Τον οδικό χάρτη για τη μείωση κατά 30% των λογαριασμών ρεύματος κατά τη περίοδο 2027-2029, που εξήγγειλε ο πρωθυπουργός στη ΔΕΘ, εξειδικεύει αυτήν την ώρα η ηγεσία του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, παραθέτοντας μία πλειάδα παρεμβάσεων και δράσεων, ορισμένες άμεσες και άλλες μακροπρόθεσμες, για την επίτευξη αυτού του στόχου.

«Τα μέτρα αφορούν μια ολιστική προσέγγιση για τη μείωση του κόστους με δράσεις εξοικονόμησης, ευελιξία στη κατανάλωση, παραγωγή ή αποθήκευση για ίδια χρήση.

Τα παραπάνω θα χρηματοδοτηθούν με πόρους άνω των 5 δισ για τη μείωση του ενεργειακού κόστους, μέσα από 3 διαφορετικά Ταμεία.

Το Κοινωνικό κλιματικό Ταμείο (2,1 δισ.), το Ταμείο για τα νησιά (2,3 δισ.) και τα ποσά για τη Ρήτρα Διαφυγής (600 εκατ.)», όπως ανέφερε στην παρουσίαση ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου.

Το σχέδιο για φθηνότερο ρεύμα 30%

Σύμφωνα με το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, η περαιτέρω αποκλιμάκωση των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας μπορεί να επιτευχθεί μέσω μιας συντονισμένης πολιτικής που συνδυάζει την επέκταση των δικτύων, την ενίσχυση της αποθήκευσης ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές και την εξοικονόμηση ενέργειας.

Ο συνδυασμός των παρεμβάσεων αναμένεται να αυξήσει την προσφορά φθηνότερης ενέργειας καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας, περιορίζοντας παράλληλα την κατανάλωση και, κατ’ επέκταση, τις τιμές χονδρικής.

Όπως επισημαίνεται από το ΥΠΕΘΟΟ, οι ΑΠΕ αποτελούν τη βάση του ενεργειακού σχεδιασμού της χώρας, ενώ το νέο ειδικό χωροταξικό πλαίσιο για τις ανανεώσιμες πηγές έρχεται να θέσει αυστηρότερους κανόνες, για πρώτη φορά μετά από σχεδόν δύο δεκαετίες.

Στο μέτωπο της αποθήκευσης, έχουν ήδη διοχετευθεί 400 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας για έργα που αφορούν μπαταρίες και αντλησιοταμίευση. Παράλληλα, έχουν ολοκληρωθεί σημαντικές ηλεκτρικές διασυνδέσεις, μεταξύ άλλων της Κρήτης και των Κυκλάδων, ενώ προχωρούν τα έργα για τη διασύνδεση των νησιών του Βόρειου Αιγαίου και των Δωδεκανήσων.

Παράλληλα, βρίσκεται στην τελική ευθεία το πρόγραμμα εγκατάστασης έξυπνων μετρητών. Σύμφωνα με το ΥΠΕΘΟΟ, έως το τέλος του 2026 περίπου τα δύο τρίτα της κατανάλωσης στο δίκτυο του ΔΕΔΔΗΕ θα καλύπτονται από τηλεμέτρηση.

Σημαντικοί πόροι έχουν κατευθυνθεί και στην ενεργειακή εξοικονόμηση. Μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης έχουν ήδη διοχετευθεί περισσότερα από 1 δισ. ευρώ σε σχετικές επενδύσεις, ενώ έχει ενισχυθεί και το πλαίσιο για την αυτοκατανάλωση.

Το υπουργείο υποστηρίζει ότι οι παρεμβάσεις έχουν ήδη αποδώσει. Όπως αναφέρει, το 2019 η Ελλάδα είχε την υψηλότερη τιμή χονδρικής ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη, ενώ σήμερα συγκαταλέγεται στις χώρες με τις χαμηλότερες τιμές. Την ίδια περίοδο, η χώρα από καθαρός εισαγωγέας ηλεκτρικής ενέργειας έχει μετατραπεί σε έναν από τους μεγαλύτερους εξαγωγείς στην Ευρώπη.

