Η νέα σύμβαση παραχώρησης της Εγνατίας Οδού μετατρέπει τον βασικό οδικό άξονα της χώρας σε ένα πανάκριβο δρόμο, επηρεάζοντας τις μετακινήσεις στη Βόρεια Ελλάδα και την Ήπειρο.

Από την σύμβαση παραχώρησης προβλέπεται η ολοκλήρωση των παρεμβάσεων σε μία τριετία, με την διαφορά ότι σε αυτά τα χρόνια θα αυξάνονται και τα διόδια.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέθεσε ο Σύλλογος Εργαζομένων στην Εγνατία Οδό για την εξέλιξη των τιμών, από την υπογραφή της σύμβασης μέχρι την πλήρη εφαρμογή της το 2028, οι αυξήσεις στα διόδια θα αγγίξουν το 170%, σχεδόν τριπλασιάζοντας το κόστος μετακίνησης.

Εγνατία Οδός: Το παράδειγμα του σταθμού διοδίων της Τύριας Ιωαννίνων

Πριν από την παραχώρηση, η διέλευση κόστιζε 2,10 ευρώ. Με την υπογραφή της σύμβασης αυξήθηκε στα 2,70 ευρώ, από την έναρξη της παραχώρησης έφτασε στα 3,35 ευρώ, ενώ από το 2028 εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί στα 5,45 ευρώ, ποσό υπερδιπλάσιο σε σχέση με αυτό που ίσχυε μέχρι το 2023.

Η ίδια εικόνα αποτυπώνεται και στο συνολικό κόστος διέλευσης της Εγνατίας Οδού. Ένα επιβατικό όχημα που μέχρι το 2023 κατέβαλλε 19,30 ευρώ για να διασχίσει ολόκληρο τον αυτοκινητόδρομο, το 2028 θα πληρώνει 52,20 ευρώ.

Για φορτηγά και λεωφορεία το αντίστοιχο ποσό αυξάνεται από 67,50 ευρώ σε 183,80 ευρώ.

Η έκθεση επισημαίνει ότι μετά το 2028 οι χρεώσεις δεν θα παραμείνουν σταθερές, αλλά θα αναπροσαρμόζονται κάθε χρόνο με βάση τον Δείκτη Τιμών Καταναλωτή, γεγονός που σημαίνει ότι το κόστος θα συνεχίσει να αυξάνεται.

Με δεδομένο ότι η Εγνατία Οδός αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους οδικούς άξονες της χώρας, οι νέες χρεώσεις αναμένεται να αλλάξουν αισθητά το κόστος των ταξιδιών στη Βόρεια Ελλάδα.

Και καθώς μετά το 2028 προβλέπονται ετήσιες αναπροσαρμογές, η επιβάρυνση για όσους χρησιμοποιούν συχνά τον αυτοκινητόδρομο ενδέχεται να συνεχίσει να αυξάνεται και τα επόμενα χρόνια.

Καταργούνται εκπτώσεις και απαλλαγές

Πέρα από τις αυξήσεις στις τιμές, η έκθεση καταγράφει μια σειρά αλλαγών που επηρεάζουν άμεσα τους χρήστες του δρόμου.

Μεταξύ αυτών είναι η κατάργηση των εκπτωτικών προγραμμάτων για τους συχνούς χρήστες και όσους χρησιμοποιούσαν e-pass, η κατάργηση των δωρεάν διελεύσεων για τους ανέργους, αλλά και η σταδιακή λήξη του καθεστώτος απαλλαγής για περίπου 80.000 κατοίκους παραμεθόριων περιοχών, ανάμεσά τους και περιοχές της Ηπείρου.

Σύμφωνα με όσα αναφέρονται, οι απαλλαγές διατηρούνται μόνο έως το τέλος του 2027 και στη συνέχεια, παύουν να ισχύουν.

Νέα διόδια και περισσότερα έσοδα

Η έκθεση αναφέρεται ακόμη στην επικείμενη λειτουργία του νέου σταθμού διοδίων στον Πλάτανο Ημαθίας, εκτιμώντας ότι θα αυξήσει ακόμη περισσότερο το κόστος μετακίνησης στη Βόρεια Ελλάδα.

Παράλληλα, υποστηρίζεται ότι με τις νέες χρεώσεις, τα ετήσια έσοδα του παραχωρησιούχου αναμένεται να ξεπεράσουν τα 250 εκατομμύρια ευρώ από το 2028, έναντι περίπου 90 εκατομμυρίων ευρώ που ήταν το μέγιστο ετήσιο έσοδο όταν η Εγνατία Οδός βρισκόταν υπό δημόσια διαχείριση.

Οι αλλαγές αυτές αναμένεται να επηρεάσουν ιδιαίτερα την Ήπειρο, όπου η Εγνατία Οδός αποτελεί τη βασική οδική αρτηρία για τις μετακινήσεις προς τη Θεσσαλονίκη, τη Δυτική Μακεδονία και τα λιμάνια της Βόρειας Ελλάδας, αυξάνοντας το κόστος τόσο για τους ιδιώτες όσο και για τις μεταφορικές επιχειρήσεις.

«Εκτοξεύεται» το Θεσσαλονίκη-Βέροια

Με τον νέο σταθμό διοδίων στον Πλάτανο Ημαθίας να ολοκληρώνεται σύντομα, το κόστος της διαδρομής Θεσσαλονίκη-Βέροια αναμένεται να «εκτοξευτεί» σε σχέση με τα τωρινά δεδομένα.

Το αντίτιμο στον σταθμό του Πλατάνου για τα επιβατικά αυτοκίνητα προβλέπεται να διαμορφωθεί αρχικά στα 1,75 ευρώ, όμως αναμένεται να αυξηθεί στα 2,85 ευρώ από την 1η Ιανουαρίου 2028.

Σημαντικά υψηλότερη θα είναι η επιβάρυνση για τα βαρέα οχήματα. Από το 2028, η χρέωση για φορτηγά και λεωφορεία στον νέο σταθμό διοδίων, προβλέπεται να φτάσει τα 10,05 ευρώ ανά διέλευση.

Σήμερα, στη συγκεκριμένη διαδρομή λειτουργεί μόνο ο σταθμός διοδίων των Μαλγάρων, με αποτέλεσμα το συνολικό κόστος μετάβασης και επιστροφής να ανέρχεται σε 2,30 ευρώ για τα επιβατικά οχήματα και σε 8,20 ευρώ για τα φορτηγά.

Επομένως, από το 2028, με την προσθήκη του σταθμού στον Πλάτανο, το κόστος ενός ταξιδιού Θεσσαλονίκη-Βέροια με επιστροφή υπολογίζεται ότι θα εκτοξευτεί στα 9,40 ευρώ για ένα Ι.Χ., ενώ για τα φορτηγά θα φτάσει τα 33,30 ευρώ, δηλαδή αύξηση μεγαλύτερη του 400%.