνουν προσφορές μόνο από επίσημα κανάλια εταιρειών
- Να μην αποστέλλουν ποτέ κωδικούς επιβεβαίωσης
Όπως επισημαίνουν στελέχη κυβερνοασφάλειας, η βασική άμυνα απέναντι στις ψηφιακές απάτες παραμένει η ενημέρωση και η καχυποψία απέναντι σε προσφορές που φαίνονται «πολύ καλές για να είναι αληθινές».