Την εβδομαδιαία του ανασκόπηση έκανε σήμερα (13/9) ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, από το Καστελλόριζο, όπου βρίσκεται σήμερα με αφορμή την επέτειο της απελευθέρωσης του νησιού.
Μεταξύ άλλων έκανε εκτενή αναφορά στα μέτρα που ανακοινώθηκαν στη ΔΕΘ, ενώ αναφέρθηκε και στην «Ασπίδα του Αχιλλέα», η οποία είναι «ένα από τα πιο φιλόδοξα εξοπλιστικά προγράμματα των τελευταίων ετών» και «περνά από τα σχέδια στην υλοποίηση».
Η ανάρτηση που έκανε ο Μητσοτάκης
Καλημέρα από το ακριτικό και πανέμορφο Καστελλόριζο. Νιώθω πάντα συγκίνηση και υπερηφάνεια που πατάω στο πρώτο κομμάτι ελληνικής γης το οποίο απελευθερώθηκε σαν σήμερα το 1943 στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, όταν το αντιτορπιλικό μας «Ναύαρχος Κουντουριώτης» μπήκε στο λιμάνι του νησιού.
Επισκέφτηκα και τη Ρω, ως ελάχιστο φόρο τιμής στην Κυρά της, τη Δέσποινα Αχλαδιώτη, που επί 40 χρόνια ύψωνε κάθε πρωί τη γαλανόλευκη, μια μικρή πράξη τεράστιας εθνικής σημασίας.
Από εδώ, το ανατολικότερο άκρο της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, θα παρουσιάσουμε σήμερα ένα ολοκληρωμένο σχέδιο για να γίνει το νησί πιο ανθεκτικό, πιο λειτουργικό και πιο ζωντανό όλο τον χρόνο, αλλά θα προχωρήσουμε και σε μία σημαντική εξαγγελία για την έμπρακτη στήριξη των κατοίκων του.
Γιατί η στήριξη των ακριτικών μας νησιών δεν μπορεί να περιορίζεται σε συμβολισμούς ούτε σε ευχολόγια. Χρειάζεται συγκεκριμένα έργα και μόνιμα κίνητρα.
Μητέρα πάσης μαθήσεως η επανάληψη, όπως άλλωστε ξέρουν καλά και τα παιδιά που επιστρέφουν αυτές τις ημέρες στα σχολεία τους. Με αφορμή, λοιπόν, τη νέα σχολική χρονιά, να επαναλάβω ορισμένες από τις σημαντικές αλλαγές που ήδη υλοποιούμε στην εκπαίδευση.
Έχουμε σχεδόν 240 σχολικές μονάδες ανακαινισμένες στη δεύτερη φάση του προγράμματος «Μαριέττα Γιαννάκου», ανεβάζοντας το συνολικό αποτύπωμα του προγράμματος σε περίπου 670 σχολεία μέσα σε δύο χρόνια.
Παράλληλα, πραγματοποιήθηκαν 5.259 νέοι μόνιμοι διορισμοί εκπαιδευτικών και μελών Ειδικού Εκπαιδευτικού και Ειδικού Βοηθητικού Προσωπικού, ενώ στην πρώτη φάση προσλήφθηκαν 29.948 αναπληρωτές εκπαιδευτικοί και μέλη ΕΕΠ–ΕΒΠ.
Για πρώτη φορά λειτουργεί το πρόγραμμα του Δημόσιου Διεθνούς Απολυτηρίου σε 10 πιστοποιημένα δημόσια Λύκεια, ενώ εισάγεται το μάθημα της Ηθικής για τους μαθητές που απαλλάσσονται από τα Θρησκευτικά. Επιπλέον, ξεκινά πιλοτικά στα τέλη του 2026 το δωρεάν ηλεκτρονικό Κρατικό Πιστοποιητικό Γλωσσομάθειας για μαθητές της Γ΄ Γυμνασίου, με στόχο τη γενικευμένη εφαρμογή του μέσα στο 2027.
Εύχομαι σε όλες και σε όλους μια καλή και παραγωγική σχολική χρονιά.
