Ολοένα και πληθαίνουν οι καταγγελίες πολιτών για τηλεφωνικές απάτες με πιθανή χρήση τεχνητής νοημοσύνης για τη μίμηση φωνής.

Η ΕΛ.ΑΣ. δίνει χρήσιμες συμβουλές προς τους πολίτες για την προστασία τους.

«Μην αποκαλύπτετε προσωπικά ή οικονομικά στοιχεία και πληροφορίες σχετικά με ενδεχόμενη απουσία σας από την οικία» τονίζει μεταξύ άλλων στην ανακοίνωσή της.

Η ανακοίνωση της ΕΛ.ΑΣ. για τις τηλεφωνικές απάτες

Η Ελληνική Αστυνομία, έχοντας ως σταθερή προτεραιότητα την πρόληψη και την καταπολέμηση των απατών, βρίσκεται σε διαρκή επιχειρησιακή κινητοποίηση για τον εντοπισμό και τη σύλληψη των δραστών, καθώς και την εξάρθρωση εγκληματικών οργανώσεων που δραστηριοποιούνται στη συστηματική εξαπάτηση πολιτών.

Παράλληλα με τις αστυνομικές έρευνες και επιχειρήσεις, ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην έγκαιρη ενημέρωση και προστασία των πολιτών από τις μεθόδους που χρησιμοποιούν οι επιτήδειοι, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται τηλεφωνικές κλήσεις με το πρόσχημα υπαλλήλων Οργανισμών και Φορέων, καθώς και, σε περιορισμένο αριθμό περιστατικών, η πιθανή χρήση εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης για τη μίμηση της φωνής οικείων προσώπων.

Στο πλαίσιο αυτό, εφιστάται εκ νέου η προσοχή των πολιτών σε τηλεφωνικές κλήσεις κατά τις οποίες άγνωστα πρόσωπα προσποιούνται υπαλλήλους Οργανισμών κοινής ωφέλειας, δημόσιων Υπηρεσιών, εταιρειών τηλεπικοινωνιών, τραπεζών, λογιστικών γραφείων ή άλλων Φορέων.

Οι δράστες χρησιμοποιούν διαφορετικά και διαρκώς μεταβαλλόμενα προσχήματα, όπως δήθεν τεχνική βλάβη, διαρροή ηλεκτρικού ρεύματος, οικονομική εκκρεμότητα, επιστροφή χρημάτων ή ανάγκη άμεσου ελέγχου. Σκοπός τους είναι να προκαλέσουν ανησυχία ή σύγχυση και να οδηγήσουν τους πολίτες σε βιαστικές ενέργειες, χωρίς να τους αφήσουν χρόνο να επιβεβαιώσουν όσα τους αναφέρουν.

Σε καταγεγραμμένες περιπτώσεις, οι δράστες έχουν επιχειρήσει να πείσουν τα θύματά τους:

• να συγκεντρώσουν χρήματα, κοσμήματα και άλλα πολύτιμα αντικείμενα,
• να τοποθετήσουν τιμαλφή σε συγκεκριμένο σημείο εντός ή εκτός της οικίας,
• να παραδώσουν χρήματα ή αντικείμενα σε πρόσωπο που θα εμφανιστεί ως υπάλληλος ή συνεργάτης και
• να επιτρέψουν την είσοδο στην οικία για τη διενέργεια δήθεν τεχνικού ελέγχου.

Επιπλέον, οι πολίτες πρέπει να είναι ιδιαίτερα επιφυλακτικοί όταν, στο πλαίσιο μιας απρόσμενης τηλεφωνικής επικοινωνίας, τους υποβάλλονται φαινομενικά αθώες ερωτήσεις σχετικά με την καθημερινότητά τους.

Τέτοιες ερωτήσεις μπορεί να αφορούν εάν κάποιος βρίσκεται μόνος στην οικία, ποιες ώρες απουσιάζει, εάν πρόκειται να μεταβεί σε διακοπές ή για πόσο χρονικό διάστημα θα παραμείνει εκτός σπιτιού. Οι πληροφορίες αυτές ενδέχεται να χρησιμοποιηθούν για την προετοιμασία ή τη διευκόλυνση άλλης αξιόποινης πράξης και, για τον λόγο αυτό, δεν πρέπει να γνωστοποιούνται σε άγνωστα πρόσωπα.

Πιθανή χρήση τεχνητής νοημοσύνης για τη μίμηση φωνής

Παράλληλα, το τελευταίο διάστημα, εξετάζεται το ενδεχόμενο οι επιτήδειοι να προβαίνουν σε χρήση συστημάτων ή εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης για τη μίμηση ή αναπαράσταση της φωνής οικείου προσώπου.

