Όταν οι αριθμοί ξεπερνούν το 100%, το ερώτημα δεν είναι πλέον ποιος προηγείται, αλλά ποιος και πώς κάνει τους λογαριασμούς
Γράφει ο Αρχικοριός
Εντάξει δεν αμφισβητούμε όλες τις δημοσκοπήσεις συλλήβδην, αλλά ότι υπάρχει σοβαρό πρόβλημα με τους εν Ελλάδι γκαλοπατζήδες είναι κοινό μυστικό στην πολιτική και τη δημοσιογραφική πιάτσα.
Υπάρχουν στιγμές στην πολιτική όπου οι αριθμοί μιλούν από μόνοι τους. Υπάρχουν όμως και στιγμές όπου χρειάζεται κομπιουτεράκι, χαρτί και μολύβι για να καταλάβει κανείς τι ακριβώς μετρήθηκε.
Η τελευταία συζήτηση γύρω από τις δημοσκοπήσεις και ειδικά από τις μετρήσεις που αφορούν την πολιτική δυναμική της ΝΔ, τον Αντώνη Σαμαρά και τα νέα πολιτικά δεδομένα, έχει πλέον αποκτήσει μια διάσταση που αγγίζει τα όρια του παραλόγου.
Γιατί όταν σε μια πολιτική εξίσωση εμφανίζεται το περίφημο 103%, το πρώτο πράγμα που πρέπει να γίνει δεν είναι πανηγυρισμός ή πανικός. Είναι να ανοίξει η αριθμομηχανή.
Στην πολιτική πιάτσα έχει ήδη αρχίσει και κυκλοφορεί το γεγονός ότι σε συγκεκριμένη δημοσκόπηση το άθροισμα των κομμάτων έδινε ποσοστό 103% κάτι που το κατάλαβαν λίγο πριν βγει η δημοσκόπηση στον αέρα.
Μιλάμε για μεγάλο ρεζιλίκι και μεγάλο μαγείρεμα. Προχειρότητα; Ανοησία ή μήπως δόλος; Κι όλα αυτά που οι ίδιοι γκαλοπατζήδες «εξαφανίζουν» τα ποσοστά εκλογικής επιρροής του Αντώνη Σαμαρά ή για παράδειγμα του Ηλία Κασιδιάρη…
Το 103% δεν αποτελεί φυσικά εκλογικό αποτέλεσμα. Αποτελεί το σημείο αναφοράς μιας κριτικής που διατυπώνεται για τον τρόπο με τον οποίο παρουσιάζονται και ερμηνεύονται ορισμένες δημοσκοπικές μετρήσεις.
Και ακριβώς εκεί βρίσκεται η ουσία της υπόθεσης: οι δημοσκοπήσεις έχουν αξία όταν είναι απολύτως καθαρές ως προς το δείγμα, τη μεθοδολογία, τις ερωτήσεις, τις αναγωγές και τον τρόπο παρουσίασης των ευρημάτων.
Διότι άλλο πράγμα είναι μια μέτρηση της κοινής γνώμης και άλλο η πολιτική χρήση της μέτρησης.
Στην Ελλάδα έχουμε δει πολλές φορές ένα ποσοστό να γίνεται πρωτοσέλιδο, ένα άλλο να μετατρέπεται σε πολιτικό αφήγημα και μια τρίτη παρατήρηση να παρουσιάζεται ως απόδειξη ότι κάποιος πολιτικός «τελειώνει» ή κάποιος άλλος «επιστρέφει».
Με αυτόν τον τρόπο, η δημοσκόπηση κινδυνεύει να μετατραπεί από εργαλείο καταγραφής σε εργαλείο εντυπώσεων.
Και εδώ μπαίνει στο κάδρο ο Αντώνης Σαμαράς. Η συζήτηση για τη δυναμική ενός πιθανού νέου πολιτικού φορέα του πρώην πρωθυπουργού έχει ήδη προκαλέσει έντονο ενδιαφέρον.
Το πώς αποτυπώνεται αυτή η δυναμική στις έρευνες είναι ασφαλώς ζήτημα που μπορεί να συζητηθεί και να αμφισβητηθεί πολιτικά. Δεν μπορεί όμως να αντικαθιστά την ανάγκη για διαφάνεια και καθαρούς αριθμούς.
Γιατί στο τέλος της ημέρας ο πολίτης δεν ενδιαφέρεται για τα παρασκήνια των εταιρειών ούτε για τις επικοινωνιακές μάχες των κομμάτων. Θέλει να ξέρει ποιο ήταν το δείγμα, ποιο ήταν το ερώτημα, ποιοι απάντησαν, ποιοι δεν απάντησαν και πώς προέκυψε το τελικό αποτέλεσμα.
Και κάτι ακόμη… Όταν τα ποσοστά παρουσιάζονται με τρόπο που δημιουργεί σύγχυση, η ζημιά δεν αφορά μόνο μια εταιρεία ή ένα κόμμα. Αφορά συνολικά την αξιοπιστία της δημοσκοπικής διαδικασίας.
Ειδικά σε μια περίοδο πολιτικής ρευστότητας, όπου κάθε μονάδα ποσοστού γίνεται αντικείμενο σχολιασμού και κάθε μεταβολή παρουσιάζεται ως πολιτικό μήνυμα, η ακρίβεια δεν είναι λεπτομέρεια. Είναι προϋπόθεση.
Γι’ αυτό και το 103% λειτουργεί ως καμπανάκι, ανεξάρτητα από το πώς ερμηνεύει κανείς τις πολιτικές εξελίξεις. Δεν χρειάζονται κραυγές, ούτε θεωρίες συνωμοσίας. Χρειάζονται απλές απαντήσεις, καθαρή μεθοδολογία και αριθμοί που να βγαίνουν.
Γιατί, τελικά, όταν μια δημοσκόπηση χρειάζεται περισσότερη εξήγηση από όση χρειάζονται τα ίδια τα αποτελέσματά της, τότε η συζήτηση δεν είναι πλέον μόνο πολιτική. Είναι και μαθηματική.
Και αυτό είναι το αυτονόητο που οφείλει να ζητά κάθε σοβαρή δημοκρατία! Όχι αριθμούς προσαρμοσμένους στις ανάγκες της ημέρας, αλλά έρευνες που αντέχουν στον έλεγχο, στις ερωτήσεις, στη σύγκριση και, κυρίως, στην κοινή λογική και περιττούς αστερίσκους χωρίς υπεκφυγές πλέον.