Να έρθω τώρα στα της ΔΕΘ. Γιατί μπορεί την προηγούμενη Κυριακή να μην είχαμε ανασκόπηση, είχαμε όμως νέα μέτρα ύψους 2,2 δισ. που επιστρέφουμε στην κοινωνία ως μέρισμα από την ανάπτυξη της οικονομίας και το 2026.
Ένα πακέτο που συνδυάζει μειώσεις φόρων και εισφορών, ενίσχυση μισθών και συντάξεων, κίνητρα για την επιχειρηματικότητα και τις επενδύσεις, νέα εργαλεία για τη νέα γενιά και στοχευμένες παρεμβάσεις για την οικογένεια, την Περιφέρεια και τη στέγη.
Κινούνται εντός των δημοσιονομικών ορίων και αντοχών της οικονομίας, όμως αγγίζουν σχεδόν κάθε επαγγελματική και κοινωνική ομάδα, γι’ αυτό βρίσκω μάλλον μεμψίμοιρες τις αιτιάσεις της αντιπολίτευσης ότι «δώσαμε λίγα».
Δεν θα σας κουράσω αναλύοντας πάλι τα μέτρα, θα ήθελα ωστόσο να επισημάνω ορισμένα που θα εφαρμοστούν από τον φετινό Νοέμβριο και το 2027 και δείχνουν την εμβέλεια του πακέτου.
Για το 90% των ελεύθερων επαγγελματιών καταργείται το μεγαλύτερο μέρος του τεκμαρτού εισοδήματος.
Δημιουργούνται δύο νέα χρηματοδοτικά εργαλεία, συνολικού ύψους 5 δισ. ευρώ, για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Μειώνεται περαιτέρω η προκαταβολή φόρου για τις επιχειρήσεις, ενώ επιταχύνονται οι αποσβέσεις για νέες επενδύσεις.
Οι κατ’ επάγγελμα αγρότες με εισοδήματα έως 20.000 ευρώ δεν θα πληρώνουν καθόλου φόρο, όπως το ίδιο ισχύει και για τους τρίτεκνους. Μειώνονται κατά μισή μονάδα ακόμη οι ασφαλιστικές εισφορές των εργαζομένων στον ιδιωτικό τομέα. Η μόνιμη ενίσχυση για τους συνταξιούχους άνω των 65 ετών, τα άτομα με αναπηρία και τους ανασφάλιστους ανεβαίνει στα 400 ευρώ.
Από του χρόνου τον Δεκέμβριο οι δημόσιοι υπάλληλοι θα λαμβάνουν 500 ευρώ ως μόνιμη ενίσχυση. Τιμαριθμοποιούνται τα αναπηρικά επιδόματα, αυξάνονται η αποζημίωση των voucher για τους βρεφονηπιακούς σταθμούς και το επίδομα γέννησης για τις πολύτεκνες οικογένειες.
Καταργείται ο ΕΝΦΙΑ για οικισμούς έως 2.000 κατοίκους. Και από φέτος, τον Δεκέμβριο, ξεκινά το «Σπίτι μου 3», με περισσότερους δυνητικούς δικαιούχους.
Θα ήθελα να κάνω ειδική μνεία στον «κουμπαρά» για τη νέα γενιά, τον ειδικό επενδυτικό λογαριασμό, που μπορεί να βοηθήσει μια οικογένεια να σχεδιάσει πιο αισιόδοξα το μέλλον του παιδιού της. Για κάθε ευρώ που θα καταθέτει ένας γονιός μετά τη γέννηση του παιδιού του, θα καταθέτει άλλο ένα και το κράτος, έως το όριο των 1.200 ευρώ, το οποίο θα αναπροσαρμόζεται ανά πενταετία.
Δημιουργούμε, δηλαδή, ένα μονοπάτι αποταμίευσης για τη μεσαία τάξη και τις ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού, εξ ου και το όριο των 1.200 ευρώ, που ακολουθεί το παιδί από τα δύο του χρόνια μέχρι την ενηλικίωση και θα του εξασφαλίσει στο ξεκίνημα των σπουδών ή του εργασιακού βίου ένα σημαντικό οικονομικό «μαξιλάρι».
