Η χρήση ενός VPN έχει γίνει ιδιαίτερα δημοφιλής τα τελευταία χρόνια, καθώς όλο και περισσότεροι χρήστες αναζητούν τρόπους να προστατεύσουν την ιδιωτικότητά τους στο διαδίκτυο.
Η υπόσχεση είναι απλή, η σύνδεσή σας περνά μέσα από έναν VPN server, η επικοινωνία μεταξύ της συσκευής και του server κρυπτογραφείται και οι ιστοσελίδες βλέπουν συνήθως τη διεύθυνση IP του VPN αντί για τη δική σας.
Αυτό μπορεί να περιορίσει τις πληροφορίες που βλέπει ο πάροχος internet ή ένα δημόσιο Wi-Fi δίκτυο σχετικά με τις διαδικτυακές σας συνδέσεις.
Όταν όμως το VPN προσφέρεται δωρεάν, το ερώτημα είναι εύλογο, πού βρίσκεται το κόστος; Η απάντηση δεν είναι πάντα ότι «ο χρήστης είναι το προϊόν».
Υπάρχουν αξιόπιστες υπηρεσίες που προσφέρουν δωρεάν πακέτα με περιορισμένες δυνατότητες, προκειμένου να προσελκύσουν νέους χρήστες στις επί πληρωμή εκδόσεις τους.
Ωστόσο, υπάρχουν και εφαρμογές που βασίζονται στη διαφήμιση, συλλέγουν περισσότερα δεδομένα ή δεν εξηγούν με σαφήνεια πώς χρηματοδοτούν τη λειτουργία τους.
Ένα από τα πρώτα μειονεκτήματα των δωρεάν VPN είναι η απόδοση. Η δρομολόγηση της σύνδεσης μέσω ενός επιπλέον server μπορεί να αυξήσει την καθυστέρηση και να μειώσει την ταχύτητα του internet.
Στα δωρεάν πακέτα, το πρόβλημα μπορεί να είναι εντονότερο λόγω περιορισμών στην ταχύτητα, στον όγκο δεδομένων ή στον αριθμό των διαθέσιμων servers.
Επιπλέον, ορισμένες ιστοσελίδες και streaming υπηρεσίες μπλοκάρουν γνωστές VPN διευθύνσεις, κάτι που μπορεί να γίνεται ακόμη πιο ενοχλητικό όταν οι διαθέσιμες δωρεάν τοποθεσίες είναι λίγες.
Το σημαντικότερο ζήτημα όμως, αφορά την ιδιωτικότητα. Με τη χρήση ενός VPN μεταφέρουμε ένα μέρος της εμπιστοσύνης που έχουμε στον πάροχο internet στον πάροχο του VPN. Η υπηρεσία VPN βρίσκεται σε θέση να διαχειρίζεται την κίνηση που περνά από τους servers της.
Επομένως, αν μια εταιρεία έχει ασαφή πολιτική απορρήτου ή δεν εξηγεί τι δεδομένα συλλέγει και γιατί, το VPN μπορεί να δημιουργήσει ένα διαφορετικό πρόβλημα αντί να λύσει το αρχικό.
Μάλιστα, πρόσφατη έρευνα που αναφέρεται στο άρθρο του Engadget εξέτασε 281 δημοφιλείς εφαρμογές VPN για Android. Οι ερευνητές διαπίστωσαν περιπτώσεις διαρροής κίνησης εκτός της VPN σύνδεσης, μετάδοσης μη κρυπτογραφημένων δεδομένων και αποστολής Android Advertising IDs, τα οποία μπορούν να χρησιμοποιηθούν για σκοπούς παρακολούθησης.
Τα συγκεκριμένα ευρήματα αφορούν εφαρμογές Android και δεν μπορούν να γενικευτούν σε όλες τις VPN υπηρεσίες ή πλατφόρμες, δείχνουν όμως ότι η ένδειξη connected δεν αποτελεί από μόνη της εγγύηση ασφάλειας.
Ένα ακόμη σημαντικό σημείο που συχνά παραβλέπεται είναι ότι το VPN δεν κάνει τον χρήστη ανώνυμο. Ακόμη και όταν η πραγματική IP διεύθυνση δεν εμφανίζεται στις ιστοσελίδες, υπάρχουν άλλοι τρόποι αναγνώρισης, όπως οι λογαριασμοί στους οποίους έχουμε συνδεθεί, τα cookies, τα δεδομένα τοποθεσίας και άλλοι ψηφιακοί αναγνωριστές.
Παράλληλα, ένα VPN δεν αντικαθιστά το antivirus ούτε προστατεύει από phishing. Αν ένας χρήστης εγκαταστήσει κακόβουλο λογισμικό ή εισαγάγει τον κωδικό του σε μια πλαστή ιστοσελίδα, η VPN σύνδεση δεν αρκεί για να αποτρέψει την επίθεση.
Το πρώτο πράγμα που αξίζει να εξετάσετε είναι πώς βγάζει χρήματα η υπηρεσία. Ένα δωρεάν πακέτο που αποτελεί μέρος μιας γνωστής συνδρομητικής υπηρεσίας είναι συνήθως πιο εύκολο να αξιολογηθεί, καθώς υπάρχει ένα σαφές επιχειρηματικό μοντέλο πίσω από αυτό. Αυτό δεν αποτελεί απόδειξη ότι η υπηρεσία είναι ασφαλής, αλλά είναι ένα θετικό σημάδι.
Ελέγξτε επίσης ποια εταιρεία βρίσκεται πίσω από το VPN, την πολιτική απορρήτου και το είδος των δεδομένων που συλλέγει. Ακόμη καλύτερα, αναζητήστε ανεξάρτητους ελέγχους ασφαλείας (security audits), αντί να βασίζεστε αποκλειστικά σε διαφημιστικούς ισχυρισμούς.
Τέλος, αξίζει να εξετάσετε την τεχνολογία που χρησιμοποιεί η υπηρεσία. Πρωτόκολλα όπως το WireGuard και το OpenVPN χρησιμοποιούνται ευρέως, ενώ λειτουργίες όπως το kill switch μπορούν να προσφέρουν ένα επιπλέον επίπεδο προστασίας, καθώς μπορούν να διακόψουν την internet κίνηση όταν η VPN σύνδεση χαθεί απροσδόκητα.
Πριν εγκαταστήσετε οποιοδήποτε δωρεάν VPN, μην κοιτάξετε μόνο την τιμή. Στην ασφάλεια και την ιδιωτικότητα, το «δωρεάν» χρειάζεται πάντα έλεγχο.
