Δεκαέξι χρόνια μνημονιακής καθήλωσης, φυγές προσωπικού και διοικητικά «μπαλώματα» που απειλούν τη συνοχή, τη σωστή λειτουργία και την επιχειρησιακή ετοιμότητα και αποτελεσματικότητά της!
Η Ελληνική Αστυνομία (ΕΛ.ΑΣ.) διανύει μια από τις πιο κρίσιμες καμπές της ιστορίας της. Ενώ οι σύγχρονες προκλήσεις ασφαλείας, η εγκληματικότητα και οι αυξημένες απαιτήσεις της κοινωνίας απαιτούν ένα Σώμα ισυρό, ευέλικτο και πλήρως στελεχωμένο, η πραγματικότητα στα αστυνομικά τμήματα της χώρας αποκαλύπτει μια διαφορετική, ανησυχητική εικόνα.
Ένα Σώμα που υπολειτουργεί, με προσωπικό εξουθενωμένο από τα χρόνια και τις συνεχείς υπηρεσιακές πιέσεις, παλεύει να ανταποκριθεί στην αποστολή του, πνιγμένο σε έναν κυκεώνα λανθασμένων σχεδιασμών και χρόνιων παθογενειών.
Η «μαύρη τρύπα» της 16ετίας: Από τη μαζική φυγή στη στασιμότητα
Η αρχή του κακού τοποθετείται χρονικά στις αρχές της οικονομικής κρίσης του 2010. Τότε, με την υπαγωγή της χώρας στα μνημόνια, καταγράφηκε πρωτοφανές κύμα πρόωρων συνταξιοδοτήσεων, καθώς χιλιάδες έμπειρα στελέχη εγκατέλειψαν την ενεργό δράση φοβούμενοι τις σαρωτικές αλλαγές στο ασφαλιστικό τοπίο.
Έκτοτε, επί δεκαέξι ολόκληρα χρόνια, ο αριθμός των προσλήψεων κινήθηκε σε χαμηλά, σχεδόν αποστραγγιστικά επίπεδα, αδυνατώντας να καλύψει τα τεράστια κενά που άφησαν οι αποχωρήσεις.
Σε αυτό το τοπίο αποψίλωσης προστέθηκαν τα τελευταία χρόνια και οι αυξανόμενες παραιτήσεις εν ενεργεία αστυνομικών.
Νέοι κυρίως άνθρωποι, απογοητευμένοι από τις εξαντλητικές συνθήκες εργασίας, τα συνεχώς αναιρούμενα ρεπό, τις απλήρωτες υπερωρίες και το δυσβάστακτο βάρος καθηκόντων, επιλέγουν να βγάλουν τη στολή και να αναζητήσουν την τύχη τους στον ιδιωτικό τομέα ή στο εξωτερικό, στερώντας από το Σώμα το πολυτιμότερο κεφάλαιό του: το έμψυχο δυναμικό του.
Η «παράκαμψη» της Σχολής Αστυφυλάκων και η αλλοίωση της ομοιομορφίας
Απέναντι σε αυτό το οξύμωρο έλλειμμα, η ηγεσία έ έπρεπε να δώσει μια ξεκάθαρη, θεσμική λύση: τη μαζική ενίσχυση του
Σώματος μέσω των Πανελλαδικών Εξετάσεων, με την προκήρυξη τετραψήφιων αριθμών θέσεων ειδικά για τη Σχολή Αστυφυλάκων. Αντ’ αυτού, επιλέχθηκε η οδός των προσλήψεων Ειδικών Φρουρών και Συνοριακών Φυλάκων.
Παρότι το προσωπικό αυτό καλύπτει άμεσες και υπαρκτές επιχειρησιακές ανάγκες στα σύνορα ή σε ειδικούς τομείς, η έλλειψη ενιαίας βασικής εκπαίδευσης και η κατακερματισμένη ένταξη στο Σώμα έχουν επιπτώσεις στην ομοιομορφία, τη συνοχή και την ιεραρχική δομή της ΕΛ.ΑΣ., δημιουργώντας συχνά δυσλειτουργίες στο πεδίο.
Υπηρεσίες-«βιτρίνες» και η περιφερειακή κατάρρευση
Η κατάσταση επιδεινώνεται περαιτέρω από την απουσία ενός σαφούς, μακροπρόθεσμου επιχειρησιακού σχεδίου από την πλευρά της φυσικής ηγεσίας.
Η αλόγιστη, διαχρονική ίδρυση νέων Αστυνομικών Υπηρεσιών —συχνά με κριτήρια μακριά από τις πραγματικές γεωγραφικές και εγκληματολογικές ανάγκες— έχει διασπάσει τις δυνάμεις σε δεκάδες υποστελεχωμένες μονάδες.
Ως αποτέλεσμα, η τεράστια πλειονότητα των Αστυνομικών Τμημάτων και των Υπηρεσιών της χώρας λειτουργεί στα όρια της κατάρρευσης, με προσωπικό ασφαλείας ελαχίστων ατόμων ανά βάρδια.
Την ίδια στιγμή, ελάχιστες, συγκεκριμένες «ειδικές» Υπηρεσίες λειτουργούν άψογα, παίζοντας τον ρόλο της «βιτρίνας» για τις κάμερες και την επικοινωνιακή προβολή, αφήνοντας την καθημερινότητα του πολίτη απροστάτευτη.
Η αμφιλεγόμενη λύση της παράτασης ορίων ηλικίας και το πλήγμα στο ηθικό και σαν να μην έφταναν όλα τα παραπάνω, το Αρχηγείο της Ελληνικής Αστυνομίας, αδυνατώντας να βρει βιώσιμη λύση στο πρόβλημα της λειψανδρίας, φέρεται να σχεδιάζει την αύξηση των ορίων ηλικίας παραμονής στο Σώμα έως το 64ο έτος, μέσω προαιρετικής δήλωσης όσων το επιθυμούν.
Η προοπτική αυτή έχει προκαλέσει θύελλα αντιδράσεων και έχει καταβαραθρώσει το ηθικό και το φρόνημα της πλειοψηφίας των αστυνομικών.
Ένα Σώμα που απαιτεί υψηλά σωματικά και ψυχικά αντανακλαστικά, ειδικά σε μάχιμες υπηρεσίες, καλείται τώρα να διαχειριστεί μια γηρασμένη βάση στελεχών, αντί να επενδύσει στη φυσική ανανέωση με νέο, δυναμικό αίμα.
Ποιο είναι το συμπέρασμα από τα παραπάνω; Η Ελληνική Αστυνομία δεν κινδυνεύει μόνο από την εγκληματικότητα, αλλά κυρίως από τη διοικητική της κόπωση.
Χωρίς γενναία χρηματοδότηση, ρεαλιστικό χωροταξικό και υπηρεσιακό σχεδιασμό, και κυρίως χωρίς μαζικές, σταθερές προσλήψεις μέσω των πανελλαδικών εξετάσεων που θα ανανεώσουν το Σώμα εκ βάθρων, τα προβλήματα θα βαίνουν διογκούμενα, μεταθέτοντας διαρκώς το κόστος στην ασφάλεια του πολίτη και στην ψυχική υγεία του αστυνομικού.
