Η «ενότητα», τα λάθη που έμειναν χωρίς ονόματα και τα μεγάλα ερωτήματα που έμειναν εκτός ομιλίας – Από τον Σαμαρά και τον Καραμανλή μέχρι την ακρίβεια, τις υποθέσεις που πιέζουν την κυβέρνηση και τη δεξιά βάση που αναζητά απαντήσεις
Γράφει ο Αρχικοριός
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης μίλησε για τα 52 χρόνια της Νέας Δημοκρατίας, για την ιστορία της παράταξης, για τις εκλογές του 2027, για την ανάγκη να αναγνωρίζονται τα λάθη και για την Ελλάδα του 2030.
Υπήρχε όμως και μια δεύτερη ομιλία. Αυτή που δεν ακούστηκε ποτέ.
Γιατί στην πολιτική, ειδικά σε μια επετειακή εκδήλωση που έχει ως βασικό ζητούμενο τη συσπείρωση, δεν μετράνε μόνο όσα λέγονται. Μετράνε και όσα αποφεύγονται.
Και ο πρωθυπουργός απέφυγε να μπει σε αρκετά από τα δύσκολα θέματα που βρίσκονται σήμερα πάνω στο τραπέζι της ΝΔ.
Δεν είπε λέξη για τις απουσίες που «φώναζαν»
Μίλησε για ενότητα της παράταξης.
Δεν αναφέρθηκε όμως ονομαστικά στην απουσία των τριών πρώην προέδρων της ΝΔ, του Κώστα Καραμανλή, του Αντώνη Σαμαρά και του Βαγγέλη Μεϊμαράκη.
Και αυτό δεν είναι μια ασήμαντη λεπτομέρεια.
Η εκδήλωση έγινε σε μια συγκυρία κατά την οποία οι απουσίες των πρώην προέδρων έχουν αποκτήσει πολιτικό συμβολισμό. Ο Σαμαράς βρίσκεται σε ανοιχτή πολιτική αντιπαράθεση με την ηγεσία και κινείται πλέον με σαφή κατεύθυνση δημιουργίας νέου πολιτικού φορέα, ενώ ο Καραμανλής έχει επιλέξει να απέχει από τις κομματικές εκδηλώσεις.
Ο Μητσοτάκης μίλησε για τη μεγάλη παράταξη.
Δεν εξήγησε όμως πώς ακριβώς θα αποκατασταθεί η εσωτερική συνοχή της.
«Να αναγνωρίσουμε τα λάθη μας» – Αλλά ποια;
Ίσως η πιο ενδιαφέρουσα φράση της ομιλίας ήταν αυτή:
«Να μιλήσουμε γι’ αυτό που πετύχαμε, αλλά ταυτόχρονα και με θάρρος να αναγνωρίσουμε τα λάθη μας».
Ωραία η αυτοκριτική.
Αλλά η πολιτική αυτοκριτική αρχίζει όταν τα λάθη αποκτούν συγκεκριμένο περιεχόμενο.
Ποια λάθη;
Σε ποιες πολιτικές;
Σε ποιους χειρισμούς;
Σε ποιες κυβερνητικές επιλογές;
Σε ποια πρόσωπα;
Εκεί η ομιλία έμεινε σε γενικό επίπεδο.
Και αυτό είναι ίσως το βασικό κενό της: Η λέξη «λάθη» ακούστηκε, αλλά δεν συνοδεύτηκε από συγκεκριμένη λίστα.
Δεν είπε τι θα κάνει με την ακρίβεια που πιέζει την κοινωνία
Ο πρωθυπουργός μίλησε για την οικονομική πορεία της χώρας και παρουσίασε την Ελλάδα ως «παράδειγμα προς μίμηση».
Το ζήτημα όμως για τον πολίτη δεν είναι μόνο οι μακροοικονομικοί δείκτες.
Είναι το σούπερ μάρκετ.
Είναι το ενοίκιο.
Είναι το ρεύμα.
Είναι τα καύσιμα.
Είναι το διαθέσιμο εισόδημα στο τέλος του μήνα.
Η συσσωρευμένη ακρίβεια παραμένει ένα από τα βασικά σημεία κοινωνικής πίεσης και έχει αποτελέσει αντικείμενο έντονης πολιτικής αντιπαράθεσης.
Ο Μητσοτάκης μίλησε για την Ελλάδα του 2030.
Το ερώτημα όμως είναι τι θα γίνει με την Ελλάδα του 2026 και του 2027.
Δεν είπε πώς θα ξαναφέρει πίσω τους απομακρυσμένους ψηφοφόρους
Η ίδια η κομματική στρατηγική της ΝΔ αναγνωρίζει ότι υπάρχει ανάγκη επαναπροσέγγισης ψηφοφόρων που στήριξαν τη ΝΔ το 2019 και το 2023 και σήμερα έχουν αποστασιοποιηθεί.
Ο πρωθυπουργός μίλησε για την παράταξη που πρέπει να προσαρμόζεται «πέρα και πάνω από τις ταμπέλες της Αριστεράς και της Δεξιάς».
Αυτό όμως δεν απαντά στο κρίσιμο ερώτημα:
Πώς θα ξαναμιλήσει η ΝΔ στον ψηφοφόρο που έφυγε;
Θα γίνει δεξιότερη;
Θα συνεχίσει τη στρατηγική διεύρυνσης προς το Κέντρο;
Θα επιχειρήσει να κάνει και τα δύο;
Η απάντηση δεν δόθηκε.
