Σχεδόν 3.000 καταφύγια υπάρχουν σε όλη την Ελλάδα για την προστασία του άμαχου πληθυσμού σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης ή πολέμου, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία.
Έχουν συνολική χωρητικότητα 1.981.514 ατόμων, αριθμός που μπορεί να αυξηθεί έως και 30% εφόσον χρειαστεί.
Πολλοί πολίτες αναρωτιούνται πού θα μπορούσαν να βρουν καταφύγιο σε ενδεχόμενη κρίση.
Σύμφωνα με ιστορικά και σύγχρονα στοιχεία, η Αττική φιλοξενεί δεκάδες υπόγειους χώρους από την εποχή του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, πολλοί από τους οποίους παραμένουν επισκέψιμοι ή σε χρήση από την Πολιτική Προστασία.
Σε ποιες περιοχές στην Αττική βρίσκονται τα καταφύγια
1. Το καταφύγιο της οδού Κοραή 4 – Το υπόγειο της Εθνικής Ασφαλιστικής
Ένα από τα πιο γνωστά και καλοδιατηρημένα καταφύγια της Αθήνας.
Κατασκευάστηκε το 1938 με μεταλλικές γερμανικές πόρτες που έκλειναν αεροστεγώς και με εσωτερικό κλιμακοστάσιο που συνέδεε τους δύο υπόγειους ορόφους.
Κατά τη γερμανική κατοχή μετατράπηκε σε φυλακή της Kommandatur, όπου κρατήθηκαν εκατοντάδες Έλληνες.
Στους τοίχους των υπόγειων στοών έχουν χαραχθεί από τους κρατούμενους ονόματα και μηνύματα, τα οποία διατηρούνται μέχρι σήμερα ως ιστορικό τεκμήριο μνήμης.
2. Το υπόγειο καταφύγιο του Λυκαβηττού
Κατασκευάστηκε γύρω στο 1936 κοντά στη σπηλαιοεκκλησιά των Αγίων Ισιδώρων.
Εκτείνεται περίπου 100 μέτρα μέσα στο βράχο, με δύο εισόδους και χώρους όπως αίθουσες, τουαλέτες, λουτρά, πολυβολεία και δεξαμενές νερού.
Κατά τον πόλεμο στέγασε το Αρχηγείο Αντιαεροπορικής Άμυνας, ενώ αργότερα λειτούργησε ως στρατιωτική βάση.
Σήμερα ανήκει στην υπηρεσία Π.ΑΜ.–Π.Σ.Ε.Α. και αποτελεί ένα από τα πιο εκτεταμένα και καλοδιατηρημένα υπόγεια συστήματα της Αθήνας.
3. Το καταφύγιο του Αρδηττού
Ένα από τα πρώτα καταφύγια που επιτάχθηκαν από τους Γερμανούς.
Μετά την απελευθέρωση χρησιμοποιήθηκε από αντιστασιακές οργανώσεις και αργότερα, επί βασιλείας Παύλου, μετατράπηκε σε βασιλικό καταφύγιο.
Η φήμη ότι επικοινωνεί με τα πρώην ανάκτορα ίσως οφείλεται στο μέγεθός του και στις πολλές του στοές. Αν και σήμερα είναι εγκαταλειμμένο, παραμένει κομμάτι της υπόγειας ιστορίας της πόλης.
4. Τα καταφύγια Βούλας – Γλυφάδας
Στο υπόγειο των εγκαταστάσεων του ΠΙΚΠΑ στη Βούλα υπάρχει καταφύγιο σε εξαιρετική κατάσταση.
Διαθέτει διπλή είσοδο και έξοδο, οκτώ δωμάτια, φωλιές πολυβόλων, τουαλέτες και δεξαμενές νερού.
Στη Γλυφάδα, μέσα σε φυσικό βραχώδες έδαφος, υπάρχει παρόμοιο δίδυμο καταφύγιο της ίδιας εποχής, μεγαλύτερο αλλά παραμελημένο.
Αμφότερα χτίστηκαν με πέτρινους τοίχους και αψιδωτή οροφή από σκυρόδεμα, χαρακτηριστικό δείγμα της στρατιωτικής μηχανικής του ’40.
5. Το υπόγειο καταφύγιο της Ραφήνας
Κατασκευάστηκε το 1941 από τους Γερμανούς, στον λόφο Παναγίτσα, για την επίβλεψη του λιμανιού.
Αποτελείται από υπόγειες στοές, ορύγματα και δεξαμενές, με τρεις εισόδους.
Παρά την ανατίναξη του λόφου κατά την αποχώρηση των κατοχικών δυνάμεων, οι στοές σώζονται και είναι σε πολύ καλή κατάσταση.
6. Το διώροφο καταφύγιο της Καστέλας και του Προφήτη Ηλία
Στα πρανή της Καστέλας βρίσκεται διώροφο υπόγειο καταφύγιο με υδραυλικές εγκαταστάσεις, τουαλέτες και δεξαμενές, κατασκευασμένο την εποχή του Μεταξά.
Λίγο πιο πάνω, στον λόφο του Προφήτη Ηλία, υπάρχει μικρότερο καταφύγιο με λιθόκτιστες στοές και τοξωτή οροφή από μπετόν, που κατεβαίνει περίπου 10 μέτρα κάτω από την επιφάνεια.
Και τα δύο σήμερα είναι ανενεργά, αλλά διατηρούν σημαντικά αρχιτεκτονικά στοιχεία.
7. Το υπόγειο της Κυψέλης – Επτανήσων & Πιπίνου
Στην πολυκατοικία που χτίστηκε το 1938 για την οικογένεια του εφοπλιστή Βούλγαρη, υπάρχει ένα ευρύχωρο υπόγειο καταφύγιο χωρητικότητας 63 ατόμων, με κεντρική αίθουσα, δύο τουαλέτες, κουζίνα και βοηθητικούς χώρους.
Αποτελεί ένα από τα ελάχιστα διατηρημένα αστικά καταφύγια κατοικιών που σώζονται στην Αθήνα.
8. Τα υπόλοιπα καταφύγια στην επικράτεια
Σε όλες τις Περιφερειακές Ενότητες υπάρχουν χαρακτηρισμένοι χώροι που μπορούν να λειτουργήσουν ως καταφύγια.
Ανάμεσά τους υπόγειοι χώροι σε Θεσσαλονίκη, Πάτρα, Χανιά, Ηράκλειο, Ρόδο, Λάρισα, Βόλο και άλλες μεγάλες πόλεις.