Πρωτοφανής η διατήρηση διαφορετικού ασφαλιστικού καθεστώτος για τους Αστυνομικούς της πρώην Ελληνικής Χωροφυλακής και της πρώην Αστυνομίας Πόλεων, περισσότερες από τέσσερις δεκαετίες μετά την ενοποίηση των δύο Σωμάτων.
Ένα παράδοξο που εξακολουθεί να υφίσταται στο εσωτερικό της Ελληνικής Αστυνομίας, παρά το γεγονός ότι οι δύο πρώην Αστυνομίες ενοποιήθηκαν τον Οκτώβριο του 1984, με τον Νόμο 1481/1984, αφορά το ασφαλιστικό καθεστώς των εν ενεργεία και των αποστράτων Αστυνομικών.
Ειδικότερα, ενώ η Ελληνική Αστυνομία λειτουργεί εδώ και περισσότερα από 40 χρόνια ως ενιαίο Σώμα Ασφαλείας, οι Αστυνομικοί εξακολουθούν να αντιμετωπίζονται διαφορετικά ως προς σημαντικές πτυχές της ασφαλιστικής τους προστασίας, ιδίως όσον αφορά τα εφάπαξ βοηθήματα και τα μερίσματα από τα αντίστοιχα ασφαλιστικά και μετοχικά ταμεία.
Η ιστορική προέλευση από την πρώην Ελληνική Χωροφυλακή ή την πρώην Αστυνομία Πόλεων εξακολουθεί να καθορίζει διαφορετικές ασφαλιστικές διαδρομές, με διαφορετικές κρατήσεις, διαφορετικούς όρους και διαφορετικά χρηματικά ποσά κατά την έξοδο από την υπηρεσία.
Δύο διαφορετικές ασφαλιστικές διαδρομές για τους ίδιους Αστυνομικούς
Το πρόβλημα αποτυπώνεται χαρακτηριστικά στο ζήτημα του μερίσματος. Οι προερχόμενοι από την πρώην Ελληνική Χωροφυλακή συνδέονται με το Μετοχικό Ταμείο Στρατού (ΜΤΣ), ενώ οι προερχόμενοι από την πρώην Αστυνομία Πόλεων υπάγονται στο Μετοχικό Ταμείο Πολιτικών Υπαλλήλων (ΜΤΠΥ).
Πρόκειται για δύο διαφορετικούς οργανισμούς, με διαφορετικό θεσμικό πλαίσιο, κανόνες λειτουργίας και προϋποθέσεις παροχών. Η διαφοροποίηση αυτή έχει άμεση σημασία για τους Αστυνομικούς, καθώς επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο διαμορφώνονται οι ασφαλιστικές τους παροχές και τα δικαιώματά τους κατά την αποχώρηση από την ενεργό υπηρεσία.
Αντίστοιχες διαφοροποιήσεις καταγράφονται και στα εφάπαξ βοηθήματα, όπου οι διαφορετικές κρατήσεις και οι κανόνες υπολογισμού μπορούν να οδηγούν σε διαφορετικά ποσά για στελέχη που υπηρετούν στο ίδιο Σώμα και εκτελούν αντίστοιχα καθήκοντα.
Το ΤΑΠΑΣΑ ιδρύθηκε ως ενιαίο Ταμείο, αλλά η ουσιαστική ενοποίηση παραμένει ζητούμενο
Ιδιαίτερο προβληματισμό προκαλεί το γεγονός ότι το 2008 ιδρύθηκε το Ταμείο Προνοίας Απασχολουμένων στα Σώματα Ασφαλείας (ΤΑΠΑΣΑ), με σκοπό την ασφαλιστική και προνοιακή κάλυψη των υπαγόμενων σε αυτό στελεχών των Σωμάτων Ασφαλείας.
Ωστόσο, η διατήρηση διακριτών κλάδων που συνδέονται με την ιστορική προέλευση από την πρώην Ελληνική Χωροφυλακή και την πρώην Αστυνομία Πόλεων καταδεικνύει ότι η ίδρυση ενός κοινού φορέα δεν οδήγησε από μόνη της στην πλήρη ενοποίηση των ασφαλιστικών καθεστώτων.
Το αποτέλεσμα είναι να εξακολουθούν να υφίστανται διαφορετικές παροχές και ειδικές προβλέψεις για τους Αστυνομικούς, ανάλογα με τον κλάδο στον οποίο υπάγονται.
Ενδεικτικά, οι προερχόμενοι από την πρώην Ελληνική Χωροφυλακή διαθέτουν ειδικό Λογαριασμό Αλληλεγγύης στο ΤΑΠΑΣΑ, ενώ στο ΜΤΣ προβλέπονται τα Βοηθήματα Οικογενειακής ή Επαγγελματικής Αυτοτέλειας (ΒΟΕΑ), τα οποία συνδέονται με την οικονομική ενίσχυση των τέκνων των μετόχων και μερισματούχων, σύμφωνα με τις ισχύουσες προϋποθέσεις.
