Στο επίκεντρο της φορολογίας βρίσκονται τα κεράσματα, τα δώρα και η δωρεάν διάθεση προϊόντων από τις επιχειρήσεις, καθώς το όριο των 10 ευρώ χωρίς ΦΠΑ δεν συνεπάγεται γενική απαλλαγή από τις φορολογικές υποχρεώσεις.
Το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Πειραιώς (ΕΒΕΠ) επισημαίνει ότι απαιτείται σαφής διάκριση μεταξύ πώλησης, αυτοπαράδοσης, ιδιοχρησιμοποίησης, διαφημιστικών δώρων και δειγμάτων, ώστε να αποφεύγονται λάθη στα παραστατικά, στην απόδοση ΦΠΑ και στη διαβίβαση στοιχείων στο myDATA.
Αυτοπαράδοση και ιδιοχρησιμοποίηση: Τι προβλέπει το myDATA
Στο myDATA προβλέπονται, υπό τις σχετικές προϋποθέσεις, τα παραστατικά 6.1 «Στοιχείο Αυτοπαράδοσης» και 6.2 «Ιδιοχρησιμοποίηση».
Σύμφωνα με τις διευκρινίσεις της ΑΑΔΕ, το παραστατικό αυτοπαράδοσης χρησιμοποιείται για την απόδοση του αναλογούντος ΦΠΑ και δεν καταχωρίζεται ως κανονικό έσοδο από πώληση για τον υπολογισμό των ακαθάριστων εσόδων.
Η αυτοπαράδοση αφορά περιπτώσεις κατά τις οποίες αγαθά διατίθενται χωρίς να πραγματοποιείται πώληση, όπως όταν ο επιχειρηματίας χρησιμοποιεί προϊόντα για προσωπικούς σκοπούς, εφόσον συντρέχουν οι προβλεπόμενες από τη νομοθεσία προϋποθέσεις.
Καθοριστικό στοιχείο είναι αν κατά την αγορά των αγαθών ή των υλικών από τα οποία παράχθηκαν είχε δημιουργηθεί δικαίωμα έκπτωσης ΦΠΑ. Όπου απαιτείται, εκδίδεται το αντίστοιχο στοιχείο και αποδίδεται ο φόρος.
Η φορολογητέα αξία προσδιορίζεται με βάση την τρέχουσα τιμή αγοράς ή, εφόσον αυτή δεν υπάρχει, το κόστος κατά τον χρόνο της διάθεσης. Συνεπώς, δεν ταυτίζεται υποχρεωτικά με τη λιανική τιμή, ενώ η χαμηλή αξία του προϊόντος δεν αρκεί από μόνη της για να καταργήσει τις σχετικές υποχρεώσεις.
Πότε απαιτείται απόδειξη πώλησης
Το ΕΒΕΠ υπενθυμίζει ότι οι πωλήσεις πρέπει να συνοδεύονται από το προβλεπόμενο παραστατικό. Στις συναλλαγές με ιδιώτες εκδίδεται απόδειξη λιανικής ή, όπου προβλέπεται, τιμολόγιο, ανεξάρτητα από την αξία της συναλλαγής.
Ο τρόπος παράδοσης ενός προϊόντος, είτε μέσω διανομέα είτε μέσω θυρίδας ή άλλου σημείου παραλαβής, δεν αλλάζει τον χαρακτήρα της πώλησης. Επομένως, μια ηλεκτρονική παραγγελία δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως αυτοπαράδοση μόνο και μόνο επειδή η αξία της δεν υπερβαίνει τα 10 ευρώ.
Την ευθύνη για την έκδοση του νόμιμου παραστατικού πώλησης διατηρεί ο πωλητής, ακόμη και όταν τρίτος εκδίδει νόμιμα έγγραφο που αφορά την παράδοση για λογαριασμό του.
Τι ισχύει για τα κεράσματα στην εστίαση
Η δωρεάν προσφορά καφέ, φαγητού ή ποτού από μια επιχείρηση εστίασης δεν απαλλάσσεται αυτομάτως από τον ΦΠΑ επειδή χαρακτηρίζεται «κέρασμα».
