Σαν σήμερα, στις 11 Μαρτίου του 1921, γεννήθηκε στο Μαρ ντελ Πλάτα της Αργεντινής ο άνθρωπος που έμελλε να πάρει έναν λαϊκό, «ιδρωμένο» χορό από τα κακόφημα σοκάκια του Μπουένος Άιρες και να τον ανεβάσει στις πιο λαμπρές σκηνές του κόσμου.
Ο Άστορ Πιατσόλα δεν ήταν απλώς ένας μουσικός· ήταν ο επαναστάτης που τόλμησε να αμφισβητήσει τους κανόνες για να βρει την αλήθεια του, δημιουργώντας το Tango Nuevo.
Η ζωή του ξεκίνησε σκληρά, στο Greenwich Village της Νέας Υόρκης, όπου η οικογένειά του είχε μεταναστεύσει.
Εκεί, ο μικρός Άστορ μεγάλωσε ανάμεσα σε συμμορίες, απορροφώντας σαν σφουγγάρι τους ήχους της τζαζ και του Μπαχ. Ο πατέρας του, ο «Nonino», του αγόρασε το πρώτο του μπαντονεόν από ένα ενεχυροδανειστήριο, ελπίζοντας να τον κρατήσει μακριά από τους κινδύνους του δρόμου.
Ο Πιατσόλα, όμως, συνδύασε την πειθαρχία της μουσικής με τον τσαμπουκά της γειτονιάς.
Αυτό το θράσος ήταν που τον κράτησε όρθιο όταν, χρόνια μετά, η παλιά φρουρά του τανγκό τον περίμενε έξω από τα κλαμπ στο Μπουένος Άιρες για να τον δείρει, κατηγορώντας τον ότι «κατέστρεφε» την παράδοση.
Η συνάντηση με τον Γαρδέλ και η μοιραία πτήση
Μια από τις πιο συγκλονιστικές ιστορίες της νιότης του είναι η συνάντησή του με τον θρύλο Κάρλος Γαρδέλ το 1934. Ο 13χρονος τότε Άστορ εκτελούσε χρέη μεταφραστή και οδηγού για τον Γαρδέλ στη Νέα Υόρκη.
Ο μεγάλος σταρ εντυπωσιάστηκε τόσο από το ταλέντο του μικρού στο μπαντονεόν, που του ζήτησε να τον ακολουθήσει στην περιοδεία του. Ο πατέρας του Άστορ, ευτυχώς, δεν τον άφησε να πάει λόγω του νεαρού της ηλικίας του.
Αυτή η απόφαση του έσωσε τη ζωή, καθώς το αεροπλάνο της περιοδείας συνετρίβη στην Κολομβία, σκοτώνοντας τον Γαρδέλ και ολόκληρη την ορχήστρα του.
Η συμβουλή της Νάντια Μπουλανζέ
Η πραγματική καλλιτεχνική του απελευθέρωση ήρθε αργότερα στο Παρίσι, υπό την καθοδήγηση της αυστηρής Νάντια Μπουλανζέ. Ο Πιατσόλα, ντρεπόμενος για το λαϊκό του παρελθόν, προσπαθούσε να γράψει κλασική μουσική.
Όταν η Μπουλανζέ τον πίεσε να παίξει κάτι δικό του στο μπαντονεόν, τον κοίταξε στα μάτια και του είπε: «Άστορ, εδώ είναι ο Πιατσόλα. Μην τον εγκαταλείψεις ποτέ».
Αυτή η φράση γέννησε την επανάσταση. Η μουσική του έγινε πλέον ένας συνδυασμός απότομων κοψιμάτων, επιθετικής ρυθμολογίας και μιας μελαγχολίας που σε γρατζουνάει στην ψυχή.
Εμβληματικά έργα που καθόρισαν την εποχή
Το Libertango (1974) παραμένει ο ύμνος της ελευθερίας του, ένας συνδυασμός τανγκό και τζαζ που έσπασε τα σύνορα της Αργεντινής. Ωστόσο, το Adiós Nonino είναι η ψυχή του.
Το έγραψε μέσα σε λίγα λεπτά, σε μια κατάσταση απόλυτης θλίψης μετά τον θάνατο του πατέρα του, ενώ βρισκόταν σε περιοδεία.
Ο ίδιος έλεγε πως ένιωθε ότι τον καθοδηγούσαν οι άγγελοι όσο το συνέθετε.
Επίσης, οι Τέσσερις Εποχές του Μπουένος Άιρες αποτελούν μια απάντηση στον Βιβάλντι, μεταφέροντας την ατμόσφαιρα της πόλης, την υγρασία και τη μοναξιά των δρόμων μέσα από το κλάμα του μπαντονεόν.
Ο Πιατσόλα απέδειξε πως η παράδοση δεν είναι ένα απολίθωμα που πρέπει να φυλάσσεται σε βιτρίνα, αλλά ένας ζωντανός οργανισμός που πρέπει να εξελίσσεται για να αναπνέει.
Σήμερα, η μουσική του ακούγεται από συμφωνικές ορχήστρες μέχρι underground jazz clubs, παραμένοντας το ίδιο φρέσκια και προκλητική. Ήταν ο αρχιτέκτονας ενός ήχου που δεν χορεύεται μόνο με τα πόδια, αλλά κυρίως με το μυαλό και την καρδιά.