Από την άλλη πλευρά, οι προερχόμενοι από την πρώην Αστυνομία Πόλεων συνδέονται με τον Κλάδο Υγείας του ΤΑΠΑΣΑ, ο οποίος προβλέπει πρόσθετες υγειονομικές παροχές, σύμφωνα με το ειδικό κανονιστικό του πλαίσιο.
Οι διαφορετικές αυτές ρυθμίσεις αναδεικνύουν ότι, ακόμη και σήμερα, δεν υπάρχει ένα ενιαίο σύστημα παροχών για το σύνολο του αστυνομικού προσωπικού.
Το αίτημα για το 2026: Ουσιαστική ασφαλιστική ενοποίηση με δικαιοσύνη και διαφάνεια
Το ερώτημα που τίθεται πλέον είναι σαφές: Πώς είναι δυνατόν, το 2026, οι Αστυνομικοί ενός ενιαίου Σώματος Ασφαλείας να εξακολουθούν να ακολουθούν διαφορετικές ασφαλιστικές διαδρομές, με διαφορετικές κρατήσεις, διαφορετικά εφάπαξ βοηθήματα και διαφορετικά μετοχικά συστήματα;
Η ιστορική διαδρομή των δύο πρώην Σωμάτων μπορεί να εξηγεί τη δημιουργία των συγκεκριμένων διαφορών. Δεν αρκεί, όμως, για να δικαιολογεί την επ’ αόριστον διατήρησή τους χωρίς συνολική επανεξέταση, ιδίως όταν πρόκειται για ασφαλιστικά δικαιώματα που επηρεάζουν άμεσα το εισόδημα και την οικογενειακή ασφάλεια των Αστυνομικών.
Απαιτείται, επομένως, μια ολοκληρωμένη θεσμική πρωτοβουλία από τα συναρμόδια Υπουργεία, με τη συμμετοχή της πολιτικής και φυσικής ηγεσίας της Ελληνικής Αστυνομίας, της διοίκησης του ΤΑΠΑΣΑ και των εκπροσώπων των Αστυνομικών.
Η πρωτοβουλία αυτή πρέπει να περιλαμβάνει:
- Την πλήρη χαρτογράφηση των διαφορώνστις ασφαλιστικές εισφορές, στις κρατήσεις, στους όρους θεμελίωσης δικαιωμάτων και στον υπολογισμό των εφάπαξ βοηθημάτων και των μερισμάτων.
- Την εξέταση της ουσιαστικής ενοποίησης των δύο κλάδωντου ΤΑΠΑΣΑ, με ενιαίο και διαφανές πλαίσιο λειτουργίας.
- Την αξιολόγηση της δυνατότητας εναρμόνισης των παροχών, με σεβασμό στα θεμελιωμένα δικαιώματα, στην οικονομική βιωσιμότητα των Ταμείων και στις αναλογιστικές υποχρεώσεις τους.
- Τη διασφάλιση ίσης μεταχείρισηςγια τους Αστυνομικούς, χωρίς αδικαιολόγητες διαφοροποιήσεις που απορρέουν αποκλειστικά από την ιστορική προέλευσή τους.
Ασφαλώς, η ενοποίηση δεν μπορεί να γίνει με μια απλή διοικητική απόφαση, ούτε χωρίς αναλογιστική μελέτη, νομοθετικές παρεμβάσεις και σαφή πρόβλεψη για τη διατήρηση των ήδη θεμελιωμένων ασφαλιστικών δικαιωμάτων.
Η ώρα των αποφάσεων είναι τώρα
Η Ελληνική Αστυνομία του 2026 δεν είναι η Χωροφυλακή ούτε η Αστυνομία Πόλεων του παρελθόντος. Είναι ένα ενιαίο Σώμα Ασφαλείας, στο οποίο οι Αστυνομικοί υπηρετούν κάτω από την ίδια θεσμική οργάνωση, αναλαμβάνουν αντίστοιχες ευθύνες και καλούνται καθημερινά να ανταποκριθούν στις ίδιες απαιτήσεις για την ασφάλεια των πολιτών.
Είναι, συνεπώς, εύλογο να τεθεί με επιτακτικό τρόπο το αίτημα για ένα σύγχρονο, δίκαιο και περισσότερο ενιαίο ασφαλιστικό πλαίσιο, που θα αντιμετωπίζει τις υφιστάμενες ανισότητες και θα διασφαλίζει διαφάνεια, βιωσιμότητα και ουσιαστική προστασία των δικαιωμάτων των Αστυνομικών.
Το 2026 πρέπει να αποτελέσει χρονιά ουσιαστικών αποφάσεων. Η ασφαλιστική ενοποίηση των Αστυνομικών δεν είναι απλώς ζήτημα διοικητικής οργάνωσης. Είναι ζήτημα δικαιοσύνης, ισότιμης μεταχείρισης και σεβασμού απέναντι σε όσους υπηρετούν επί δεκαετίες κάτω από την ίδια στολή.