Για τη σωστή φορολογική αντιμετώπιση πρέπει να εξετάζεται αν πρόκειται για πραγματική δωρεάν διάθεση, για εμπορική έκπτωση ή για παροχή που περιλαμβάνεται στην τιμή ενός πληρωμένου μενού.
Παράλληλα, εάν μια πλατφόρμα αποζημιώνει το κατάστημα για το προϊόν που προσφέρεται στον πελάτη, η απουσία άμεσης πληρωμής από τον τελευταίο δεν σημαίνει κατ’ ανάγκη ότι η συναλλαγή συνιστά δωρεάν διάθεση.
Δώρα έως 10 ευρώ και δωρεάν δείγματα
Τα δώρα μικρής αξίας μπορούν να υπαχθούν σε ειδική φορολογική μεταχείριση, εφόσον πληρούνται οι προβλεπόμενες προϋποθέσεις. Μεταξύ άλλων, πρέπει να προσφέρονται χωρίς αντάλλαγμα για την προβολή της επιχείρησης ή την ανάπτυξη επαγγελματικών σχέσεων, ενώ η αξία κτήσης τους δεν πρέπει να υπερβαίνει τα 10 ευρώ χωρίς ΦΠΑ ανά πρόσωπο.
Σύμφωνα με τους όρους που περιγράφονται στην ενημέρωση, λαμβάνονται επίσης υπόψη η συχνότητα των προσφορών προς το ίδιο πρόσωπο, η συνολική ετήσια αξία τους σε σχέση με τα ακαθάριστα έσοδα της επιχείρησης και το είδος των προϊόντων.
Ειδικότερα, αναφέρεται όριο συνολικής ετήσιας αξίας ίσο με το 1% των ακαθάριστων εσόδων, καθώς και προϋπόθεση τα δώρα να μην είναι του ίδιου είδους με τα προϊόντα που παράγει ή εμπορεύεται η επιχείρηση.
Τα δείγματα αποτελούν ξεχωριστή κατηγορία. Πρόκειται για προϊόντα όμοια με εκείνα που παράγει ή διαθέτει η επιχείρηση, τα οποία προσφέρονται δωρεάν σε εύλογες ποσότητες, ώστε οι αποδέκτες να γνωρίσουν και να αξιολογήσουν την ποιότητά τους. Τα προϊόντα αυτά πρέπει να φέρουν την ένδειξη «δείγμα δωρεάν».
Το όριο των 10 ευρώ αφορά τα δώρα μικρής αξίας και δεν εφαρμόζεται αυτομάτως στα δείγματα. Στην ενημέρωση αναφέρεται, επίσης, ότι από τις συγκεκριμένες κατηγορίες εξαιρούνται τα οινοπνευματώδη και τα καπνοβιομηχανικά προϊόντα, σύμφωνα με την προβλεπόμενη απόφαση.
Τι συνιστά το ΕΒΕΠ στις επιχειρήσεις
Για την αποφυγή φορολογικών λαθών, οι επιχειρήσεις καλούνται να τεκμηριώνουν κάθε δωρεάν διάθεση αγαθών, καταγράφοντας το είδος και την ποσότητα των προϊόντων, την αξία τους, την ημερομηνία και τον σκοπό της προσφοράς.
Η έκδοση του κατάλληλου παραστατικού και η ορθή διαβίβαση των στοιχείων στο myDATA πρέπει να εξετάζονται σε συνεργασία με τον λογιστή της επιχείρησης.
Το βασικό μήνυμα είναι ότι η ένδειξη «δώρο» ή «κέρασμα» δεν αρκεί από μόνη της για να καθορίσει τη φορολογική μεταχείριση. Κάθε περίπτωση χρειάζεται σωστό χαρακτηρισμό και επαρκή τεκμηρίωση, ενώ το όριο των 10 ευρώ δεν καταργεί γενικά την υποχρέωση έκδοσης παραστατικού.
