Για τους περισσότερους, η απώλεια της όσφρησης είναι μια παροδική ενόχληση που συνδέεται με ένα κοινό κρυολόγημα ή μια εποχική αλλεργία.
Ωστόσο, όταν η ικανότητα να αντιλαμβανόμαστε τις μυρωδιές μειώνεται χωρίς προφανή αιτία ή επιμένει για μεγάλο χρονικό διάστημα, παύει να είναι ένα απλό σύμπτωμα και γίνεται ένας πολύτιμος διαγνωστικός δείκτης.
Η επιστήμη τα τελευταία χρόνια έχει συνδέσει τη δυσλειτουργία της όσφρησης με μια σειρά από παθήσεις που εκτείνονται πολύ πέρα από τη ρινική κοιλότητα.
Η σύνδεση με το νευρικό σύστημα
Μία από τις πιο σημαντικές ανακαλύψεις της σύγχρονης ιατρικής είναι η στενή σχέση της όσφρησης με την υγεία του εγκεφάλου.
Η μειωμένη όσφρηση θεωρείται πλέον ένα από τα πιο πρώιμα «καμπανάκια» για νευροεκφυλιστικές ασθένειες, όπως η νόσος Πάρκινσον και η νόσος Αλτσχάιμερ.
Συχνά, η δυσκολία στην αναγνώριση οικείων οσμών εμφανίζεται ακόμα και δέκα χρόνια πριν από την εκδήλωση των πρώτων κινητικών προβλημάτων ή της απώλειας μνήμης.
Αυτό συμβαίνει γιατί οι περιοχές του εγκεφάλου που επεξεργάζονται τις οσμές είναι από τις πρώτες που επηρεάζονται από αυτές τις παθήσεις.
Φλεγμονές και ανατομικά εμπόδια
Πέρα από το νευρικό σύστημα, η υποσμία μπορεί να οφείλεται σε χρόνια προβλήματα της ίδιας της αναπνευστικής οδού.
Η χρόνια ιγμορίτιδα, η αλλεργική ρινίτιδα αλλά και η ύπαρξη ρινικών πολυπόδων είναι οι συνηθέστεροι ένοχοι.
Οι πολύποδες, για παράδειγμα, είναι καλοήθεις σχηματισμοί που εμποδίζουν φυσικά τη ροή του αέρα προς τους οσφρητικούς υποδοχείς.
Παράλληλα, μετά την πανδημία, μάθαμε όλοι με τον πιο άμεσο τρόπο πώς οι ιογενείς λοιμώξεις μπορούν να προκαλέσουν άμεση βλάβη στα οσφρητικά νεύρα, μια κατάσταση που σε κάποιες περιπτώσεις απαιτεί μήνες για να αποκατασταθεί.
Μεταβολικές διαταραχές και έλλειψη βιταμινών
Η μειωμένη όσφρηση μπορεί επίσης να κρύβει πίσω της μεταβολικά προβλήματα, όπως ο σακχαρώδης διαβήτης, ο οποίος μπορεί να προκαλέσει νευροπάθειες που επηρεάζουν και την αίσθηση της οσμής.
Επιπλέον, η έλλειψη βασικών ιχνοστοιχείων και βιταμινών, με κυριότερη την έλλειψη ψευδαργύρου ή της βιταμίνης Β12, συνδέεται άμεσα με τη φθορά των αισθητηρίων οργάνων.
Ακόμα και προβλήματα στον θυρεοειδή αδένα έχουν καταγραφεί ως πιθανές αιτίες που αλλοιώνουν την οσφρητική ικανότητα ενός ατόμου.
Μύτη, ένας «φρουρός» της υγείας μας
Η όσφρηση δεν είναι μόνο η αίσθηση που μας επιτρέπει να απολαμβάνουμε ένα άρωμα ή ένα φαγητό· είναι ένας «φρουρός» της υγείας μας που δεν πρέπει να αγνοούμε.
Αν παρατηρήσετε μια σταδιακή ή απότομη μείωση στην ικανότητά σας να οσμίζεστε, μην το αμελήσετε θεωρώντας το φυσιολογικό κομμάτι της κούρασης ή της ηλικίας.
Μια επίσκεψη σε έναν ωτορινολαρυγγολόγο μπορεί να είναι το πρώτο βήμα όχι μόνο για να αποκαταστήσετε την ποιότητα της ζωής σας, αλλά και για να προλάβετε καταστάσεις που απαιτούν έγκαιρη παρέμβαση. Η μύτη σας ξέρει περισσότερα από όσα νομίζετε – μάθετε να την ακούτε.