Πέντε χρόνια μετά, η κυβέρνηση συνεχίζει το ίδιο έργο: Δήθεν συμφωνίες κυρίων με πολυεθνικές, λίστες με «μειώσεις» και πανηγυρικές ανακοινώσεις. Μόνο που στο ταμείο ο πολίτης δεν πληρώνει με κυβερνητικά δελτία Τύπου.
Γράφει ο Αρχικοριός
Υπάρχει πλέον κάτι σχεδόν σουρεαλιστικό στην κυβερνητική διαχείριση της ακρίβειας.
Κάθε τόσο εμφανίζεται ένα καινούργιο μέτρο. Μια καινούργια συμφωνία. Μια καινούργια λίστα προϊόντων. Ένας καινούργιος πίνακας με μειώσεις.
Και μετά έρχεται η γνωστή πανηγυρική ανακοίνωση: «Ρίχνουμε τις τιμές».
Μόνο που υπάρχει ένα μικρό πρόβλημα.
Ο πολίτης πηγαίνει στο σούπερ μάρκετ και βλέπει άλλα πράγματα.
Βλέπει το καρότσι να αδειάζει και την απόδειξη να μεγαλώνει.
Κυβέρνηση: «Κοιτάξτε τις μειώσεις» – Καταναλωτής: «Κοιτάξτε την απόδειξη»
Αυτό είναι το μεγάλο χάσμα που η κυβέρνηση δυσκολεύεται πλέον να γεφυρώσει.
Η κυβέρνηση παρουσιάζει προϊόντα που μειώθηκαν.
Ο καταναλωτής βλέπει το συνολικό κόστος του καλαθιού.
Η κυβέρνηση παρουσιάζει συμφωνίες.
Ο καταναλωτής πληρώνει.
Η κυβέρνηση παρουσιάζει πίνακες.
Ο καταναλωτής ανοίγει το πορτοφόλι.
Και κάπου εδώ τελειώνει η επικοινωνία και αρχίζει η πραγματικότητα…
Γιατί η ακρίβεια δεν αντιμετωπίζεται με PowerPoint.
Δεν αντιμετωπίζεται με ωραίες φωτογραφίες γύρω από ένα τραπέζι.
Δεν αντιμετωπίζεται με «συμφωνίες κυρίων» που βασίζονται στην καλή διάθεση μεγάλων επιχειρήσεων και πολυεθνικών.
Και κυρίως δεν αντιμετωπίζεται με την προσδοκία ότι ο καταναλωτής θα εντυπωσιαστεί επειδή ένα προϊόν μειώθηκε κατά μερικά λεπτά ενώ ολόκληρο το καλάθι εξακολουθεί να τον γονατίζει.
Πέντε χρόνια «συνεννόηση» και ακόμη ψάχνουμε τον λογαριασμό
Εδώ βρίσκεται η ουσία.
Η κυβέρνηση επέλεξε σε μεγάλο βαθμό τη συνεννόηση με την αγορά.
Δεν είναι παράλογο να αναζητάς συμφωνίες. Δεν είναι παράλογο να συζητάς με τις επιχειρήσεις.
Αλλά κάποια στιγμή πρέπει να τεθεί το ερώτημα: Και αν η αγορά δεν πειστεί; Τι γίνεται τότε;
Γιατί η κυβέρνηση δεν κυβερνά για να ζητά ευγενικά από τους ισχυρούς της αγοράς να είναι… καλοί.
Κυβερνά για να θέτει κανόνες.
Και όταν οι κανόνες δεν αρκούν, να τους επιβάλλει.
Εκεί αρχίζει η δύσκολη πολιτική.
Εκεί αρχίζουν τα «σπασμένα αυγά».
Και εκεί ακριβώς φαίνεται πόσο μακριά είναι διατεθειμένη να πάει μια κυβέρνηση όταν απέναντί της βρίσκονται μεγάλοι όμιλοι και οικονομικά συμφέροντα.
Το εύκολο είναι να συμφωνείς… Το δύσκολο είναι να συγκρουστείς
Γιατί μια πραγματική σύγκρουση με ισχυρούς παίκτες της αγοράς δεν είναι περίπατος.
