Όταν ακούς το όνομα «Scarface», το μυαλό σου πηγαίνει αυτόματα στο βλέμμα του Αλ Πατσίνο και στα βουνά από κοκαΐνη στο Μαϊάμι των 80s…
Όμως, η ιστορία του «Σημαδεμένου» δεν ξεκίνησε εκεί. Πολλοί ξεχνούν ότι το έπος του Μπράιαν Ντε Πάλμα ήταν στην πραγματικότητα ένα remake, ή καλύτερα, μια σύγχρονη επανεκτέλεση— της ομώνυμης ταινίας του 1932.
Εκείνος ο πρώτος «Σημαδεμένος», σε σκηνοθεσία Χάουαρντ Χοκς, βασιζόταν στη ζωή του Αλ Καπόνε και έδειχνε την άνοδο ενός γκάνγκστερ στην εποχή της ποτοαπαγόρευσης.
Ο Ντε Πάλμα πήρε αυτόν τον σκελετό, τον έντυσε με νέον φώτα, την τρέλα της δεκαετίας του ’80 και τον απόκοσμο, ηλεκτρονικό ήχο του Τζόρτζιο Μορόντερ.
Το «L&O» Plus κάνει μια αναδρομή στην ταινία που έφτασε από την απόλυτη παρακμή και την κατακραυγή των κριτικών, να γίνει το απόλυτο σύμβολο του δρόμου και της επιτυχίας με κάθε κόστος
Σημαδεμένος: Ο ήχος της παρακμής
Η μουσική του Μορόντερ ήταν αυτή που έδωσε στην ταινία την ταυτότητά της. Τα βαριά συνθεσάιζερ, που ακούγονταν ταυτόχρονα θριαμβευτικά και μελαγχολικά, έντυσαν την άνοδο και την πτώση του Τόνι Μοντάνα με έναν τρόπο που δεν είχε ξαναγίνει σε αστυνομική ταινία.
Δεν ήταν η κλασική ορχηστρική μουσική που «επέβαλλε» το Χόλιγουντ… Ήταν ο ήχος των clubs, ο ήχος της υπερβολής και του κινδύνου. Το soundtrack έγινε το χαλί πάνω στο οποίο πάτησε όλο το στυλ της δεκαετίας, κάνοντας την ταινία να μοιάζει με ένα ατελείωτο, παραισθησιογόνο video clip.
Σημαδεμένος: Από τα αζήτητα στο πεζοδρόμιο
Το 1983, λοιπόν, όταν η ταινία έσκασε στις αίθουσες, το σοκ ήταν τεράστιο. Οι κριτικοί την έβγαλαν άχρηστη, τη χαρακτήρισαν μια «ρηχή λουτρό αίματος» και στάθηκαν μόνο στη βία και τις βρισιές. Το Χόλιγουντ ένιωθε άβολα με τον Τόνι Μοντάνα!
Δεν ήταν ο κομψός γκάνγκστερ που είχαν συνηθίσει, αλλά ένας ξεριζωμένος που μπήκε στο δωμάτιο με τις λάσπες στα παπούτσια και άρχισε να πυροβολεί.
Το κοινό στην αρχή πάγωσε, αλλά εκεί, μέσα στα σκοτεινά σινεμά των υποβαθμισμένων περιοχών, κάτι άρχισε να σιγοβράζει. Η ταινία μίλησε απευθείας στην ψυχή των ανθρώπων που ένιωθαν ότι η κοινωνία τους είχε κλείσει την πόρτα στα μούτρα.
Σημαδεμένος: Η Βίβλος της Hip-Hop
Στη δεκαετία του ’90, η ταινία έπαψε να είναι απλώς ένα αστυνομικό θρίλερ και έγινε η «Βίβλος». Ήταν η εποχή που η hip-hop κουλτούρα γιγαντωνόταν και οι rappers είδαν στον Τόνι τον δικό τους άνθρωπο: Τον outsider που ξεκίνησε από το μηδέν και πήρε τον κόσμο με το ζόρι.
Οι ατάκες άρχισαν να γράφονται σε τοίχους, να γίνονται samples σε δίσκους και ο Scarface έγινε το σύμβολο της αντίστασης απέναντι σε ένα σύστημα που δεν σου δίνει χώρο αν δεν τον διεκδικήσεις με το αίμα σου. Ήταν η περίοδος που το «The World is Yours» σταμάτησε να είναι μια ειρωνική ατάκα ταινίας και έγινε το σύνθημα μιας ολόκληρης γενιάς που έβλεπε τον καπιταλισμό να την προσπερνά.
Σημαδεμένος: Το lifestyle του Μοντάνα
Μπαίνοντας στα 00s, η υστερία πέρασε στην ψηφιακή εποχή και το lifestyle. Η κυκλοφορία του video game το 2006 έδωσε την ευκαιρία σε μια νέα γενιά να… γίνει ο Τόνι Μοντάνα, ενώ η αισθητική του (τα ανοιχτά πουκάμισα, οι χρυσές καδένες, η έπαυλη) έγινε το απόλυτο πρότυπο επιτυχίας για το νέο χρήμα.
Η ταινία δεν παιζόταν πια μόνο στα σινεμά, αλλά έπαιζε σε λούπα σε κάθε σπίτι, χτίζοντας έναν μύθο που δεν χρειαζόταν πλέον τις ευλογίες των κριτικών. Είχε γίνει πια μέρος του DNA της ποπ κουλτούρας, ένα εργαλείο αυτοπροσδιορισμού για όποιον ήθελε να δείξει ότι «έπιασε την καλή» κόντρα στα προγνωστικά.
Ένας αιώνιος καθρέφτης
Σήμερα, τις δύο τελευταίες δεκαετίες, το φαινόμενο έχει γιγαντωθεί με έναν τρόπο σχεδόν μεταφυσικό. Βλέπεις 20χρονα παιδιά, που δεν είχαν γεννηθεί καν όταν ο Πατσίνο έπεφτε στη σιντριβάνι, να ξέρουν κάθε λέξη από το «Say hello to my little friend». Γιατί συμβαίνει αυτό;
Γιατί ο «Σημαδεμένος» έγινε το απόλυτο icon της ατομικής επανάστασης σε μια εποχή που όλα είναι ψηφιακά και απρόσωπα. Ο Τόνι Μοντάνα αντιπροσωπεύει την ωμή, χειροπιαστή φιλοδοξία.
Η επιρροή της ταινίας πλέον έχει περάσει στα social media, στα memes και στα «hustle culture» profiles, όπου ο Μοντάνα χρησιμοποιείται ως σύμβολο ακατάπαυστης εργασίας και ανόδου. Έχει μετατραπεί σε ένα παγκόσμιο brand που δεν αφορά μόνο το σινεμά, αλλά μια ολόκληρη στάση ζωής.
Ο Τόνι Μοντάνα δεν είναι πια ένας χαρακτήρας, είναι ένας καθρέφτης. Όταν τον βλέπεις, δεν βλέπεις έναν εγκληματία, αλλά την ανάγκη του ανθρώπου να ξεπεράσει τα όριά του, να σπάσει τους κανόνες και να φτάσει στην κορυφή, όποιο κι αν είναι το κόστος. Γι’ αυτό και 50 χρόνια μετά, ο Scarface δεν είναι απλώς μια ταινία που βλέπεις, αλλά ένας θρύλος που ζεις.
ΥΓ: Προσωπική αγαπημένη σκηνή; Το ζέπελιν που περνάει και αναγράφει The World is Yours, λίγο μετά τη δολοφονία του Φρανκ από τον Τόνι…