Μια υπόθεση που ανάγεται στα τέλη της δεκαετίας του ’90 έχει επανέλθει τις τελευταίες ημέρες στο προσκήνιο, προκαλώντας συζητήσεις και αναταράξεις στον χώρο των Ενόπλων Δυνάμεων και του στρατιωτικού συνδικαλισμού.
Στο επίκεντρο βρίσκεται ο Πρόεδρος της ΠΟΜΕΝΣ, Ηλίας Κολλύρης, μετά την ερώτηση που κατέθεσε στη Βουλή η ανεξάρτητη βουλευτής Έλενα Καραγεωργοπούλου και την απάντηση που έδωσε ο υφυπουργός Εθνικής Άμυνας, Θανάσης Δαβάκης.
Η συζήτηση αφορά ένα περιστατικό από τα χρόνια της νεαρής ηλικίας του Ηλία Κολλύρη, σχεδόν τριάντα χρόνια πίσω, όταν ακόμη βρισκόταν σε καθεστώς δοκίμου στη Σχολή Τεχνικών Υπαξιωματικών Αεροπορίας και δεν είχε ορκιστεί ως μόνιμο στέλεχος των Ενόπλων Δυνάμεων.
Με απλά λόγια, πρόκειται για μια υπόθεση για την οποία τότε επιβλήθηκε μια ποινή με αναστολή.
Η ερώτηση της ανεξάρτητης βουλευτού κ. Καραγεωργοπούλου έθεσε ζητήματα διαφάνειας και υπηρεσιακής διαχείρισης αποφάσεων που αφορούσαν τον Πρόεδρο της ΠΟΜΕΝΣ.
Ζητήθηκε, μεταξύ άλλων, να αποσαφηνιστεί εάν οι σχετικές δικαστικές αποφάσεις βρίσκονταν στον ατομικό του φάκελο, εάν είχαν τεθεί υπόψη των αρμόδιων οργάνων και εάν ελήφθησαν υπόψη κατά την υπηρεσιακή του πορεία, τις κρίσεις και τις προαγωγές του.
Στην απάντησή του, ο κ. Δαβάκης ανέφερε ότι οι σχετικές αποφάσεις βρίσκονταν στον ατομικό φάκελο του στελέχους. Αναφέρθηκε μάλιστα σε συγκεκριμένες αποφάσεις του Πενταμελούς Αεροδικείου Αθηνών και του Αναθεωρητικού Δικαστηρίου, περιγράφοντας λεπτομερώς το διατακτικό τους.
Ο κ. Δαβάκης σημείωσε επίσης ότι έχουν παρέλθει περίπου τριάντα χρόνια και ότι οι σχετικές πράξεις έχουν παραγραφεί, προσθέτοντας ωστόσο ότι, κατά την άποψή του, παραμένει ζήτημα ηθικής τάξης.
Κάπου εδώ αρχίζει και η απορία.
Μιλάμε για μια ποινή με αναστολή, για μια υπόθεση σχεδόν τριών δεκαετιών, για ένα ζήτημα που έχει παραγραφεί και για ένα στέλεχος του οποίου το ποινικό μητρώο είναι εδώ και δεκαετίες καθαρό.
Κι όμως, μια υπόθεση που ανάγεται σε τόσο μακρινό χρόνο επιστρέφει περιέργως σήμερα στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης για τις Ένοπλες Δυνάμεις.
Για το θέμα πιθανής διαρροής ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων, ο υφυπουργός ανέφερε ότι στην Πολεμική Αεροπορία δεν έχει περιέλθει επίσημη καταγγελία ή σχετική αναφορά περί διαρροής στοιχείων από τον φάκελο του κ. Κολλύρη.
Ωστόσο, σύμφωνα με πληροφορίες, η διαρροή αυτή ήδη ερευνάται από τη Στρατιωτική Δικαιοσύνη, επομένως προξενεί εντύπωση ότι η έρευνα αυτή δεν είναι σε γνώση του κ. Υφυπουργού.
Είχε προηγηθεί, μάλιστα, και η απάντηση του υπουργού Εθνικής Άμυνας, Νίκου Δένδια, σε προγενέστερη κοινοβουλευτική ερώτηση.
Ο κ. Δένδιας είχε αναφέρει ότι, σύμφωνα με την ενημέρωση των αρμόδιων φορέων του υπουργείου, η υπόθεση ανάγεται σε χρόνο πέραν της 25ετίας και έχει ήδη αξιολογηθεί ποινικά και διοικητικά.
Αυτά είναι τα βασικά πραγματολογικά στοιχεία της κοινοβουλευτικής συζήτησης. Από εκεί και πέρα, η υπόθεση άνοιξε έναν ευρύτερο κύκλο ερωτημάτων.
Το πρώτο έχει να κάνει με τον χρόνο.
Μιλάμε για μια υπόθεση σχεδόν 30 ετών. Για μια περίοδο που ανήκει σε μια εντελώς διαφορετική Ελλάδα.
Για να γίνει αντιληπτή η απόσταση, πρόκειται για χρόνια στα οποία στην ελληνική τηλεόραση παιζόταν ακόμη «Το Ρετιρέ».
Από τότε άλλαξαν κυβερνήσεις, πολιτικές ηγεσίες και στρατιωτικές ιεραρχίες, το δε «Ρετιρέ» έχει σημειώσει ρεκόρ επαναλήψεων!
Κι όμως, μια υπόθεση εκείνης της περιόδου βρίσκεται σήμερα στο κέντρο της δημόσιας συζήτησης γύρω από τις Ένοπλες Δυνάμεις.