Δεν είπε τι σημαίνει στην πράξη «δεν θα γυρίσουμε πίσω»
Το «δεν θα γυρίσουμε πίσω» ήταν από τα κεντρικά συνθήματα της ομιλίας.
Ο Μητσοτάκης μίλησε για «λαϊκισμό» και για την ανάγκη να διατηρηθεί η σημερινή πορεία.
Αλλά υπάρχει μια πολιτική λεπτομέρεια.
Το 2027 δεν θα είναι εκλογές του 2019.
Ούτε η κοινωνία θα ψηφίσει μόνο με βάση το τι συνέβη πριν από επτά ή οκτώ χρόνια.
Το πραγματικό ερώτημα θα είναι τι έγινε στη δεύτερη κυβερνητική θητεία.
Και γι’ αυτό η φράση «δεν θα γυρίσουμε πίσω» χρειάζεται και ένα δεύτερο μισό:
Πού ακριβώς θέλουμε να πάμε;
Δεν είπε τι απαντά στη δεξιά αμφισβήτηση
Ο πρωθυπουργός μίλησε για μια ΝΔ που βρίσκεται «πέρα και πάνω» από τις παλιές διαχωριστικές γραμμές.
Είναι η στρατηγική της διεύρυνσης που αποτέλεσε βασικό στοιχείο της πολιτικής κυριαρχίας της ΝΔ τα προηγούμενα χρόνια.
Όμως σήμερα η παράταξη βρίσκεται αντιμέτωπη με πιέσεις και από τα δεξιά της.
Και το πρόβλημα δεν λύνεται μόνο με μια αναφορά στον «λαϊκισμό».
Χρειάζεται πολιτική απάντηση.
Πού σταματά η διεύρυνση;
Ποια είναι τα όρια της κεντροδεξιάς φυσιογνωμίας;
Πώς θα παραμείνει η ΝΔ ελκυστική στον παραδοσιακό της πυρήνα χωρίς να χάσει το κεντρώο ακροατήριο;
Αυτά είναι ερωτήματα που η σημερινή ομιλία περισσότερο τα υπαινίχθηκε παρά τα απάντησε.
Δεν είπε τίποτα για το πολιτικό τραύμα των τελευταίων ετών
Η ομιλία ήταν σχεδιασμένη για να δημιουργήσει εικόνα ιστορικής συνέχειας.
Και πράγματι, ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε στους μεγάλους εκλογικούς σταθμούς της ΝΔ και στους τέσσερις ηγέτες που πέτυχαν εκλογικές νίκες άνω του 40%.
Αλλά η ιστορία έχει και δύσκολες σελίδες.
Και η σημερινή ΝΔ έχει ανοιχτές πολιτικές συζητήσεις για σειρά υποθέσεων και κυβερνητικών χειρισμών.
Δεν ήταν ανάγκη να αναφερθεί σε κάθε μία.
Όμως όταν λες «να αναγνωρίσουμε τα λάθη μας», δημιουργείται αυτομάτως η προσδοκία ότι κάποια από αυτά θα κατονομαστούν.
Δεν κατονομάστηκαν.
Το μεγάλο κενό: Η λέξη «ενότητα»
Ο Μητσοτάκης προσπάθησε να εμφανίσει μια ΝΔ ενωμένη γύρω από την ιστορία, τις αξίες και τον στόχο του 2027.
Το ερώτημα είναι όμως αν η ενότητα μπορεί να οικοδομηθεί μόνο μέσα από αναφορές στο παρελθόν.
Γιατί η σημερινή εικόνα περιλαμβάνει πολιτικές διαφοροποιήσεις, απουσίες πρώην προέδρων και διαφορετικές προσεγγίσεις για την κατεύθυνση της παράταξης. Αυτό καταγράφεται και στην πολιτική κάλυψη της σημερινής επετείου.
Ο πρωθυπουργός ζήτησε από τα στελέχη να «πάρουν δυνάμεις για τον αγώνα που έρχεται».
Αλλά δεν απάντησε στο πιο δύσκολο ερώτημα:
Πώς ακριβώς θα πάει όλη η ΝΔ στον ίδιο αγώνα;
Το 2027 είναι ο στόχος. Η διαδρομή είναι το πρόβλημα
Η πιο καθαρή πολιτική εξαγγελία της βραδιάς ήταν η επανάληψη του στόχου για το 2027:
«Θα το ξανακάνουμε το 2027».
Αυτό είναι το μήνυμα.
Όμως μια εκλογική νίκη δεν κερδίζεται μόνο με αναδρομές στις προηγούμενες νίκες.
Χρειάζεται απάντηση στα σημερινά προβλήματα, συγκεκριμένη αυτοκριτική, πολιτικό σχέδιο και – κυρίως – πειστική απάντηση στο ερώτημα γιατί ο ψηφοφόρος που έχει απομακρυνθεί από τη ΝΔ θα πρέπει να επιστρέψει.
Ο Μητσοτάκης μίλησε αρκετά για το «θα το ξανακάνουμε».
Λιγότερο μίλησε για το «γιατί».
Και εκεί ακριβώς βρίσκεται το πολιτικό κενό της αποψινής ομιλίας.