Έχει κόστος.
Έχει αντιδράσεις.
Έχει νομικές μάχες.
Έχει πιέσεις.
Έχει επιχειρήματα για επενδύσεις που μπορεί να επηρεαστούν.
Έχει και τον κίνδυνο να δημιουργηθούν παρενέργειες που θα πρέπει να αντιμετωπιστούν.
Αλλά αυτό ακριβώς είναι το θέμα.
Η κυβέρνηση δεν μπορεί να ζητά από τον πολίτη να κάνει θυσίες και ταυτόχρονα να φοβάται το πολιτικό κόστος μιας πραγματικής σύγκρουσης με τους ισχυρούς.
Δεν γίνεται ο μισθωτός να μετράει τα ευρώ στο τέλος του μήνα και η πολιτεία να μετράει πόσους κωδικούς έβαλε σε έναν κατάλογο μειωμένων τιμών.
Δεν γίνεται η οικογένεια να κόβει από παντού και η απάντηση να είναι άλλη μία «συμφωνία κυρίων».
Το μεγάλο επικοινωνιακό κόλπο
Και εδώ υπάρχει κάτι ακόμη πιο ενοχλητικό.
Η παρουσίαση των μειώσεων κινδυνεύει να γίνει αυτοσκοπός.
Σαν να λέει η κυβέρνηση:
«Να, μειώσαμε αυτές τις τιμές. Άρα κάναμε τη δουλειά μας».
Όχι.
Η δουλειά της κυβέρνησης δεν είναι να παράγει λίστες με μειωμένους κωδικούς.
Η δουλειά της είναι να δημιουργεί συνθήκες πραγματικού ανταγωνισμού και να προστατεύει τον καταναλωτή.
Γιατί μπορείς να μειώσεις εκατό προϊόντα και να αφήσεις εκατοντάδες άλλα να παραμένουν ακριβά.
Μπορείς να παρουσιάσεις μια εντυπωσιακή λίστα.
Αλλά δεν μπορείς να πείσεις μια οικογένεια που βλέπει κάθε εβδομάδα τον λογαριασμό της να ανεβαίνει ότι η ακρίβεια είναι… επικοινωνιακή παρεξήγηση.
Δεν χρειάζονται άλλες χειραψίες
Αν η κυβέρνηση θεωρεί ότι έχει κάνει όσα πρέπει, ας αφήσει τα μεγάλα λόγια και ας κοιτάξει τα αποτελέσματα.
Αν θεωρεί ότι χρειάζεται περισσότερη παρέμβαση, ας την κάνει.
Αλλά αυτό το ενδιάμεσο μοντέλο —λίγο συμφωνία, λίγο έκκληση, λίγο λίστα, λίγο πανηγυρισμός και ξανά από την αρχή— έχει ένα πρόβλημα: O πολίτης έχει κουραστεί.
Και ακόμη περισσότερο έχει κουραστεί να ακούει ότι «οι τιμές πέφτουν» ενώ ο ίδιος βλέπει την απόδειξη να ανεβαίνει.
Η ακρίβεια δεν είναι επικοινωνιακή άσκηση.
Δεν λύνεται με χαρτιά.
Δεν λύνεται με χειραψίες.
Δεν λύνεται με «συμφωνίες κυρίων» αν αυτές δεν οδηγούν σε μετρήσιμο αποτέλεσμα.
Και σίγουρα δεν λύνεται με την προσδοκία ότι μερικές εντυπωσιακές παρουσιάσεις μειώσεων θα σβήσουν από τη μνήμη του κόσμου το πραγματικό κόστος ζωής.
Το ταμείο δεν κάνει δημόσιες σχέσεις.
Η απόδειξη δεν χειροκροτεί κυβερνητικές ανακοινώσεις.
Και το πορτοφόλι του πολίτη δεν πείθεται με πίνακες.
Πείθεται μόνο όταν στο τέλος του μήνα μένουν περισσότερα ευρώ μέσα του.