Βέβαια, ακόμη και αυτό το καταφανώς θετικό μέτρο, με ξεκάθαρο κοινωνικό πρόσημο, η αντιπολίτευση έσπευσε να το λοιδορήσει. Δεν πειράζει.
Είμαι βέβαιος ότι οι πολίτες θα το αγκαλιάσουν, ακριβώς επειδή θα βλέπουν στην πράξη ότι ακόμη και μικρά ποσά, τα οποία μπορούν να αποταμιεύουν σταδιακά, διπλασιάζονται αμέσως. Για την ιστορία, αντίστοιχο μέτρο είχε θεσμοθετηθεί στη Βρετανία από τους Εργατικούς και καταργήθηκε από τους Συντηρητικούς. Στην Ελλάδα, το εφαρμόζει μια κεντροδεξιά κυβέρνηση.
Στη ΔΕΘ ανακοινώσαμε επίσης ένα σχέδιο παρεμβάσεων με στόχο τη μείωση της χονδρικής τιμής ρεύματος κατά 30% σταδιακά μέχρι το 2029. Παράλληλα ανακοινώσαμε τη μείωση 50% σε χρεώσεις ΥΚΩ στους οικιακούς λογαριασμούς από το 2027.
Ενώ, άμεση ελάφρυνση για τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς και τις επιχειρήσεις προκύπτει από τη μείωση της τιμής του σταθερού τιμολογίου της ΔΕΗ για τον επόμενο χρόνο. Η ΔΕΗ, μια δημόσια επιχείρηση που το 2019, μην το ξεχνάμε, ήταν στα πρόθυρα της χρεοκοπίας, ανακοίνωσε ότι το σταθερό της τιμολόγιο για τον επόμενο χρόνο πέφτει στα 0,115 (€/kWh) με πάγιο μόλις €3,5.
Και αυτό σε ένα περιβάλλον αυξήσεων στις τιμές της ενέργειας διεθνώς που σε άλλη εποχή θα σήμαινε αυτόματα πιο ακριβό λογαριασμό για κάθε ελληνικό σπίτι. Δεν θα μπορούσε να συμβεί αν δεν είχαμε μια Δημόσια Επιχείρηση Ηλεκτρισμού οικονομικά ισχυρή, ικανή να απορροφά η ίδια μέρος του κόστους αντί να το μεταφέρει στον καταναλωτή.
Περνώ τώρα στον χώρο της δημόσιας υγείας. Θα ξεκινήσω με ένα περιστατικό που συνέβη πριν από λίγες ημέρες στη Θεσσαλονίκη και δείχνει πόσο σημαντική είναι η τοποθέτηση των 84 απινιδωτών στους σταθμούς του Μετρό, εκεί και στην Αθήνα, αλλά και η εκπαίδευση που έχουν λάβει οι εργαζόμενοι.
Ένας 53χρονος άνδρας, για όσους δεν το πληροφορήθηκαν, σώθηκε χάρη στην άμεση ανταπόκριση, την καρδιοπνευμονική αναζωογόνηση που του έγινε επιτόπου και τη συνδρομή των διασωστών και του γιατρού του ΕΚΑΒ. Να εξάρω, για μία ακόμη φορά, την πρωτοβουλία του Διαμαντή Μασούτη για τη δωρεά των απινιδωτών. Μακάρι να βρει μιμητές.
Σε πιο «επιχειρησιακά» νέα από την υγεία, την 1η Σεπτεμβρίου τα δημόσια νοσοκομεία συνδέθηκαν με την ηλεκτρονική συνταγογράφηση, ώστε να παρακολουθείται με ακρίβεια η φαρμακευτική αγωγή για κάθε ασθενή, χωρίς λάθη και διπλές καταχωρήσεις.
