Το 1994, το Pulp Fiction έκανε την πρώτη του εμφάνιση στο Φεστιβάλ Καννών και μέσα σε λίγες ώρες έμοιαζε σαν να είχε αλλάξει για πάντα τον τρόπο με τον οποίο μιλάμε για το σινεμά.
Δεν ήταν απλώς μια επιτυχημένη ταινία. Δεν ήταν μόνο μια έκρηξη στιλ, βίας, χιούμορ και ποπ κουλτούρας. Ήταν η στιγμή που ο Κουέντιν Ταραντίνο πέρασε από το στάδιο του ταλαντούχου δημιουργού στο επίπεδο του σκηνοθέτη που επηρεάζει ολόκληρες γενιές. Και όσο εντυπωσιακές κι αν ήταν οι επόμενες δουλειές του, από το «Kill Bill» μέχρι τα «Άδωξοι Μπάσταρδη» και το «Django Unchained», το «Pulp Fiction» παραμένει η κορυφαία στιγμή της καριέρας του.
Ο βασικός λόγος είναι ότι εδώ ο Ταραντίνο κατάφερε να ισορροπήσει τα πάντα στην ιδανική αναλογία. Το σενάριο είναι χαοτικό αλλά απόλυτα ελεγχόμενο. Οι χαρακτήρες είναι καρικατούρες και ταυτόχρονα αληθινοί άνθρωποι. Η βία είναι σοκαριστική αλλά και παράξενα αστεία.
Το φιλμ κινείται ανάμεσα στο γκανγκστερικό, την κωμωδία, το νουάρ και το ανεξάρτητο αμερικανικό σινεμά χωρίς ποτέ να δείχνει μπερδεμένο. Αντίθετα, κάθε σκηνή μοιάζει να βρίσκεται ακριβώς εκεί που πρέπει.
Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο του Pulp Fiction είναι ο τρόπος με τον οποίο αφηγείται την ιστορία του. Σήμερα η μη γραμμική αφήγηση θεωρείται συνηθισμένη, όμως το 1994 έμοιαζε σχεδόν επαναστατική για μια τόσο mainstream ταινία.
Ο Ταραντίνο παίρνει τρεις διαφορετικές ιστορίες, τις σπάει σε κομμάτια και τις επανασυνδέει σαν παζλ. Το αποτέλεσμα δεν είναι απλώς έξυπνο· είναι απολαυστικό. Ο θεατής δεν παρακολουθεί μόνο τι συμβαίνει αλλά προσπαθεί συνεχώς να ενώσει τα κομμάτια. Η ταινία απαιτεί συμμετοχή και αυτό είναι ένα από τα μεγάλα μυστικά της δύναμής της.
Βέβαια, καμία ανάλυση για το Pulp Fiction δεν μπορεί να σταθεί χωρίς τους χαρακτήρες του. Ο Βίνσεντ Βέγκα του Τζον Τραβόλτα είναι ένας από τους πιο εμβληματικούς αντιήρωες στην ιστορία του σινεμά. Χαλαρός, αστείος, επικίνδυνος και ταυτόχρονα σχεδόν παιδικός σε ορισμένες στιγμές, έγινε αμέσως pop icon.
Δίπλα του, ο Τζουλς του Σάμιουελ Τζάκσον προσφέρει ίσως τον πιο απολαυστικό μονόλογο της καριέρας του, μετατρέποντας μια σκηνή εκτέλεσης σε θεατρική παράσταση. Και φυσικά υπάρχει η Μία Γουάλας της Ούμα Θέρμαν, μια φιγούρα που μέσα από λίγες μόνο σκηνές κατάφερε να μείνει ανεξίτηλη στη συλλογική μνήμη.
Αυτό όμως που κάνει την ταινία μοναδική είναι ότι ακόμα και οι μικροί χαρακτήρες μοιάζουν αξέχαστοι. Ο πυγμάχος Μπουτς του Μπρους Γουίλις, το αγχωμένο ζευγάρι ληστών στην καφετέρια, ο Γουίνστον Γουλφ του Χάρβεϊ Καϊτέλ που «καθαρίζει προβλήματα» με απίστευτη ψυχραιμία. Όλοι έχουν προσωπικότητα, ρυθμό και λόγο ύπαρξης. Δεν υπάρχουν διακοσμητικοί ρόλοι. Ο καθένας αφήνει το αποτύπωμά του.
