Μόλις δύο ώρες και 28 λεπτά χρειάστηκαν οι Ηνωμένες Πολιτείες για να προχωρήσουν στη σύλληψη του προέδρου της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο, και της συζύγου του, Σίλια Φλόρες, τα ξημερώματα του Σαββάτου.
Η επιχείρηση, μια εντυπωσιακή επίδειξη ισχύος της αμερικανικής υπερδύναμης, αφήνει 30 εκατομμύρια Βενεζουελάνους αντιμέτωπους με βαθιά πολιτική αβεβαιότητα. Παρά την αστραπιαία εκτέλεσή της, η επιχείρηση είχε προετοιμαστεί μεθοδικά επί μήνες.
Κομβικό ρόλο στην επιχείρηση με την κωδική ονομασία «Απόλυτη Αποφασιστικότητα» διαδραμάτισε η CIA, σε συνεργασία με άλλες αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών, σύμφωνα με τον Guardian.
Από τον Αύγουστο, οι υπηρεσίες είχαν επικεντρωθεί στη χαρτογράφηση του λεγόμενου «προτύπου ζωής» του Μαδούρο – μια συστηματική προσπάθεια, όπως περιέγραψε ο στρατηγός Νταν Κέιν, πρόεδρος των αμερικανικών αρχηγών επιτελείων, να κατανοήσουν «πώς κινούνταν, πού διέμενε, πού ταξίδευε, τι έτρωγε, τι φορούσε και ποια ήταν τα κατοικίδιά του».
Την ίδια περίοδο, καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες ενίσχυαν τη στρατιωτική τους παρουσία στην Καραϊβική από τον Σεπτέμβριο, ο Μαδούρο φέρεται να αυστηροποίησε δραστικά τα μέτρα προσωπικής του ασφάλειας.
Οι δημόσιες εμφανίσεις περιορίστηκαν στο ελάχιστο, ενώ άλλαζε συχνά τόπο διαμονής, χρησιμοποιώντας έξι έως και οκτώ διαφορετικά σημεία για τη διανυκτέρευσή του, σύμφωνα με τους New York Times.
Ο Μαδούρο βασιζόταν ακόμα περισσότερο στην κουβανική αντιπληροφόρηση και στους προσωπικούς φρουρούς του, πιο αξιόπιστους από τους Βενεζουελάνους, οι οποίοι δεν είχαν δικαίωμα χρήσης κινητού τηλεφώνου. Ωστόσο, αυτά τα μέτρα δεν αποδείχθηκαν αρκετά. Το βράδυ της Παρασκευής, όταν ο καιρός καθάρισε αρκετά για να προχωρήσει η επιχείρηση, η θέση του Μαδούρο εντοπίστηκε σε ένα συγκρότημα στη στρατιωτική βάση Φουέρτε Τιούνα, στο Καράκας.
Η τελική εντολή Τραμπ και το σχέδιο αιφνιδιασμού για τον Μαδούρο
Οι κατασκοπευτικοί δορυφόροι ήταν μέρος της παρακολούθησης της CIA, ενώ μετά τη σύλληψη η υπηρεσία ανέφερε ότι υπήρχε και ανθρώπινη πηγή εντός της βενεζουελανικής κυβέρνησης, μια τολμηρή δήλωση που θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο κάποιον, αλλά και μέθοδος υπονόμευσης της εμπιστοσύνης των διαδόχων του Μαδούρο στο σύστημα ασφαλείας τους.
Αμερικανικά πλοία βρίσκονταν στην Καραϊβική από τον Νοέμβριο, ενώ οι ναυτικές δυνάμεις ενισχύθηκαν με την άφιξη του μεγαλύτερου αεροπλανοφόρου στον κόσμο, USS Gerald R Ford, με περίπου 4.000 ναύτες και προσωπικό αεροπορίας. Παρά τη στρατιωτική παρουσία, στόχος της νυχτερινής επιχείρησης ήταν η τακτική έκπληξη και η αεροπορική υπεροχή.
Η τελική εντολή εκτέλεσης δόθηκε από τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, στις 10:46 μ.μ. ώρα Ανατολικής Ακτής (11:46 μ.μ. Καράκας). Το πρώτο βήμα ήταν ο καθαρισμός του εναέριου διαδρόμου με την καταστροφή των αεροπορικών και αντιαεροπορικών συστημάτων της Βενεζουέλας, για τα ελικόπτερα που θα μετέφεραν τις ειδικές δυνάμεις Delta Force για τη σύλληψη του Μαδούρο στο κρεβάτι του.
