Υπάρχουν επιστημονικές ανακαλύψεις που αλλάζουν τον τρόπο που βλέπουμε τον κόσμο και υπάρχουν και εκείνες που σε κάνουν να αναρωτιέσαι αν κάποιος ερευνητής έχασε ένα στοίχημα.
Η τελευταία είδηση από την Ιταλία ανήκει μάλλον και στις δύο κατηγορίες. Μια ομάδα επιστημόνων κατάφερε να παρασκευάσει ψωμί με προζύμι χρησιμοποιώντας ζύμες που βρέθηκαν σε μια μούμια ηλικίας περίπου 5.300 ετών.
Η μούμια δεν είναι άλλη από τον διάσημο Ότσι, τον «Άνθρωπο των Πάγων», που ανακαλύφθηκε το 1991 στις Άλπεις, κοντά στα σύνορα Ιταλίας και Αυστρίας. Από τότε έχει αποτελέσει αντικείμενο αμέτρητων επιστημονικών ερευνών, αποκαλύπτοντας πληροφορίες για τη ζωή, τη διατροφή και τις συνθήκες της προϊστορικής Ευρώπης. Αυτή τη φορά, όμως, το ενδιαφέρον στράφηκε σε κάτι πολύ μικρότερο. Toυς μικροοργανισμούς που είχαν διατηρηθεί πάνω και μέσα στο σώμα του για χιλιάδες χρόνια.
Οι ερευνητές απομόνωσαν στελέχη ζύμης που κατάφεραν να επιβιώσουν χάρη στις εξαιρετικά χαμηλές θερμοκρασίες και στις μοναδικές συνθήκες διατήρησης της μούμιας. Στη συνέχεια τα καλλιέργησαν σε εργαστηριακό περιβάλλον και δοκίμασαν να τα χρησιμοποιήσουν στην παρασκευή προζυμένιου ψωμιού. Το αποτέλεσμα ήταν εντυπωσιακό. H ζύμη φούσκωσε κανονικά μέσα σε περίπου ένα 24ωρο, όπως θα συνέβαινε και με μια σύγχρονη καλλιέργεια μαγιάς.
Οι ίδιοι οι επιστήμονες παραδέχθηκαν ότι τα πρώτα τους πειράματα δεν ήταν τέλεια. Το ψωμί που παρήγαγαν δεν κέρδισε ακριβώς βραβείο αρτοποιίας, όμως απέδειξε ότι οι αρχαίοι μικροοργανισμοί παρέμεναν λειτουργικοί ακόμη και μετά από πέντε χιλιετίες. Σύμφωνα με τους ερευνητές, οι δυνατότητες αυτής της ανακάλυψης ξεπερνούν κατά πολύ την περιέργεια ενός εντυπωσιακού πειράματος.
Η μελέτη βοηθά τους επιστήμονες να κατανοήσουν καλύτερα πώς εξελίχθηκαν τα μικροβιώματα των ανθρώπων μέσα στους αιώνες, αλλά και πώς λειτουργούσαν οι μικροοργανισμοί σε διαφορετικές εποχές. Παράλληλα, ανοίγει την πόρτα για νέες εφαρμογές στη βιοτεχνολογία και στη βιομηχανία τροφίμων. Μάλιστα, η επόμενη μεγάλη δοκιμή που σχεδιάζεται είναι η παραγωγή μπίρας με τις ίδιες αρχαίες ζύμες.
Κάπως έτσι, ο Ότσι συνεχίζει να προσφέρει νέα στοιχεία για τον κόσμο πριν από 5.000 χρόνια. Μόνο που αυτή τη φορά δεν μας μαθαίνει πώς ζούσαν οι άνθρωποι της Εποχής του Χαλκού, αλλά ίσως και πώς θα μπορούσε να μυρίζει ο φούρνος της γειτονιάς τους. Ένα κομμάτι προϊστορίας που, κυριολεκτικά, βγήκε από τον πάγο και μπήκε στον φούρνο.