Το δεύτερο ερώτημα προκύπτει από την ίδια την απάντηση του υφυπουργού. Εφόσον, όπως αναφέρθηκε, οι αποφάσεις βρίσκονταν στον φάκελο και είχαν τεθεί στη διάθεση των αρμόδιων Συμβουλίων Κρίσεων, προκύπτει ότι η Υπηρεσία είχε γνώση της υπόθεσης κατά την υπηρεσιακή διαδρομή του στελέχους.
Με αυτό το δεδομένο, η συζήτηση δεν περιορίζεται πλέον στο αν υπήρχαν ή όχι τα στοιχεία.
Το ερώτημα που προκύπτει είναι τι νέο προσθέτει η επαναφορά τους σήμερα, μετά από τόσα χρόνια, και πώς συνδέεται με μια υπηρεσιακή πορεία που εξελίχθηκε μέσα από τις προβλεπόμενες διαδικασίες.
Υπάρχει όμως και ένα ακόμη σημείο, το οποίο θέτουν ανώτατοι αξιωματικοί με τους οποίους ήρθε σε επαφή το «Law & Order».
Το ερώτημα αφορά τη διάκριση ανάμεσα στο καθεστώς του δοκίμου και στο καθεστώς του μόνιμου στελέχους.
Συγκεκριμένα, οι ίδιες πηγές διερωτώνται πώς θα μπορούσε να επηρεάζεται η σταδιοδρομία ενός μόνιμου στρατιωτικόυ για ένα περιστατικό που, συνέβη όταν ήταν ακόμη δόκιμος, δηλαδή πριν από την αποφοίτηση του.
Η υπόθεση έχει λάβει και διάσταση ευαίσθητων προσωπικών και υπηρεσιακών δεδομένων.
Ανεξάρτητα από το αν έχει υποβληθεί ή όχι επίσημη καταγγελία στην Πολεμική Αεροπορία, ή αν είναι σε γνώση του Υπουργείου η εν εξελίξει έρευνα της Στρατιωτικής Δικαιοσύνης, το γεγονός ότι στοιχεία από μια τόσο παλαιά υπόθεση επανέρχονται στη δημόσια σφαίρα μέσω κοινοβουλευτικής διαδικασίας ανοίγει συζήτηση για τα όρια αναζήτησης, επεξεργασίας και δημόσιας χρήσης στοιχείων που αφορούν εν ενεργεία στρατιωτικό.
Την ίδια ώρα, στο εσωτερικό της ΠΟΜΕΝΣ υπήρξε κινητοποίηση γύρω από τον Πρόεδρο της Ομοσπονδίας.
Όλες οι Πρωτοβάθμιες Ενώσεις της ΠΟΜΕΝΣ ανά την Επικράτεια, Ενώσεις που αριθμούν περίπου 30.000 μέλη εν ενεργεία στρατιωτικούς, τοποθετήθηκαν δημόσια υπέρ του Ηλία Κολλύρη, επιλέγοντας χαμηλούς τόνους και αποφεύγοντας αντιπαραθέσεις.
Στην ανακοίνωσή τους σημείωσαν ότι η κριτική, ο δημόσιος έλεγχος και η διαφορετική άποψη είναι θεμιτά.
Παράλληλα, όμως, στάθηκαν στη διαδρομή του Ηλία Κολλύρη όλα αυτά τα χρόνια: Στην καθημερινή του παρουσία, στις παρεμβάσεις, στις διεκδικήσεις, στις πρωτοβουλίες και στις μάχες που έχει δώσει για τα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων και τις οικογένειές τους.
Οι Ενώσεις αναφέρθηκαν επίσης στον προσωπικό αγώνα του, στη σχέση του με τους συναδέλφους και στο γεγονός ότι, όπως σημειώνουν, τον γνωρίζουν μέσα από την πράξη και όχι μέσα από αποσπασματικές αναφορές του παρελθόντος.
Σε αυτό το πλαίσιο, η ανακοίνωση δεν περιορίστηκε στην υπεράσπιση ενός προσώπου, αλλά έθεσε και το ερώτημα αν μια υπόθεση της νεαρής ηλικίας ενός ανθρώπου, η οποία έχει ήδη κριθεί από την Πολιτεία, μπορεί να επισκιάζει μια πορεία δεκαετιών μέσα στις Ένοπλες Δυνάμεις και στον στρατιωτικό συνδικαλισμό.
Έτσι, μια υπόθεση που ξεκίνησε πριν από σχεδόν 30 χρόνια επανέρχεται σήμερα όχι μόνο ως παλαιό ποινικό ή υπηρεσιακό ζήτημα, αλλά και ως αφορμή για ευρύτερη συζήτηση γύρω από τη θεσμική μνήμη, την αναλογικότητα, την προστασία των προσωπικών δεδομένων και το πώς αξιολογείται η συνολική διαδρομή ενός στελέχους.
Το ερώτημα, τελικά, είναι απλό:
Πώς μια υπόθεση που αφορά περιστατικό σχεδόν τριάντα ετών, που έχει ήδη κριθεί ποινικά και διοικητικά, που συνέβη όταν ο ενδιαφερόμενος ήταν ακόμη δόκιμος και όχι μόνιμο στέλεχος, που έχει παραγραφεί, που δεν αποτυπώνεται πλέον σε ποινικό μητρώο και που σήμερα έχει μηδενική έννομη απαξία, μπορεί να προκαλεί τέτοια αναμπουμπούλα στις Ένοπλες Δυνάμεις, που θα μπορούσε να παρεξηγηθεί και ως επιχείρηση στοχοποίησης του Προέδρου της ΠΟΜΕΝΣ;
