Δεν χρειάζεται να είσαι μηχανικός για να γνωρίζεις αν το αυτοκίνητό σου χρειάζεται λάδια, αν η μπαταρία του πλησιάζει στο τέλος της ζωής της ή αν τα ελαστικά του χρειάζονται άμεσα έλεγχο.
Υπάρχουν αρκετές εργασίες συντήρησης που μπορεί να κάνει μόνος του σχεδόν κάθε οδηγός, χωρίς ειδικά εργαλεία και χωρίς να χρειάζεται κάθε φορά μια επίσκεψη στο συνεργείο.
Το σημαντικό, όμως, είναι να υπάρχει ένα όριο. Άλλο ένας απλός έλεγχος και άλλο μια επισκευή που αφορά τα φρένα, την ανάρτηση ή τον κινητήρα.
Γι’ αυτό αξίζει να γνωρίζουμε όχι μόνο τι μπορούμε να κάνουμε μόνοι μας, αλλά και πότε πρέπει να σταματήσουμε και να απευθυνθούμε σε επαγγελματία.
Λάδια: Πότε τα ελέγχουμε και πότε τα αλλάζουμε;
Ο έλεγχος του λαδιού είναι ίσως η πιο κλασική εργασία που μπορεί να κάνει ένας οδηγός. Η διαδικασία είναι απλή, όμως πρέπει να γίνεται σωστά. Το αυτοκίνητο πρέπει να βρίσκεται σε επίπεδο έδαφος και ο κινητήρας να έχει σβήσει για το χρονικό διάστημα που προβλέπει ο κατασκευαστής, ώστε η μέτρηση να είναι αξιόπιστη.
Η στάθμη πρέπει να βρίσκεται ανάμεσα στις προβλεπόμενες ενδείξεις. Αν είναι χαμηλή, δεν σημαίνει ότι απλώς προσθέτουμε όσο λάδι βρούμε. Χρειάζεται το σωστό λιπαντικό, με τις προδιαγραφές που ορίζει ο κατασκευαστής.
Το ίδιο ισχύει και για την αλλαγή λαδιών. Δεν υπάρχει ένας αριθμός χιλιομέτρων που να ισχύει για όλα τα αυτοκίνητα. Το πρόγραμμα συντήρησης εξαρτάται από τον κινητήρα, το μοντέλο, την ηλικία του αυτοκινήτου και τον τρόπο χρήσης.
Οι πολλές μικρές διαδρομές, η έντονη κίνηση στην πόλη και η απαιτητική χρήση μπορούν να κάνουν ακόμη σημαντικότερη την τήρηση του προγράμματος συντήρησης.
Μπαταρία: Μην περιμένεις να σε αφήσει
Η μπαταρία είναι από εκείνα τα εξαρτήματα που συνήθως θυμόμαστε όταν είναι ήδη αργά. Ένα πρωί γυρίζουμε το κλειδί ή πατάμε το κουμπί εκκίνησης και ο κινητήρας δυσκολεύεται να πάρει μπροστά.
Πριν φτάσουμε σε αυτό το σημείο, υπάρχουν ορισμένα σημάδια που αξίζει να προσέχουμε. Η πιο αργή λειτουργία της μίζας, δυσκολία στην εκκίνηση ή περίεργη συμπεριφορά ορισμένων ηλεκτρικών συστημάτων μπορούν να αποτελέσουν ένδειξη ότι χρειάζεται έλεγχος.
Ο οδηγός μπορεί να κάνει έναν απλό οπτικό έλεγχο στους πόλους και στις συνδέσεις της μπαταρίας. Αν υπάρχουν εμφανή σημάδια διάβρωσης, διαρροής ή φθοράς, χρειάζεται περαιτέρω έλεγχος.
Η πραγματική κατάσταση της μπαταρίας, πάντως, δεν κρίνεται μόνο από την εμφάνισή της. Ένας έλεγχος με κατάλληλο όργανο μπορεί να δείξει αν χρειάζεται φόρτιση ή αντικατάσταση.
Ελαστικά: Πίεση, φθορά και ηλικία
Τα ελαστικά είναι το μοναδικό σημείο επαφής του αυτοκινήτου με τον δρόμο και γι’ αυτό ο έλεγχός τους δεν πρέπει να περιορίζεται μόνο πριν από ένα μεγάλο ταξίδι.
Η πίεση πρέπει να ελέγχεται τακτικά, κατά προτίμηση όταν τα ελαστικά είναι κρύα, και να ρυθμίζεται σύμφωνα με τις τιμές που δίνει ο κατασκευαστής. Η λανθασμένη πίεση μπορεί να επηρεάσει τη συμπεριφορά του αυτοκινήτου, τη φθορά των ελαστικών και την κατανάλωση.
Παράλληλα, κοιτάμε για σκισίματα, εξογκώματα, καρφιά και ανομοιόμορφη φθορά. Αν ένα ελαστικό φθείρεται περισσότερο από τη μία πλευρά, για παράδειγμα, μπορεί να υπάρχει θέμα που χρειάζεται έλεγχο στην ευθυγράμμιση ή σε κάποιο εξάρτημα της ανάρτησης.