Η Βενεζουέλα είχε θεωρηθεί ότι διέθετε σχετικά ικανές στρατιωτικές δυνάμεις για τα περιφερειακά δεδομένα, με δύο μοίρες ρωσικών μαχητικών Su-30 και συστήματα αεράμυνας S-300 και Buk. Όμως την ώρα της κρίσης, ο εξοπλισμός υπήρξε εύκολος στόχος, αποδεικνύοντας ότι η απειλή κατά δυτικών όπλων μπορεί να είναι υπερεκτιμημένη.
Πώς η Delta Force έφτασε στο Καράκας για τον Μαδούρο
Αεροδρόμια και κέντρα επικοινωνιών βομβαρδίστηκαν πιθανόν με πυραύλους Tomahawk και AGM-88 Harm, ενώ μαχητικά F-35 επιτέθηκαν σε βενεζουελάνικα αεροσκάφη στο έδαφος. Συνολικά, πάνω από 150 αμερικανικά αεροσκάφη συμμετείχαν στη νυχτερινή επιδρομή.
Ο Τραμπ υποστήριξε ότι η παροχή ρεύματος στο Καράκας είχε απενεργοποιηθεί «λόγω ειδικής τεχνογνωσίας», πιθανώς αναφερόμενος σε κυβερνοεπίθεση. Οι κάτοικοι ανέφεραν διακοπές ρεύματος μετά τις πρώτες εκρήξεις και δορυφορικές εικόνες έδειξαν βομβαρδισμένη μονάδα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στη Φουέρτε Τιούνα, πιθανότατα λόγω της στρατιωτικής δράσης.
Η ομάδα Delta Force πέταξε «σε ύψος 30 μέτρων πάνω από το νερό», σύμφωνα με τον Κέιν, για να αποφύγει την ανίχνευση από ραντάρ. Το Καράκας βρίσκεται περίπου 16 χιλιόμετρα από την ακτή, ενώ τα βουνά στη διαδρομή βοήθησαν τα ελικόπτερα να παραμένουν «κρυμμένα» μέχρι την άφιξή τους στην πρωτεύουσα.
Βίντεο από το Καράκας έδειξε εννέα ελικόπτερα, τροποποιημένα Black Hawks και διπλά Chinooks, να πετούν σε σχηματισμό προς τη Φουέρτε Τιούνα. Καθώς πλησίαζαν το συγκρότημα Μαδούρο στις 2:01 π.μ., δέχτηκαν πυρά, με αποτέλεσμα το ένα ελικόπτερο να υποστεί ζημιά, αλλά να παραμείνει στον αέρα.
Οι Αμερικανοί είχαν ετοιμαστεί πλήρως για τις κρίσιμες στιγμές. Στη βάση των ΗΠΑ είχε κατασκευαστεί αντίγραφο του συγκροτήματος του Μαδούρο, ενώ η ομάδα είχε φλογοβόλο για τις χάλκινες πόρτες και διαπραγματευτή ομήρων του FBI για την περίπτωση που ο Μαδούρο αρνιόταν να παραδοθεί.
Οι μάχες ξέσπασαν κατά την παραμονή της ομάδας Delta Force στο έδαφος. Μεγάλο μέρος της φρουράς του Μαδούρο σκοτώθηκε, σύμφωνα με τον υπουργό Άμυνας της Βενεζουέλας, ενώ οι Αρχές της Βενεζουέλας ανέφεραν τουλάχιστον 40 θανάτους στη χώρα. Καμία απώλεια δεν καταγράφηκε στις αμερικανικές δυνάμεις, μόνο τραυματισμοί.
Τα τελευταία λεπτά του Μαδούρο και η σύλληψη στο καταφύγιο
Ο Μαδούρο προσπάθησε να τρέξει σε ασφαλές δωμάτιο κατά τα τελευταία λεπτά της εξουσίας του, αλλά δεν κατάφερε να κλείσει την πόρτα του καταφύγιου. «Τον πρόλαβαν πολύ γρήγορα», δήλωσε ο Τραμπ μετά τη σύλληψη.
Τα ελικόπτερα, προστατευόμενα από μαχητικά, επέστρεψαν στην Καραϊβική στις 4:29 π.μ., σχεδόν 2,5 ώρες μετά την άφιξή τους στη Φουέρτε Τιούνα, πριν μεταφέρουν αρχικά τον Μαδούρο και τη Φλόρες στο αμφιβιοπλανοφόρο USS Iwo Jima.
Ως στρατιωτική επιχείρηση, θεωρείται επιτυχής, αλλά παραμένει ασαφές αν θα επιτρέψει στις ΗΠΑ να ελέγξουν τη Βενεζουέλα μέσω πολιτικής αλλαγής.