Επίσης, υπάρχει πλέον ψηφιακή καταγραφή της κατανάλωσης φαρμάκων στα νοσοκομεία που επιτρέπει στο Υπουργείο Υγείας να ελέγχει τη φαρμακευτική δαπάνη, να εντοπίζει αποκλίσεις και να σχεδιάζει τις προμήθειες. Άλλο ένα πολύ καλό νέο είναι η διεύρυνση του προγράμματος «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ», με δωρεάν δερματοσκόπηση για την έγκαιρη ανίχνευση του καρκίνου του δέρματος.
Αφορά όλους τους πολίτες, πρωτίστως όμως εκείνους που είναι πιο εκτεθειμένοι και πιο ευάλωτοι, όπως οι εργαζόμενοι του πρωτογενούς τομέα, οι οποίοι λόγω της συστηματικής έκθεσης στην ηλιακή ακτινοβολία αντιμετωπίζουν αυξημένο κίνδυνο και συχνά δεν εξετάζονται έγκαιρα.
Από το κυβερνητικό έργο του δεκαπενθημέρου ξεχώρισα επίσης την έναρξη λειτουργίας της ηλεκτρονικής πλατφόρμας των ανακοπών που θα «ξεμπλοκάρει» τα δικαστήρια από χιλιάδες παλιές εκκρεμότητες.
Για να δώσω μια εικόνα του τι σημαίνει αυτό, μόνο το 1/3 από τις 36.500 ανακοπές είναι ενεργές, σύμφωνα με την εκτίμηση του Υπουργείου. Το πρόβλημα παρουσιάζεται οξύτερο στο Πρωτοδικείο Αθηνών, όπου έχει δοθεί δικάσιμος για το 2039!
Η «εκκαθάριση» των υποθέσεων, επομένως, σημαίνει λιγότερο χαρτί, λιγότερες ανενεργές ανακοπές στα πινάκια και, κυρίως, ταχύτερη εκδίκαση των πραγματικών εκκρεμοτήτων. Τομή για την απονομή της Δικαιοσύνης θα αποτελέσει η ηλεκτρονική κατάθεση δικογράφων και η λειτουργία του ηλεκτρονικού φακέλου στην πολιτική δικαιοσύνη εντός της εβδομάδας που έρχεται. Γι’ αυτό το ψηφιακό άλμα, όμως, θα τα πούμε στην επόμενη ανασκόπηση.
Στα θέματα εξωτερικής πολιτικής, η πρόσφατη τριμερής συνάντηση στο Κάιρο επιβεβαιώνει ότι η Ελλάδα ασκεί ενεργητική εξωτερική πολιτική, παρακολουθώντας με προσοχή τις εξελίξεις πρωτίστως στην περιοχή μας. Η χώρα μας δεν απειλεί κανέναν.
Επιδιώκει σταθερότητα μέσα από λειτουργικές σχέσεις, με βάση το Διεθνές Δίκαιο. Σταθερότητα δεν σημαίνει σε καμία περίπτωση υποχωρητικότητα, ούτε ανοχή σε τετελεσμένα.
Αυτή η πολιτική έχει αποτελέσματα στο πεδίο, όπως οι συμφωνίες για την ΑΟΖ με την Ιταλία και την Αίγυπτο, ο θαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός, η επέκταση των χωρικών υδάτων στο Ιόνιο, η απόκτηση των Rafale, των Belharra καθώς και των δύο ιταλικών φρεγατών τύπου FREMM, κλάσης Bergamini.
Ένα από τα πιο φιλόδοξα εξοπλιστικά προγράμματα των τελευταίων ετών είναι η «Ασπίδα του Αχιλλέα», που περνά από τα σχέδια στην υλοποίηση, μετά την υπογραφή της σχετικής διακρατικής συμφωνίας με το Ισραήλ.
Ο ελληνικός θόλος θα οδηγήσει την αεράμυνα της χώρας σε άλλο επίπεδο και για τους «ανησυχούντες», το κεντρικό λογισμικό διοίκησης και ελέγχου θα είναι ελληνικό, θα παραχθεί από τις ελληνικές εταιρείες που συμμετέχουν στο πρόγραμμα και -όπως συμφωνήθηκε- θα λάβουν την επιχειρησιακή και την τεχνολογική υποστήριξη προκειμένου να αναπτύξουν τον ελληνικό πηγαίο κώδικα προσαρμοσμένο στις ελληνικές επιχειρησιακές απαιτήσεις.