Παράλληλα, σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία, τα οικιακά τιμολόγια ηλεκτρικής ενέργειας διαμορφώθηκαν το 2025 περίπου 19% χαμηλότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Ωστόσο, για την περαιτέρω μείωση των τιμών απαιτούνται νέες επενδύσεις σε δίκτυα και μέσα αποθήκευσης, ώστε η ενέργεια που παράγεται από ΑΠΕ να μπορεί να αξιοποιείται καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας.

Στόχος μείωση 30% στις τιμές έως το 2029

Το κυβερνητικό σχέδιο προβλέπει ότι ο συνδυασμός των επενδύσεων και των μέτρων που δρομολογούνται μπορεί να οδηγήσει σε σταδιακή μείωση της λιανικής τιμής ηλεκτρικής ενέργειας κατά 30% την περίοδο 2027-2029.

Στα βασικότερα μέτρα περιλαμβάνεται νέο πρόγραμμα επιχορήγησης μπαταριών ύψους 200 εκατ. ευρώ από εθνικούς πόρους για τα έτη 2027 και 2028. Το πρόγραμμα θα αφορά μπαταρίες σε συνδυασμό με έργα ΑΠΕ, συστήματα αυτοκατανάλωσης, αλλά και αυτόνομες μονάδες αποθήκευσης.

Από την 1η Ιανουαρίου 2027 προβλέπεται επίσης μείωση κατά 50% της πρώτης κλίμακας χρέωσης ΥΚΩ, έως τις 500 kWh, για όλες τις οικιακές παροχές. Η χρέωση θα μειωθεί από 6,9 σε 3,45 ευρώ/MWh, αφορά περίπου 6 εκατ. παροχές και το ετήσιο κόστος του μέτρου υπολογίζεται σε 50 εκατ. ευρώ.

Για τη χρηματοδότηση του λογαριασμού ΥΚΩ, ο κρατικός προϋπολογισμός θα διαθέσει 200 εκατ. ευρώ μέσα στο 2027, μετά και τη μείωση των σχετικών δαπανών λόγω των ηλεκτρικών διασυνδέσεων των νησιών.

Επενδύσεις άνω των 6 δισ. ευρώ στα δίκτυα

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στο επενδυτικό πρόγραμμα του ΑΔΜΗΕ, συνολικού ύψους άνω των 6 δισ. ευρώ, μετά και την αύξηση μετοχικού κεφαλαίου ύψους 1 δισ. ευρώ.

Μεταξύ των έργων περιλαμβάνονται η ηλεκτρική διασύνδεση των Δωδεκανήσων, προϋπολογισμού 2,8 δισ. ευρώ, και η διασύνδεση των νησιών του Βόρειου Αιγαίου, με προϋπολογισμό 1,4 δισ. ευρώ.

Παράλληλα, προχωρά η τέταρτη και τελευταία φάση της διασύνδεσης των Κυκλάδων, που αφορά τη Σαντορίνη, τη Φολέγανδρο, τη Μήλο και τη Σέριφο, με κόστος 161 εκατ. ευρώ.

Σε εξέλιξη βρίσκονται επίσης έργα για την ενίσχυση του δικτύου στην ηπειρωτική χώρα, μεταξύ των οποίων η ολοκλήρωση του ανατολικού διαδρόμου Πελοποννήσου, καθώς και σειρά έργων συνολικού ύψους 2,3 δισ. ευρώ.

Νέα προγράμματα για νοικοκυριά και επιχειρήσεις

Στο σχέδιο περιλαμβάνεται νέο πρόγραμμα «Εξοικονομώ» για 62.000 κατοικίες, με πόρους 1,2 δισ. ευρώ από το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο.

