Λίγες ταινίες μπορούν να ισχυριστούν ότι χώρισαν την ιστορία του κινηματογράφου σε «πριν» και «μετά».
Ο «Πόλεμος των Άστρων» είναι μία από αυτές. Όταν εμφανίστηκε στις κινηματογραφικές αίθουσες το 1977, δεν έμοιαζε με τίποτα από όσα είχε συνηθίσει το κοινό της εποχής. Ήταν μια εμπειρία που έδινε ξανά στο σινεμά την αίσθηση του μεγάλου θεάματος, της περιπέτειας και του ονείρου.
Ο Τζορτζ Λούκας δημιούργησε έναν κόσμο τόσο ζωντανό και ολοκληρωμένο, ώστε οι θεατές δεν ένιωθαν ότι παρακολουθούν μια ιστορία, αλλά ότι ταξιδεύουν μέσα της. Από εκείνη τη στιγμή, ο κινηματογράφος δεν θα ήταν ποτέ ξανά ο ίδιος.
Μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του ’70, ο αμερικανικός κινηματογράφος βρισκόταν σε μια μεταβατική περίοδο. Οι μεγάλες υπερπαραγωγές των προηγούμενων δεκαετιών είχαν χάσει τη λάμψη τους, τα στούντιο αντιμετώπιζαν οικονομικά προβλήματα και το κοινό αναζητούσε κάτι διαφορετικό.
Οι ταινίες του λεγόμενου “New Hollywood” έδιναν έμφαση στον ρεαλισμό, στους αντιήρωες και στις σκοτεινές ιστορίες. Μέσα σε αυτό το κλίμα, ο «Πόλεμος των Άστρων» έμοιαζε σχεδόν παράταιρος.Μια ιστορία με ιππότες, πριγκίπισσες, διαστημόπλοια και μια ξεκάθαρη μάχη ανάμεσα στο καλό και το κακό. Κι όμως, ακριβώς αυτή η αίσθηση μύθου και περιπέτειας ήταν που έλειπε από το κοινό.
Η ταινία επανέφερε την έννοια του κινηματογραφικού θαύματος. Οι θεατές δεν πήγαιναν απλώς να δουν μια ιστορία, πήγαιναν για να ταξιδέψουν σε έναν άλλο γαλαξία. Τα ειδικά εφέ, πρωτοποριακά για την εποχή, δημιούργησαν εικόνες που μέχρι τότε θεωρούνταν αδύνατες.
Η εταιρεία ειδικών εφέ που δημιούργησε ο Λούκας ειδικά για την παραγωγή ανέπτυξε νέες τεχνικές κινηματογράφησης και μοντάζ, ανοίγοντας τον δρόμο για τη σύγχρονη εποχή των ψηφιακών εφέ. Χωρίς τον «Πόλεμο των Άστρων», είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς την εξέλιξη που ακολούθησε σε ταινίες όπως το «Jurassic Park», το «Matrix» ή το «Avatar».
Αλλά η επιρροή του δεν περιορίστηκε μόνο στην τεχνολογία. Ο «Πόλεμος των Άστρων» άλλαξε ριζικά και το επιχειρηματικό μοντέλο του Χόλιγουντ. Μέχρι τότε, τα προϊόντα γύρω από μια ταινία -παιχνίδια, φιγούρες, μπλουζάκια- θεωρούνταν δευτερεύοντα. Ο Τζορτζ Λούκας κατάλαβε πρώτος ότι μια ταινία μπορούσε να γίνει ολόκληρο σύμπαν και να συνεχίσει να ζει έξω από την αίθουσα.
Οι φιγούρες των χαρακτήρων έγιναν ανάρπαστες και άνοιξαν έναν νέο δρόμο δισεκατομμυρίων δολαρίων για τη βιομηχανία της ψυχαγωγίας. Από εκεί και πέρα, κάθε μεγάλο στούντιο άρχισε να ψάχνει το δικό του κινηματογραφικό franchise.
Η ταινία καθιέρωσε επίσης την έννοια του blockbuster όπως τη γνωρίζουμε σήμερα. Οι ουρές έξω από τους κινηματογράφους έγιναν εικόνα πολιτισμικού φαινομένου. Οι θεατές επέστρεφαν ξανά και ξανά για να δουν την ταινία, να αποστηθίσουν ατάκες και να δεθούν με χαρακτήρες όπως ο Λουκ Σκαϊγουόκερ, η Πριγκίπισσα Λέια και ο Νταρθ Βέιντερ. Η κινηματογραφική εμπειρία μετατράπηκε σε μαζικό γεγονός ποπ κουλτούρας και το σινεμά απέκτησε μια νέα σχέση με το κοινό του.
Παράλληλα, ο «Πόλεμος των Άστρων» απέδειξε ότι το κοινό δεν αναζητά μόνο ρεαλισμό, αλλά και μύθο. Ο Λούκας άντλησε έμπνευση από την αρχαία μυθολογία, τα παραμύθια, τις ταινίες σαμουράι και τις κλασικές περιπέτειες των παλιών κινηματογραφικών serials.
Δημιούργησε μια ιστορία διαχρονική, βασισμένη στο ταξίδι του ήρωα. Ένα νέο άνθρωπο που εγκαταλείπει τον γνώριμο κόσμο για να ανακαλύψει τον εαυτό του και να αντιμετωπίσει το σκοτάδι. Αυτή η αφηγηματική δομή επηρέασε αμέτρητες ταινίες που ακολούθησαν, από τον «Χάρι Πότερ» μέχρι τον «Άρχοντα των Δαχτυλιδιών».
Ίσως όμως η μεγαλύτερη αλλαγή να ήταν η σχέση των θεατών με το ίδιο το σινεμά. Ο «Πόλεμος των Άστρων» δημιούργησε μια νέα κουλτούρα θαυμαστών. Οι θεατές δεν ήταν πλέον απλοί καταναλωτές μιας ταινίας, έγιναν μέρος ενός κόσμου. Δημιούργησαν λέσχες φίλων, συλλογές, συνέδρια, θεωρίες και μια κοινότητα που εξακολουθεί να μεγαλώνει μέχρι σήμερα. Η ιδέα του σύγχρονου fandom γεννήθηκε ουσιαστικά μέσα από αυτή την ταινία.
Σχεδόν πενήντα χρόνια αργότερα, ο «Πόλεμος των Άστρων» παραμένει κάτι πολύ περισσότερο από μια κινηματογραφική επιτυχία. Είναι ένα σημείο καμπής στην ιστορία του κινηματογράφου. Άλλαξε τον τρόπο που γυρίζονται οι ταινίες, τον τρόπο που προωθούνται και, κυρίως, τον τρόπο που το κοινό τις ζει και τις αγαπά. Και αυτό είναι ίσως το μεγαλύτερο επίτευγμά του.
Ότι κατάφερε να μετατρέψει το σινεμά ξανά σε μαγεία.