Έρχομαι τώρα στη δημιουργία του Μητροπολιτικού Πάρκου ΑΕΝΑΟΝ στον Φαληρικό Όρμο, που μπαίνει στην τελική ευθεία με την υπογραφή της σύμβασης για την κατασκευή του.
Το Μητροπολιτικό Πάρκο AENAON θα είναι αυτό το οποίο υποδηλώνει το όνομά του: ένας αδιάκοπος «πνεύμονας» προόδου, αλλά και ένας καταλύτης διαρκούς ανάπτυξης για το παραθαλάσσιο μέτωπο της Αττικής.
Θα είναι ένα από τα πιο όμορφα και από τα πιο βιώσιμα παραθαλάσσια πάρκα της Μεσογείου. Με πάνω από 4.000 δέντρα, με μονοπάτια περιπάτου, με ποδηλατόδρομους, με γήπεδα, με γωνιές πολιτισμού και παιδότοπους χωρίς να πειραχτεί ο χαρακτήρας του τοπικού υδροβιότοπου.
Είναι ένα έργο το οποίο, δυστυχώς, όπως και αρκετά άλλα, κρύβει τη δική του ιστορία γραφειοκρατικής τρέλας αλλά και αδιαφορίας, με ημιτελείς σχεδιασμούς, με καθυστερήσεις, με κάθε είδους αγκυλώσεις. Η κυβέρνηση, μαζί με την Περιφέρεια, υπερβαίνοντας άπειρα εμπόδια, εξασφάλισε ευρωπαϊκούς πόρους ύψους 370 εκ. ευρώ, βάζοντας τέλος σε μια εκκρεμότητα πολλών δεκαετιών.
Ταυτόχρονα εξοφλείται ένα χρέος της πολιτείας προς τους κατοίκους των όμορων Δήμων αλλά και προς τους κατοίκους του λεκανοπεδίου συνολικά και τους επισκέπτες του, που έβλεπαν μία από τις πιο όμορφες περιοχές της Αττικής να μένει για πάρα πολύ καιρό «παγιδευμένη» στην πλήρη αδράνεια.
Η ανάπλαση του παραλιακού μετώπου συμπληρώνει τον χάρτη με τα μεγάλα έργα που γίνονται στο λεκανοπέδιο και περιλαμβάνουν την ανάδειξη του Τατοΐου, το νέο ΟΑΚΑ, το Κωπηλατοδρόμιο, το άλσος στον Σχοινιά, την τόσο σημαντική διπλή ανάπλαση του Βοτανικού και της Λεωφόρου Αλεξάνδρας.
Και βέβαια, τις συνολικές πρωτοβουλίες, δημόσιες και ιδιωτικές, για την ανάπτυξη αυτής της μοναδικής αθηναϊκής Ριβιέρας, η οποία εκτείνεται ουσιαστικά από τον Πειραιά μέχρι το Σούνιο.
Σημαντικά έργα όμως γίνονται και στη Θεσσαλονίκη. Το ένα είναι το νέο Κέντρο Κυτταρικών και Γονιδιακών Θεραπειών στο Γενικό Νοσοκομείο «Γεώργιος Παπανικολάου», το πιο σύγχρονο Αιματολογικό Κέντρο σε όλη την επικράτεια, αλλά και στα Βαλκάνια, με εξειδικευμένα εργαστήρια, υψηλής εκπαίδευσης προσωπικό και κλίνες νοσηλείας προκειμένου οι ασθενείς μας να βρίσκουν τις καλύτερες δυνατές θεραπείες.
Το νέο Κέντρο είναι η απάντηση σε όσους αναρωτιούνται πού πήγαν τα χρήματα του Ταμείου Ανάκαμψης. Σε τέτοιες δημόσιες υποδομές που αναβαθμίζουν το Εθνικό Σύστημα Υγείας, τηρώντας έτσι τη δέσμευση που αναλάβαμε να το κάνουμε καλύτερο από ό,τι το παραλάβαμε.
