Τα τελευταία χρόνια δίδαξαν στους καταναλωτές ότι το ρεύμα έπαψε να αποτελεί μια «βαρετή» πάγια δαπάνη. Από την απλή πληρωμή του λογαριασμού, πέρασαν στην καθημερινή παρακολούθηση χονδρεμπορικών τιμών, ρητρών, «χρωμάτων» τιμολογίων και κρατικών επιδοτήσεων.
Το 2026 δεν προδιαγράφεται ως χρονιά μιας νέας –ούτε καν «μίνι»– ενεργειακής κρίσης. Ωστόσο, όσοι επιδιώκουν πραγματικά φθηνότερο ρεύμα θα χρειαστεί να είναι καλά ενημερωμένοι και ιδιαίτερα προσεκτικοί στις επιλογές τους.
Πρώτος και βασικός κανόνας: ξεχάστε την ιδέα ότι υπάρχει «φθηνός πάροχος» (και «φθηνό τιμολόγιο») για όλους και για πάντα. Η αγορά ηλεκτρικής ενέργειας λειτουργεί πλέον με όρους έντονου ανταγωνισμού και μεγάλων διακυμάνσεων. Αυτό που συμφέρει έναν καταναλωτή, μπορεί να είναι ασύμφορο για κάποιον άλλο. Η κατανάλωση, οι ώρες χρήσης, η διάθεση για ρίσκο και η επιλογή για παρακολούθηση της χονδρεμπορικής αγοράς παίζουν καθοριστικό ρόλο.
Ρεύμα: Σταθερό ή κυμαινόμενο τιμολόγιο και τα «ψιλά γράμματα» που κάνουν τη διαφορά
Το δεύτερο σημείο που πρέπει να προσέξετε είναι το είδος του τιμολογίου. Τα σταθερά τιμολόγια προσφέρουν «ασπίδα» σε ενδεχόμενη εκτίναξη του λογαριασμού: ξέρετε από πριν πόσο θα πληρώνετε ανά κιλοβατώρα. Όμως αυτό δεν σημαίνει πως η ασφάλεια δεν έχει ρίσκο. Αν οι χονδρεμπορικές τιμές κινηθούν χαμηλά, το σταθερό τιμολόγιο μπορεί να αποδειχθεί ακριβή λύση. Από την άλλη, τα κυμαινόμενα τιμολόγια μπορούν να δώσουν σημαντικά οφέλη, αλλά μόνο σε όσους αντέχουν τις διακυμάνσεις και είναι διατεθειμένοι να ελέγχουν συχνά τον λογαριασμό τους.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στα «ψιλά γράμματα» των συμβολαίων. Εκπτώσεις συνέπειας, μηδενικό πάγιο για κάποιο αρχικό χρονικό σκέλος της σύμβασης, «ψαλιδισμένες» χρεώσεις για λίγους μήνες ή άλλες προωθητικές ενέργειες: όλα αυτά ακούγονται ελκυστικά, αλλά συχνά έχουν ημερομηνία λήξης. Επομένως, είναι σημαντικό να υπολογίσετε τι θα πληρώνετε μετά το τέλος της προσφοράς, και όχι μόνο στους πρώτους λογαριασμούς.
Ένα ακόμη κρίσιμο στοιχείο είναι τα πάγια. Πολλοί καταναλωτές εστιάζουν αποκλειστικά στην τιμή της κιλοβατώρας και αγνοούν το μηνιαίο πάγιο. Κι όμως, ειδικά σε νοικοκυριά με χαμηλή κατανάλωση, το πάγιο μπορεί να αντισταθμίσει μεγάλο μέρος του υποτιθέμενου οφέλους από μια χαμηλή τιμή ρεύματος. Αν έχει μικρή κατανάλωση ή αν ψάχνετε τιμολόγιο για το εξοχικό (το οποίο δεν χρησιμοποιείτε πολύ συχνά), το πάγιο μπορεί να αποδειχθεί πιο σημαντικό από την ίδια την τιμή της κιλοβατώρας.