Ένας ακόμα λόγος που το Pulp Fiction θεωρείται η καλύτερη ταινία του Ταραντίνο είναι οι διάλογοι. Κανείς άλλος σκηνοθέτης της εποχής δεν μπορούσε να κάνει καθημερινές συζητήσεις να ακούγονται τόσο συναρπαστικές. Οι ήρωες μιλούν για χάμπουργκερ, για τηλεοπτικές σειρές, για μασάζ ποδιών ή για μουσική και όμως ο θεατής δεν μπορεί να πάρει τα μάτια του από την οθόνη.
Ο Ταραντίνο καταφέρνει κάτι σπάνιο. Nα δημιουργεί ένταση ακόμα και όταν δεν συμβαίνει απολύτως τίποτα. Οι διάλογοί του δεν υπάρχουν μόνο για να προχωρά η πλοκή. Είναι ο ίδιος ο κόσμος της ταινίας.
Και φυσικά υπάρχει η αισθητική. Το Pulp Fiction είναι ίσως η πιο… κουλ ταινία που γυρίστηκε ποτέ. Από τα κοστούμια και τα χτενίσματα μέχρι τα neon φώτα και τα diner, κάθε εικόνα μοιάζει προσεκτικά σχεδιασμένη ώστε να μείνει στη μνήμη.
Η σκηνή χορού του Τζον Τραβόλτα με την Ούμα Θέρμαν έγινε ιστορική όχι επειδή είναι τεχνικά εντυπωσιακή αλλά επειδή συμπυκνώνει όλη τη μαγεία της ταινίας. Στιλ, ειρωνεία, ρυθμό και απόλυτη κινηματογραφική αυτοπεποίθηση.
Το soundtrack παίζει επίσης τεράστιο ρόλο. Ο Ταραντίνο δεν χρησιμοποιεί τη μουσική σαν συνοδεία αλλά σαν βασικό αφηγηματικό εργαλείο. Κάθε τραγούδι μοιάζει να γεννήθηκε για τη συγκεκριμένη σκηνή. Από το «Misirlou» στην εμβληματική εισαγωγή μέχρι το «Girl, You’ll Be a Woman Soon», η μουσική γίνεται αναπόσπαστο κομμάτι της εμπειρίας.
Πάνω απ’ όλα όμως, το Pulp Fiction παραμένει η καλύτερη ταινία του Ταραντίνο επειδή ήταν η στιγμή όπου όλα έμοιαζαν φρέσκα. Στις επόμενες δουλειές του ο σκηνοθέτης συχνά επανέλαβε στοιχεία που ήδη είχε τελειοποιήσει εδώ… Τους μακροσκελείς διαλόγους, τα ξαφνικά ξεσπάσματα βίας, τα κεφάλαια στην αφήγηση, τις αναφορές στην ποπ κουλτούρα. Καμία όμως δεν είχε την ίδια αίσθηση ανακάλυψης. Το Pulp Fiction έμοιαζε σαν κάτι που το κοινό δεν είχε ξαναδεί.
Τριάντα και πλέον χρόνια μετά, η ταινία εξακολουθεί να μοιάζει ζωντανή, σύγχρονη και απίστευτα επιδραστική. Άλλαξε τον ανεξάρτητο αμερικανικό κινηματογράφο, επανέφερε τον Τζον Τραβόλτα στην κορυφή και δημιούργησε ένα ολόκληρο κύμα μιμητών που προσπάθησαν να αντιγράψουν το ύφος της χωρίς ποτέ να το φτάσουν πραγματικά. Και ίσως αυτό να είναι το μεγαλύτερο σημάδι μιας σπουδαίας ταινίας
Όλοι θέλησαν να της μοιάσουν, αλλά καμία δεν κατάφερε να γίνει πραγματικά το νέο Pulp Fiction.
