Το ζήτημα της επέκτασης της «μάχιμης πενταετίας» σε επταετία αποτελεί ένα από τα κυρίαρχα θέματα συζήτησης στις τάξεις των ενστόλων.
Καθημερινά, το «L&O» γίνεται αποδέκτης πολυάριθμων ερωτημάτων από στελέχη των Σωμάτων Ασφαλείας (Σ.Α.) και των Ενόπλων Δυνάμεων (Ε.Δ.), σχετικά με τη δυνατότητα διπλασιασμού του χρόνου υπηρεσίας έως και τα επτά έτη, αντί για τα πέντε που ισχύουν σήμερα.
Πρόκειται ουσιαστικά για τη χορήγηση δύο επιπλέον ετών ασφάλισης, τα οποία λογίζονται ως πραγματικός χρόνος υπηρεσίας.
Σύντομο ιστορικό
Το θέμα απέκτησε μεγάλες διαστάσεις μετά τις ριζικές αλλαγές στο στρατιωτικό ασφαλιστικό σύστημα το 2010.
Εν μέσω οικονομικής κρίσης, η Πολιτεία με τον Νόμο 3865/2010 καθόρισε ως απαραίτητες προϋποθέσεις για τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος είτε τη συμπλήρωση 40 ετών ασφάλισης (αυξάνοντάς τα από τα 24,5 έτη) είτε τη συμπλήρωση του 60ού έτους της ηλικίας.
Αργότερα, με το άρθρο 23 του Νόμου 4997/2022, το δικαίωμα αναγνώρισης της «μάχιμης πενταετίας» επεκτάθηκε σε όλο ανεξαιρέτως το ένστολο προσωπικό, ανεξάρτητα από τη μονάδα ή την υπηρεσία στην οποία υπηρετεί.
Στο ευεργέτημα αυτό συμπεριλήφθηκαν και όσοι κατατάχθηκαν μετά το 2011 (υπαγόμενοι στο καθεστώς του τέως ΙΚΑ-ΕΤΑΜ), με τη χορήγηση της πενταετίας να υλοποιείται στα 25 έτη πραγματικής υπηρεσίας.
Η νομική και ηθική βάση για την καθιέρωση της μάχιμης 7ετίας
Η πρόταση για τον διπλασιασμό του χρόνου υπηρεσίας έως τα επτά έτη εδράζεται σε συγκεκριμένα δεδομένα και δίκαια επιχειρήματα που αφορούν τις ιδιαίτερες συνθήκες εργασίας των ενστόλων:
- Επικινδυνότητα: Η φύση του λειτουργήματος που επιτελούν χαρακτηρίζεται από υψηλό βαθμό επικινδυνότητας και ιδιαίτερες απαιτήσεις.
- Ωράριο εργασίας: Το ασταθές και κυλιόμενο ωράριο, σε συνδυασμό με την εξαήμερη εβδομαδιαία εργασία, επιβαρύνει σημαντικά το προσωπικό.
- Ηλικιακά όρια: Πολλά στελέχη κατατάσσονται σε μεγαλύτερη ηλικία, ενώ πολλοί Αξιωματικοί οδηγούνται σε αυτεπάγγελτη αποστρατεία κατά τις ετήσιες κρίσεις, χωρίς να προλαβαίνουν να συμπληρώσουν τα απαιτούμενα έτη.
- Υπερβολικός χρόνος υπηρεσίας: Τα 40 έτη πραγματικής υπηρεσίας (ή τα 35 μαζί με την πενταετία) θεωρούνται εξαιρετικά μεγάλο διάστημα, δεδομένων των σκληρών συνθηκών εργασίας.
- Μαθηματική αναλογία: Λόγω της έκτης ημέρας εργασίας ανά εβδομάδα, οι ένστολοι εργάζονται αναλογικά ένα επιπλέον έτος ανά κάθε 4,5 έως 5 έτη υπηρεσίας. Συνεπώς, στα 33 έτη πραγματικής υπηρεσίας θα έπρεπε να αντιστοιχεί η θεσμοθέτηση της μάχιμης επταετίας.
- Κόστος εξαγοράς: Ενώ για τους καταταγέντες έως το 1990 η πενταετία ήταν δωρεάν, πλέον απαιτείται εξαγορά. Στα Σ.Α. το κόστος ανέρχεται περίπου στα 40 ευρώ μηνιαίως, ενώ στις Ε.Δ. αντιστοιχεί σε κράτηση 6,67% επί των μικτών αποδοχών.
- Κίνητρο κατάταξης: Η μείωση του ενδιαφέροντος για τις παραγωγικές σχολές και τους διαγωνισμούς (Ε.Φ., Σ.Φ., ΕΠ.ΟΠ.) καθιστά αναγκαία τη βελτίωση του ασφαλιστικού συστήματος ως κίνητρο για τους νέους.
- Πειθαρχικό και μεταθέσεις: Το αυστηρό πειθαρχικό δίκαιο και το ασταθές σύστημα μεταθέσεων επιβάλλουν την αναγνώριση επιπλέον ασφαλιστικών δικαιωμάτων σε όσους εγγυώνται την ασφάλεια της χώρας.
- Περιορισμοί δικαιωμάτων: Οι ένστολοι υπόκεινται σε αυστηρούς περιορισμούς (π.χ. στο δικαίωμα του εκλέγειν και εκλέγεσθαι), συχνές επιφυλακές και κοινωνικούς περιορισμούς που δικαιολογούν μια ευνοϊκότερη ασφαλιστική μεταχείριση.
- Ηθική αποκατάσταση: Για μια οικογένεια 151.000 στελεχών που αποτελούν τον σκληρό πυρήνα του κράτους, και εφόσον δεν έχουν εφαρμοστεί πλήρως οι αποφάσεις του ΣτΕ για την επιστροφή των μισθών στα επίπεδα του 2012, η επέκταση της μάχιμης υπηρεσίας αποτελεί ηθικά επιβεβλημένη πολιτική πράξη, η οποία μάλιστα ενισχύει τα δημόσια ταμεία μέσω των εξαγορών.
Το Law & Order παραμένει σταθερα δίπλα στα στελέχη των Σωμάτων Ασφαλείας και των Ενόπλων Δυνάμεων.
Θεωρούμε ότι η επέκταση των μάχιμων ετών από πέντε σε επτά είναι ένα δίκαιο αίτημα που πρέπει να εισακουστεί.
Είναι πλέον απαραίτητο όλα τα συναρμόδια Υπουργεία —Εργασίας, Οικονομικών, Εθνικής Άμυνας, Προστασίας του Πολίτη, Ναυτιλίας και Κλιματικής Κρίσης— να συντονιστούν και να προχωρήσουν στην απαραίτητη νομοθετική πρωτοβουλία για τη δικαίωση όλων των ενστόλων.