Και υπάρχει ακόμη ένας παράγοντας: η ηλικία. Το γεγονός ότι ένα ελαστικό έχει αρκετό πέλμα δεν σημαίνει αυτομάτως ότι είναι σε άριστη κατάσταση. Η γήρανση του ελαστικού και οι συνθήκες στις οποίες έχει χρησιμοποιηθεί πρέπει επίσης να λαμβάνονται υπόψη.
Ψυκτικό και υγρά: Τι μπορούμε να ελέγξουμε;
Κάτω από το καπό υπάρχουν αρκετά δοχεία που ο οδηγός μπορεί να ελέγχει οπτικά. Το ψυκτικό υγρό είναι ένα από τα σημαντικότερα, καθώς συμβάλλει στη διατήρηση της σωστής θερμοκρασίας λειτουργίας του κινητήρα.
Η στάθμη πρέπει να βρίσκεται εντός των ορίων που προβλέπει ο κατασκευαστής. Εάν μειώνεται επανειλημμένα, δεν πρέπει απλώς να συμπληρώνουμε υγρό και να ξεχνάμε το θέμα. Μια σημαντική ή συχνή απώλεια μπορεί να υποδηλώνει διαρροή και χρειάζεται διερεύνηση.
Σε αυτή την περίπτωση, είναι προτιμότερο να απευθυνθείτε σε έναν ειδικό, ώστε να εντοπιστεί η αιτία και να αποφευχθεί μια πιθανή σοβαρότερη βλάβη στον κινητήρα.
Το ίδιο ισχύει για τα υγρά φρένων. Μια αισθητή πτώση της στάθμης δεν είναι κάτι που πρέπει να αγνοηθεί, καθώς μπορεί να συνδέεται με πρόβλημα στο σύστημα πέδησης ή με φθορά εξαρτημάτων. Εδώ δεν κάνουμε πειράματα: Αν παρατηρήσετε σημαντική απώλεια υγρών ή οποιαδήποτε αλλαγή στη λειτουργία των φρένων, απευθυνθείτε άμεσα σε εξειδικευμένο τεχνικό για έλεγχο.
Υαλοκαθαριστήρες και φώτα
Οι υαλοκαθαριστήρες είναι από τα πιο εύκολα εξαρτήματα που μπορεί να αντικαταστήσει ένας οδηγός. Αν αφήνουν γραμμές στο παρμπρίζ, κάνουν θόρυβο ή δεν καθαρίζουν σωστά το νερό, πιθανότατα έχει έρθει η ώρα για αλλαγή.
Το ίδιο σημαντικός είναι ο έλεγχος των φώτων. Φώτα πορείας, φρένων, φλας και όπισθεν πρέπει να λειτουργούν σωστά. Είναι ένας έλεγχος που μπορεί να γίνει μέσα σε λίγα λεπτά, ακόμη και με τη βοήθεια ενός δεύτερου ατόμου.
Σε ορισμένα μοντέλα η αλλαγή μιας λάμπας είναι απλή, ενώ σε άλλα απαιτεί πρόσβαση σε δύσκολο σημείο ή ειδική διαδικασία. Εκεί χρειάζεται να ακολουθούμε το εγχειρίδιο του αυτοκινήτου και να μην πιέζουμε εξαρτήματα που δεν γνωρίζουμε.
Φίλτρο καμπίνας και φίλτρο αέρα
Δύο ακόμη εργασίες που, ανάλογα με το μοντέλο, μπορεί να είναι σχετικά απλές είναι η αντικατάσταση του φίλτρου καμπίνας και του φίλτρου αέρα του κινητήρα.
Το φίλτρο καμπίνας συγκρατεί σκόνη και σωματίδια πριν ο αέρας φτάσει στο εσωτερικό του αυτοκινήτου. Αν έχει φράξει, μπορεί να μειωθεί η απόδοση του συστήματος εξαερισμού και να επηρεαστεί η ποιότητα του αέρα στην καμπίνα.
Το φίλτρο αέρα του κινητήρα είναι διαφορετική περίπτωση και το διάστημα αντικατάστασης εξαρτάται από το μοντέλο και τις συνθήκες χρήσης. Και στις δύο περιπτώσεις, το εγχειρίδιο του αυτοκινήτου είναι ο καλύτερος οδηγός.
Και πότε αφήνουμε τα εργαλεία;
Υπάρχουν εργασίες που δεν είναι κατάλληλες για πειραματισμούς. Φρένα, σύστημα διεύθυνσης, ανάρτηση, χρονισμός κινητήρα, σοβαρές διαρροές και ηλεκτρονικές βλάβες απαιτούν την κατάλληλη γνώση και εξοπλισμό.
Ο κανόνας είναι απλός: Κάνουμε μόνο ό,τι γνωρίζουμε ότι μπορούμε να κάνουμε με ασφάλεια. Η αυτοσυντήρηση δεν σημαίνει ότι ο οδηγός πρέπει να γίνει μηχανικός. Σημαίνει ότι γνωρίζει το αυτοκίνητό του, ελέγχει τα βασικά σημεία και αναγνωρίζει εγκαίρως πότε κάτι δεν πάει όπως πρέπει.
Άλλωστε, η καλύτερη συντήρηση είναι αυτή που προλαβαίνει το πρόβλημα πριν αυτό εξελιχθεί σε βλάβη — και πολλές φορές ένας έλεγχος λίγων λεπτών αρκεί για να μας προειδοποιήσει εγκαίρως.