Παράλληλα, προβλέπεται πρόγραμμα ύψους 930 εκατ. ευρώ για την αντικατάσταση συστημάτων θέρμανσης, με επιδότηση για την αγορά και εγκατάσταση αντλιών θερμότητας και ηλιακών θερμοσιφώνων.

Για τις πολύ μικρές επιχειρήσεις σχεδιάζεται πρόγραμμα ενεργειακής αναβάθμισης ύψους 395 εκατ. ευρώ, το οποίο θα αφορά περίπου 12.000 επιχειρήσεις.

Επιπλέον, εντός του 2027 προβλέπεται πρόγραμμα ύψους 200 εκατ. ευρώ για την αγορά αντλιών θερμότητας και ηλιακών θερμοσιφώνων από 100.000 δικαιούχους.

Ακόμη, 50 εκατ. ευρώ θα διατεθούν για πρόγραμμα αγοράς φωτοβολταϊκών, αντλιών θερμότητας και ηλιακών θερμοσιφώνων για 10.000 δικαιούχους στη Δυτική Μακεδονία και τη Μεγαλόπολη.

Παράλληλα, ενεργοποιείται το Ταμείο Απανθρακοποίησης των Νησιών, το οποίο διαθέτει περίπου 1 δισ. ευρώ για έργα ΑΠΕ και αποθήκευσης, με έμφαση και στην αυτοκατανάλωση.

Συμπληρωματικά, συνεχίζονται τα προγράμματα «ΗΛΕΚΤΡΑ» και «ΦΟΙΒΟΣ-ΑΘΗΝΑ», συνολικού ύψους 162 εκατ. ευρώ, για την ενεργειακή αναβάθμιση δημόσιων κτιρίων, πανεπιστημίων και σχολείων.

Στα έργα που εντάσσονται στον ευρύτερο σχεδιασμό για την ενεργειακή ανθεκτικότητα περιλαμβάνονται επίσης δράση δέσμευσης και αποθήκευσης άνθρακα στη βιομηχανία, ύψους 50 εκατ. ευρώ, σιδηροδρομικά έργα ενίσχυσης της ασφάλειας και επεκτάσεων, ύψους 320 εκατ. ευρώ, καθώς και η δημιουργία σταθμών φόρτισης λεωφορείων, με προϋπολογισμό 20 εκατ. ευρώ.

Παπασταύρου: «Κάθε νοικοκυριό και κάθε επιχείρηση να μπορεί να παράγει ενέργεια για ίδια χρήση»

«Δεν πρόκειται για σχέδιο επιδοματικό ή για προσωρινή βελτίωση, αλλά για ολοκληρωμένο, ρεαλιστικό, εφαρμόσιμο και μετρήσιμο σχέδιο, για μόνιμα χαμηλότερες τιμές με διαρθρωτικές παρεμβάσεις.

Στόχος είναι η δίκαιη κατανομή του οφέλους σε όλη την κοινωνία και η ενίσχυση της ενεργειακής δημοκρατίας. Δηλαδή, κάθε νοικοκυριό και κάθε επιχείρηση να μπορεί να παράγει ενέργεια για ίδια χρήση», τόνισε ο κ. Παπασταύρου.

Σε ερώτηση δε για την αντιμετώπιση τυχόν βραχυπρόθεσμων επιπτώσεων στο κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας από τις τρέχουσες γεωπολιτικές εξελίξεις ο κ. Παπασταύρου υπογράμμισε ότι η κυβέρνηση έχει αποδείξει πως σε έκτακτες συνθήκες έχει σταθεί πάντοτε αρωγός, εντός των υφιστάμενων δημοσιονομικών ορίων.

Ο κ. Τσάφος τόνισε για το ίδιο θέμα ότι η κυβέρνηση συνεχίζει να παρακολουθεί την αγορά και συμπλήρωσε ότι παρά την αύξηση της διεθνούς τιμής του φυσικού αερίου μετά το Μάρτιο, δεν υπήρξε αντίστοιχη επίπτωση στις τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας.