Δύο σοβαρά περιστατικά με πρωταγωνιστές ομάδες Ρομά, στη Θεσσαλονίκη και στην Ηλεία, αναδεικνύουν δύο διαφορετικές επιχειρησιακές εικόνες ως προς τη διαχείριση κρίσεων από τις αστυνομικές δυνάμεις.
Στη Θεσσαλονίκη καταγράφηκε άμεση, συντονισμένη και επαγγελματική αντίδραση των αστυνομικών, ενώ στην Ηλεία η εισβολή ομάδας ατόμων σε Αστυνομικό Τμήμα και οι εκτεταμένες φθορές προκαλούν έντονο προβληματισμό για την επιχειρησιακή ετοιμότητα και τον συντονισμό.
Θεσσαλονίκη: Άμεση επέμβαση και επιχειρησιακός συντονισμός
Ιδιαίτερα σοβαρό επεισόδιο σημειώθηκε τα ξημερώματα της 16ης Αυγούστου στην περιοχή του Φοίνικα Θεσσαλονίκης, όπου αστυνομικοί της Διεύθυνσης Άμεσης Δράσης Θεσσαλονίκης και του Τμήματος Πρόληψης και Καταστολής Εγκληματικότητας κλήθηκαν να διαχειριστούν περιστατικό διατάραξης κοινής ησυχίας, αλλά και επεισόδιο που είχε προηγηθεί.
Οι αστυνομικοί βρέθηκαν αντιμέτωποι με ομάδα ατόμων, τα οποία, σύμφωνα με την επίσημη ενημέρωση, τους εξύβρισαν και τους απείλησαν, δεν συμμορφώθηκαν στις υποδείξεις τους, κινήθηκαν απειλητικά εναντίον τους και άσκησαν σωματική βία, επιχειρώντας παράλληλα να διαφύγουν.
Παρά την ένταση της κατάστασης, οι αστυνομικοί αντέδρασαν άμεσα και με ιδιαίτερο επαγγελματισμό, καταφέρνοντας να ακινητοποιήσουν και να συλλάβουν πέντε άνδρες ηλικίας από 27 έως 42 ετών. Κατά τη διάρκεια του περιστατικού τραυματίστηκε ένας αστυνομικός, ενώ προκλήθηκαν μικρές υλικές ζημιές σε υπηρεσιακό όχημα.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η επιχειρησιακή συνέχεια που ακολούθησε. Για την ολοκλήρωση της αυτόφωρης διαδικασίας, φέρεται να υπήρξε άμεση κινητοποίηση και συνεννόηση με τον αρμόδιο δικαστικό λειτουργό, ενώ πραγματοποιήθηκε νυχτερινή κατ’ οίκον έρευνα για τον εντοπισμό και τη σύλληψη εμπλεκομένου προσώπου, με τον επιχειρησιακό συντονισμό να γίνεται μέσω του Κέντρου της Γενικής Αστυνομικής Διεύθυνσης Θεσσαλονίκης.
Πρόκειται για μία εικόνα που καταδεικνύει ότι, ακόμη και σε ιδιαίτερα δύσκολες συνθήκες, ο σωστός συντονισμός μεταξύ των αστυνομικών υπηρεσιών, του επιχειρησιακού Κέντρου και της δικαστικής Αρχής μπορεί να οδηγήσει σε αποτελεσματική διαχείριση ενός σύνθετου περιστατικού.
Ηλεία: Εισβολή σε Αστυνομικό Τμήμα και σοβαρά ερωτήματα
Στον αντίποδα, σοβαρό προβληματισμό προκαλεί το περιστατικό που σημειώθηκε στο Αστυνομικό Τμήμα Πηνειού, στη Γαστούνη, όπου, σύμφωνα με πληροφορίες, ομάδα Ρομά εισέβαλε στο αστυνομικό κτήριο, διαμαρτυρόμενη για την προσαγωγή και σύλληψη ομοεθνούς τους.
Κατά την εισβολή, φέρεται να προκλήθηκαν φθορές στην είσοδο και στο εσωτερικό του Αστυνομικού Τμήματος, ενώ εκτοξεύθηκαν αντικείμενα προς τους αστυνομικούς που βρίσκονταν εκείνη την ώρα σε υπηρεσία.
Οι αστυνομικοί προσπάθησαν να συγκρατήσουν την κατάσταση και να αποτρέψουν περαιτέρω καταστροφές μέχρι την άφιξη ενισχύσεων.
Η άφιξη ισχυρών αστυνομικών δυνάμεων, μεταξύ των οποίων δυνάμεις υποστήριξης και ομάδες της ΟΠΚΕ, συνέβαλε στην αποκατάσταση της τάξης.
Ωστόσο, το γεγονός ότι μια ομάδα πολιτών κατάφερε να εισέλθει σε ενεργό Αστυνομική Υπηρεσία και να προκαλέσει φθορές και ένταση μέσα στο ίδιο το Αστυνομικό Τμήμα αποτελεί εξέλιξη που δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητη.
Εύλογα τίθενται ερωτήματα για την επάρκεια της αστυνομικής δύναμης, την επιχειρησιακή ετοιμότητα και κυρίως τον συντονισμό και την προληπτική διαχείριση τέτοιων καταστάσεων από την αρμόδια Διεύθυνση Αστυνομίας Ηλείας.
Η έλλειψη προσωπικού, όπου αυτή υφίσταται, δεν μπορεί να αγνοείται ως παράμετρος σε μια περιοχή όπου οι αστυνομικές υπηρεσίες καλούνται να διαχειριστούν σύνθετα περιστατικά.
Από την Ιερισσό και τον Βύρωνα μέχρι σήμερα
Οι εικόνες εισβολής ή σοβαρών επιθέσεων σε Αστυνομικές Υπηρεσίες δεν είναι συνηθισμένες για τα ελληνικά δεδομένα. Αντίστοιχα περιστατικά παραπέμπουν σε προηγούμενες ιδιαίτερα σοβαρές περιόδους.
Χαρακτηριστικά, το 2013 είχε σημειωθεί η σοβαρή επίθεση στο Αστυνομικό Τμήμα Ιερισσού, στο πλαίσιο των έντονων επεισοδίων που είχαν σημειωθεί στην περιοχή της Χαλκιδικής για την υπόθεση των Σκουριών.
Ακόμη νωρίτερα, κατά τα γεγονότα του Δεκεμβρίου του 2008, είχαν καταγραφεί σοβαρές επιθέσεις και απόπειρες προσβολής αστυνομικών εγκαταστάσεων, ενώ μία από τις πλέον χαρακτηριστικές περιπτώσεις στην ιστορία της Μεταπολίτευσης είχε σημειωθεί το καλοκαίρι του 1988, όταν μέλη της τρομοκρατικής οργάνωσης «17 Νοέμβρη» είχαν εισβάλει στο Αστυνομικό Τμήμα Βύρωνα.
Η σύγκριση ασφαλώς δεν σημαίνει ότι τα περιστατικά είναι ίδια ως προς τη φύση ή τη βαρύτητά τους. Καταδεικνύει, όμως, ότι η προσβολή της ίδιας της αστυνομικής εγκατάστασης και η προσπάθεια επιβολής της βούλησης ομάδων πολιτών μέσα σε αυτήν αποτελεί εξαιρετικά σοβαρό ζήτημα για τη λειτουργία του κράτους και την ασφάλεια των αστυνομικών.
Η ηγεσία της ΕΛ.ΑΣ. και του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη παρακολουθούν με προβληματισμό
Τα γεγονότα στην Ηλεία φέρεται να έχουν προκαλέσει σοβαρό προβληματισμό στην ηγεσία της Ελληνικής Αστυνομίας, καθώς η εικόνα μιας οργανωμένης ομάδας να εισέρχεται σε Αστυνομικό Τμήμα και να προκαλεί φθορές δεν μπορεί να θεωρηθεί ένα απλό περιστατικό διαμαρτυρίας.
Το ζητούμενο πλέον είναι να εξεταστούν με ψυχραιμία όλες οι επιχειρησιακές παράμετροι: η διαθεσιμότητα προσωπικού, η φύλαξη των αστυνομικών εγκαταστάσεων, η έγκαιρη αξιολόγηση πληροφοριών, η ταχύτητα ενίσχυσης μιας υπηρεσίας που βρίσκεται υπό πίεση και, κυρίως, ο συντονισμός μεταξύ των εμπλεκόμενων υπηρεσιών.
Τα δύο περιστατικά, Θεσσαλονίκης και Ηλείας, αναδεικνύουν με διαφορετικό τρόπο μία κοινή πραγματικότητα: Η αποτελεσματικότητα της Ελληνικής Αστυνομίας δεν κρίνεται μόνο από τον αριθμό των αστυνομικών που επιχειρούν στο πεδίο, αλλά και από την εκπαίδευση, την ψυχραιμία, την επιχειρησιακή ετοιμότητα και τον σωστό συντονισμό της κάθε υπηρεσίας.
Στη Θεσσαλονίκη, η άμεση επέμβαση, η συνεργασία των υπηρεσιών και η ενεργοποίηση της δικαστικής διαδικασίας έδωσαν μία εικόνα αποτελεσματικής διαχείρισης. Στην Ηλεία, αντίθετα, η πρωτοφανής εικόνα εισβολής σε Αστυνομικό Τμήμα δημιουργεί εύλογα ερωτήματα, στα οποία η Πολιτεία και η φυσική ηγεσία της ΕΛ.ΑΣ. καλούνται να δώσουν σαφείς απαντήσεις.
Γιατί καμία ομάδα, κανένας πολίτης και καμία μορφή συλλογικής πίεσης δεν μπορεί να υποκαθιστά τη νόμιμη διαδικασία ούτε να επιβάλλει το δίκαιο της ισχύος μέσα σε μια Αστυνομική Υπηρεσία.