Το άλλο «καμάρι» της Θεσσαλονίκης, το Αλκαζάρ, αν και δεν είναι ακριβώς νέο απόκτημα, με την αποκατάστασή του (πάλι με πόρους του ΤΑΑ) αποδόθηκε στην πόλη στην πραγματικότητα ένα «νέο» μνημείο αποκατεστημένο και λαμπρό, άρρηκτα συνδεδεμένο με την ιστορία και τη διαχρονική μνήμη της.
Το μνημείο Χαμζά Μπέη για πάνω από 3 δεκαετίες ήταν καλυμμένο από σκαλωσιές, όπως το θυμούνταν τουλάχιστον δύο γενιές κατοίκων και επισκεπτών της Θεσσαλονίκης.
Κλείνω την ανασκόπηση με μια είδηση από το Παρίσι που μας κάνει όλους να αισθανόμαστε περήφανοι, χωρίς όμως να ξεχνάμε ότι πίσω από κάθε τέτοιο επίτευγμα χρειάζεται σχέδιο, δουλειά και επένδυση στη γνώση.
Για πρώτη φορά ένας Έλληνας, ο Αδριανός Γολέμης, θα συμμετάσχει σε επανδρωμένη διαστημική αποστολή, την PAM-6 προς τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό. Είναι ένα σημαντικό ορόσημο για τη χώρα μας, αλλά και μια όμορφη υπενθύμιση του πόσο μακριά μπορούν να φτάσουν οι άνθρωποί μας όταν τους δίνουμε τις ευκαιρίες να αξιοποιήσουν το ταλέντο και την επιστημονική τους γνώση.
Την ίδια στιγμή, η Ελλάδα δεν μένει θεατής στις εξελίξεις του νέου διαστημικού οικοσυστήματος. Με 18 δορυφόρους ήδη σε τροχιά, το HELLAS-SPACE 2.0 και, κυρίως, με τις ερευνητικές μας υποδομές και τη συνεργασία τους με την Ευρωπαϊκή Διαστημική Υπηρεσία, αποκτούμε σταδιακά δικές μας δυνατότητες.
Το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών βρίσκεται στην πρώτη γραμμή αυτής της προσπάθειας: από το Κρυονέρι, όπου δημιουργείται ένας σημαντικός Διαστημικός Κόμβος για τη Νοτιοανατολική Ευρώπη και αναπτύσσονται υποδομές για την παρακολούθηση δορυφόρων και διαστημικών απορριμμάτων, μέχρι τον Χελμό και το τηλεσκόπιο «Αρίσταρχος», που συμμετείχαν στην ιστορική ευρωπαϊκή προσπάθεια οπτικής επικοινωνίας με λέιζερ με το διαστημόπλοιο Psyche της NASA στο βαθύ Διάστημα.
Αυτές οι επιτυχίες δεν είναι μεμονωμένα γεγονότα. Είναι κομμάτια μιας μακροπρόθεσμης στρατηγικής για να γίνει η Ελλάδα παραγωγός γνώσης και τεχνολογίας και όχι απλώς χρήστης τους.
Μια χώρα που επενδύει στους επιστήμονές της, στις ερευνητικές της υποδομές και στους νέους ανθρώπους της μπορεί να συμμετέχει στις μεγάλες ευρωπαϊκές και διεθνείς αποστολές και να συμβάλλει στη διαμόρφωση της επόμενης ημέρας.
Και αυτή είναι ίσως η πιο σημαντική κατάκτηση: ότι η Ελλάδα κοιτάζει πλέον το Διάστημα όχι μόνο με θαυμασμό, αλλά και με αυτοπεποίθηση.
Σας ευχαριστώ πολύ για τον χρόνο που αφιερώσατε για να διαβάσετε αυτήν την ανασκόπηση. Θα τα πούμε την επόμενη Κυριακή!
