Μια νέα έκφραση για την απώλεια βάρους έχει μπει δυναμικά στη συζήτηση, το «food noise», δηλαδή ο «θόρυβος του φαγητού».
Πρόκειται για έναν όρο που χρησιμοποιείται κυρίως στα social media για να περιγράψει τις επίμονες ή επαναλαμβανόμενες σκέψεις γύρω από το φαγητό, από το τι θα φάει κάποιος αργότερα μέχρι την έντονη επιθυμία για ένα συγκεκριμένο τρόφιμο.
Μέσα σε μόλις δύο χρόνια, δεκάδες χιλιάδες βίντεο στο TikTok χρησιμοποίησαν το σχετικό hashtag, μετατρέποντας τον όρο σε ένα από τα νέα viral trends της εποχής των φαρμάκων GLP-1.
Η δημοτικότητά του συνδέθηκε ιδιαίτερα με εμπειρίες ανθρώπων που λαμβάνουν φάρμακα για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας και περιγράφουν ότι ξαφνικά οι σκέψεις για το φαγητό φαίνεται να υποχωρούν.
Το ερώτημα ωστόσο, είναι αν το food noise αποτελεί πραγματικά ένα ξεχωριστό φαινόμενο ή αν πρόκειται περισσότερο για έναν εύστοχο όρο που χρησιμοποιούν οι άνθρωποι για να περιγράψουν την πείνα, τις λιγούρες και τη σχέση τους με το φαγητό.
Γιατί οι ενέσεις αδυνατίσματος συνδέθηκαν με το food noise
Τα φάρμακα που βασίζονται στη δράση των GLP-1, όπως η σεμαγλουτίδη και η τιρζεπατίδη, έχουν αλλάξει σημαντικά τη συζήτηση γύρω από την παχυσαρκία.
Εκτός από την επίδρασή τους στην όρεξη και τον κορεσμό, περισσότεροι άνθρωποι αναφέρουν ότι αισθάνονται πως μειώνεται η διαρκής ενασχόλησή τους με το φαγητό.
Η εμπειρία αυτή έχει οδηγήσει στην εικόνα ενός «διακόπτη» που μπορεί να χαμηλώσει την ένταση των σκέψεων για το φαγητό. Η περιγραφή είναι απλή και εύκολα κατανοητή, όμως η επιστημονική εξήγηση είναι σαφώς πιο σύνθετη.
Μία από τις θεωρίες αφορά τον τρόπο με τον οποίο ο εγκέφαλος και το σώμα αντιλαμβάνονται τα σήματα της πείνας και του κορεσμού. Όταν αυτά τα σήματα δεν αναγνωρίζονται ή δεν ερμηνεύονται εύκολα, η σχέση με το φαγητό μπορεί να γίνει πιο έντονη.
Ωστόσο, τα διαθέσιμα δεδομένα δεν αρκούν για να θεωρηθεί το food noise μια ξεχωριστή, πλήρως ορισμένη ψυχολογική ή ιατρική κατάσταση.
Τι μας έμαθε το πείραμα της Μινεσότα
Μια από τις πιο ενδιαφέρουσες ενδείξεις για τη δύναμη που μπορεί να αποκτήσει η σκέψη γύρω από το φαγητό προέρχεται από το περίφημο Πείραμα Λιμοκτονίας της Μινεσότα, που πραγματοποιήθηκε τη δεκαετία του 1940.
Οι συμμετέχοντες ακολούθησαν για μήνες μια αυστηρά περιορισμένη διατροφή και, όπως έχει καταγραφεί, η ενασχόλησή τους με το φαγητό έγινε ιδιαίτερα έντονη.
Το φαγητό κυριάρχησε στις σκέψεις και στη συμπεριφορά τους, δείχνοντας πόσο ισχυρή μπορεί να γίνει η νοητική ενασχόληση με την τροφή όταν ο οργανισμός βρίσκεται σε συνθήκες στέρησης.
Το συγκεκριμένο πείραμα, βέβαια, δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως άμεση απόδειξη για το σημερινό food noise. Οι συνθήκες ήταν ακραίες και διαφέρουν σημαντικά από την καθημερινότητα ενός ανθρώπου που αντιμετωπίζει επίμονες σκέψεις για φαγητό.
Μπορεί όμως να βοηθήσει στην κατανόηση του τρόπου με τον οποίο η πείνα επηρεάζει τη σκέψη και τη συμπεριφορά.
Μια άλλη επιστημονική υπόθεση εξετάζει τη σχέση ανάμεσα στο φαγητό, την απόλαυση και το σύστημα ανταμοιβής του εγκεφάλου. Ορισμένες τροφές μπορούν να προκαλέσουν έντονη αίσθηση ευχαρίστησης και να ενεργοποιήσουν μηχανισμούς που σχετίζονται με τη ντοπαμίνη.
Ερευνητικά ευρήματα έχουν δημιουργήσει το ενδιαφέρον για το κατά πόσο τα GLP-1 επηρεάζουν όχι μόνο την πείνα, αλλά και την ανταμοιβή που συνδέεται με το φαγητό.
Σε μεμονωμένες παρατηρήσεις και σε προκλινικές μελέτες έχουν καταγραφεί ενδείξεις προς αυτή την κατεύθυνση, όμως χρειάζεται προσοχή στην ερμηνεία τους.
Viral trend ή πραγματικό φαινόμενο;
Το food noise βρίσκεται σήμερα σε μια ενδιαφέρουσα γκρίζα ζώνη ανάμεσα στην επιστημονική έρευνα και τη γλώσσα των social media.
Η εμπειρία που περιγράφουν πολλοί άνθρωποι είναι υπαρκτή ως προσωπικό βίωμα, η σκέψη για το φαγητό μπορεί πράγματι να γίνει λιγότερο έντονη μετά τη χρήση συγκεκριμένων φαρμάκων.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι έχει αποδειχθεί πως υπάρχει ένας ενιαίος μηχανισμός που ονομάζεται food noise ούτε ότι οι ενέσεις αδυνατίσματος απλώς «κλείνουν έναν διακόπτη» στον εγκέφαλο.
Η επιστήμη προσπαθεί ακόμη να ξεχωρίσει τι αφορά την πείνα, τι τον κορεσμό, τι την επιθυμία για φαγητό και τι το σύστημα ανταμοιβής. Και όσο τα GLP-1 χρησιμοποιούνται ευρύτερα, τόσο περισσότερα δεδομένα αναμένεται να προκύψουν.
Έτσι, το food noise μπορεί να είναι ένας νέος και ιδιαίτερα εύστοχος τρόπος για να περιγραφεί μια πραγματική εμπειρία, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι αποτελεί ήδη μια πλήρως τεκμηριωμένη ιατρική έννοια.
Η viral δημοτικότητά του στο TikTok έχει ανοίξει μια πολύ ευρύτερη συζήτηση, τι ακριβώς συμβαίνει στον εγκέφαλο όταν σταματάμε να σκεφτόμαστε συνεχώς το φαγητό; Η απάντηση φαίνεται πως βρίσκεται ακόμη υπό διερεύνηση.