Ειδικότερα, η μεθοδολογία που εξετάζεται ενδέχεται να εκδηλώνεται ως εξής:

• αρχικά, πολίτης δέχεται παραπλανητική τηλεφωνική κλήση, για παράδειγμα από άτομο που εμφανίζεται ως εκπρόσωπος εταιρείας κινητής τηλεφωνίας, κατά τη διάρκεια της οποίας πιθανολογείται ότι καταγράφεται δείγμα της φωνής του,
• ακολούθως, οι δράστες τηλεφωνούν σε οικείο του πρόσωπο, το οποίο βρίσκεται στην κατοικία, και προσποιούνται υπαλλήλους ή τεχνικούς του ΔΕΔΔΗΕ,
• επικαλούνται δήθεν βλάβη ή διαρροή ηλεκτρικού ρεύματος και ζητούν να επιτραπεί η είσοδος στην οικία σε πρόσωπα που παρουσιάζονται ως τεχνικοί και
• κατά τη διάρκεια της συνομιλίας ακούγεται στο υπόβαθρο φωνή που προσομοιάζει σε πολύ μεγάλο βαθμό με εκείνη του συγγενικού προσώπου, να παροτρύνει το υποψήφιο θύμα να συνεργαστεί και να ακολουθήσει τις οδηγίες των καλούντων.

Η συγκεκριμένη φωνητική ομοιότητα εξετάζεται ως πιθανό αποτέλεσμα τεχνικής επεξεργασίας ή αναπαράστασης της φωνής με τη χρήση εφαρμογής τεχνητής νοημοσύνης.

Παρότι ο αριθμός των μέχρι στιγμής καταγεγραμμένων περιστατικών είναι περιορισμένος, η ενημέρωση των πολιτών κρίνεται αναγκαία, καθώς η έγκαιρη αναγνώριση της συγκεκριμένης μεθόδου μπορεί να αποτρέψει την εξαπάτηση, ιδίως ανήλικων παιδιών και ηλικιωμένων συγγενών.

Για την προστασία τους, οι πολίτες καλούνται:

• να διακόπτουν αμέσως κάθε ύποπτη τηλεφωνική επικοινωνία,
• να μην αποκαλύπτουν προσωπικά ή οικονομικά στοιχεία, πληροφορίες για τη σύνθεση του νοικοκυριού ή για ενδεχόμενη απουσία τους από την οικία,
• να μην θεωρούν ότι μία γνώριμη φωνή αποτελεί από μόνη της επαρκή επιβεβαίωση της ταυτότητας του προσώπου που ακούγεται,
• να τερματίζουν την κλήση και να επικοινωνούν οι ίδιοι με το συγγενικό τους πρόσωπο, καλώντας σε τηλεφωνικό αριθμό που ήδη γνωρίζουν,
• να επιβεβαιώνουν την ταυτότητα του προσώπου που καλεί (π.χ. μέσω ερώτησης ή πληροφορίας που γνωρίζουν αποκλειστικά τα μέλη της οικογένειας ή μέσω κάποιας προκαθορισμένης λέξης ή φράσης ασφαλείας),
• να μην ανοίγουν την είσοδο και να μην επιτρέπουν την πρόσβαση αγνώστων στην οικία αποκλειστικά βάσει τηλεφωνικής υπόδειξης, ακόμη και αν κατά τη συνομιλία ακούγεται η φωνή συγγενικού προσώπου,
• να μην παραδίδουν και να μην τοποθετούν χρήματα ή τιμαλφή σε σημεία που τους υποδεικνύονται τηλεφωνικά,
• να επιβεβαιώνουν οποιαδήποτε προγραμματισμένη εργασία επικοινωνώντας οι ίδιοι με τον Οργανισμό ή τον Φορέα, αποκλειστικά μέσω του επίσημου αριθμού επικοινωνίας του και
• να ενημερώνουν άμεσα τα οικεία τους πρόσωπα εάν έχουν προηγουμένως δεχθεί ύποπτη τηλεφωνική κλήση.

Υπενθυμίζεται ότι κανένας πραγματικός τεχνικός έλεγχος δεν απαιτεί την αποκάλυψη του σημείου φύλαξης ή την παράδοση χρημάτων, κοσμημάτων και άλλων πολύτιμων αντικειμένων.

Ιδιαίτερα σημαντική είναι η ενημέρωση ηλικιωμένων συγγενών και ανήλικων μελών της οικογένειας, ώστε να γνωρίζουν ότι ακόμη και μία απολύτως γνώριμη φωνή στο τηλέφωνο μπορεί να έχει υποστεί τεχνική επεξεργασία ή τεχνητή αναπαραγωγή.

Σε περίπτωση ύποπτης τηλεφωνικής επικοινωνίας ή εμφάνισης αγνώστων στην οικία, ακόμη και αν δεν ολοκληρώθηκε η εξαπάτηση, οι πολίτες καλούνται να ενημερώνουν άμεσα την Ελληνική Αστυνομία, καλώντας στο 100 ή στο οικείο Αστυνομικό Τμήμα ή Τμήμα Δίωξης και Εξιχνίασης Εγκλημάτων, και να διατηρούν, εφόσον είναι δυνατό, τον αριθμό από τον οποίο πραγματοποιήθηκε η κλήση και κάθε άλλο σχετικό στοιχείο.

Διακόψτε την επικοινωνία – Μην αποκαλύπτετε πληροφορίες – Επιβεβαιώστε καλώντας εσείς οι ίδιοι τον επίσημο Φορέα ή το συγγενικό σας πρόσωπο – Μην ανοίγετε την είσοδο του σπιτιού σας – Ενημερώστε την Αστυνομία