Το 2026 αναμένεται επίσης να παίξουν μεγαλύτερο ρόλο τα «δυναμικά» τιμολόγια, που θα διατεθούν στους καταναλωτές με «έξυπνο» μετρητή και στα οποία οι χρεώσεις θα διαφοροποιούνται ανά ώρα. Η δυναμική τιμολόγηση θα λανσαριστεί από την 1η Φεβρουαρίου για τις μεγάλες επιχειρήσεις (με παροχές άνω των 25 kVA) και από την 1η Απριλίου για τα νοικοκυριά και τις μικρές εταιρείες.
Όσοι μπορούν να «μεταφέρουν» κατανάλωση σε ώρες χαμηλής ζήτησης (και επομένως μικρών χρεώσεων) –μαγειρεύοντας τότε, χρησιμοποιώντας τον θερμοσίφωνα, ή φορτίζοντας το ηλεκτρικό τους όχημα– θα έχουν σαφές πλεονέκτημα. Σε αυτό το πλαίσιο, τα πορτοκαλί τιμολόγια αναμένεται να γίνουν το νέο πεδίο ανταγωνισμού για τους παρόχους.
Δεν πρέπει επίσης να αγνοείται ο ρόλος των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Αν έχετε τη δυνατότητα να εγκαταστήσετε φωτοβολταϊκό, και το μεγαλύτερο μέρος της κατανάλωσής σας γίνεται κατά τη διάρκεια των ωρών ηλιοφάνειας, τότε οι λογαριασμοί ρεύματος μπορούν να μειωθούν δραστικά.
Μάλιστα, ειδικά στην περίπτωση των οικιακών καταναλωτών, το νέο καθεστώς ενεργειακού συμψηφισμού (net-billing) εφαρμόζεται ήδη στην πράξη, χωρίς να χρειάζεται τα νοικοκυριά να περιμένουν τη πριμοδοτεί την κατανάλωση της «πράσινης» ενέργειας μόλις αυτή παράγεται, ειδικοί του κλάδου επισημαίνουν ότι δεν Το αρχικό κόστος παραμένει εμπόδιο, αλλά σε βάθος χρόνου –και ειδικά σε ένα περιβάλλον αβεβαιότητας τιμών– αποτελεί ασπίδα προστασίας.
Τέλος, ένα σημείο που συχνά παραβλέπεται: η συνέπεια στις πληρωμές και η συνολική σχέση με τον πάροχο. Οι καθυστερήσεις στην εξόφληση κατά κανόνα στερούν εκπτώσεις, αφού σχεδόν όλοι οι προμηθευτές και σε όλα τα τιμολόγια υπάρχει οικονομικό bonus για την εμπρόθεσμη πληρωμή των λογαριασμών. Το φθηνό ρεύμα δεν είναι μόνο θέμα αγοράς, αλλά και συμπεριφοράς.
Σύμφωνα με το Insider.gr, η Ρυθμιστική Αρχή (ΡΑΑΕΥ) έχει απευθύνει συστάσεις ήδη από την άνοιξη του 2023 στους καταναλωτές, όσον αφορά τις εκπτώσεις συνέπειας – ώστε να ελέγχουν τόσο τον τρόπο με τον οποίο περιγράφεται ο υπολογισμός της στη σύμβαση προμήθειας, όσο και το πώς αυτή εφαρμόζεται στην πράξη. Ο λόγος είναι πως όλοι οι προμηθευτές δεν χρησιμοποιούν τις εκπτώσεις με τον ίδιο τρόπο. Επομένως, η φόρμουλα εφαρμογής του bonus μπορεί να αποδείξει πως ένα τιμολόγιο δεν είναι τελικά συμφέρον, παρόλο που εκ πρώτης όψεως ίσως φαινόταν ελκυστικό.
Συμπερασματικά, το 2026 δεν «φέρνει» αυτόματα φθηνότερο ρεύμα. Θα δώσει, όμως, στους καταναλωτές περισσότερα εργαλεία και περισσότερες επιλογές. Όποιος τις μελετήσει, συγκρίνει ή προσαρμόσει τις συνήθειες του στα οικονομικά τους κίνητρα, μπορεί να δει ουσιαστική διαφορά στους λογαριασμούς του.
