Νέα εμπλοκή παρουσιάζει ο διαγωνισμός του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης για την εγκατάσταση 1.000 καμερών τεχνητής νοημοσύνης σε Αττική, Θεσσαλονίκη και Κρήτη, οι οποίες θα χρησιμοποιούνται για την αυτόματη καταγραφή παραβάσεων του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας.
Η Ενιαία Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) αποφάσισε να αναστείλει προσωρινά τη διαγωνιστική διαδικασία, κάνοντας δεκτά αιτήματα «προσωρινής προστασίας» που υπέβαλαν δύο υποψήφιοι ανάδοχοι, έως ότου εξεταστούν οι προδικαστικές προσφυγές που έχουν κατατεθεί κατά της νέας διακήρυξης.
Η εξέλιξη αυτή οδηγεί, εκτός απροόπτου, σε αναβολή της αποσφράγισης των προσφορών, η οποία είχε προγραμματιστεί για τις 27 Ιουλίου, μέχρι να εκδοθεί η οριστική απόφαση της ΕΑΔΗΣΥ.
Πρόκειται για τη δεύτερη κατά σειρά εμπλοκή του έργου, καθώς και ο αρχικός διαγωνισμός, που είχε προκηρυχθεί στα τέλη Απριλίου για το έργο «Ενιαίο Εθνικό Σύστημα Ψηφιακής Καταγραφής και Διαχείρισης Ελέγχων και Προστίμων Τροχαίας», οδηγήθηκε σε ματαίωση μετά την υποβολή τριών προδικαστικών προσφυγών από ενδιαφερόμενα επιχειρηματικά σχήματα.
Οι εταιρείες υποστήριζαν τότε ότι βασικοί όροι της διακήρυξης δημιουργούσαν ασάφειες τόσο στις τεχνικές προδιαγραφές όσο και στο οικονομικό αντικείμενο του έργου, δυσχεραίνοντας την κοστολόγηση και περιορίζοντας τον ανταγωνισμό.
Το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης απέσυρε τη διαδικασία στα τέλη Μαΐου και λίγες ημέρες αργότερα προχώρησε σε επαναπροκήρυξη του διαγωνισμού, με αναθεωρημένα τεύχη δημοπράτησης και αλλαγές που στόχευαν να απαντήσουν στις βασικές παρατηρήσεις της αγοράς.
Ωστόσο, ούτε η νέα προκήρυξη απέτρεψε νέο κύκλο προσφυγών. Στη δεύτερη διαγωνιστική διαδικασία, προσφυγές κατέθεσαν οι εταιρείες MAYCON και AKTOR Κατασκευές, ζητώντας την ακύρωση της διακήρυξης.
Το 2ο Κλιμάκιο της ΕΑΔΗΣΥ, εξετάζοντας στις 6 Ιουλίου τα αιτήματα προσωρινής προστασίας, έκρινε ότι οι λόγοι που προβάλλουν οι δύο εταιρείες δεν μπορούν να απορριφθούν ως προδήλως αβάσιμοι. Παράλληλα, σημείωσε ότι η συνέχιση του διαγωνισμού πριν από την οριστική κρίση επί των προσφυγών θα μπορούσε να προκαλέσει βλάβη στους προσφεύγοντες.
Στην απόφασή της η Αρχή επισημαίνει ότι οι προσφυγές δεν καθίστανται προδήλως απαράδεκτες, ότι ενδέχεται να υφίσταται βλάβη των προσφευγουσών εταιρειών από τους όρους της διακήρυξης και ότι απαιτείται περαιτέρω εξέταση της βασιμότητας των ισχυρισμών τους. Για τον λόγο αυτό αποφάσισε την προσωρινή αναστολή της διαγωνιστικής διαδικασίας, χωρίς πάντως να προδικάζει την τελική της κρίση επί της υπόθεσης.
Έξυπνες κάμερες: Οι βασικές ενστάσεις
Μεταξύ των βασικών σημείων που είχαν προκαλέσει αντιδράσεις ήδη από τον πρώτο διαγωνισμό, ήταν η μη γνωστοποίηση των ακριβών θέσεων εγκατάστασης των καμερών, γεγονός που -σύμφωνα με υποψήφιους αναδόχους- δεν επέτρεπε την αξιόπιστη εκτίμηση του κόστους εγκατάστασης, διασύνδεσης και συντήρησης του εξοπλισμού.
Στη νέα διακήρυξη προβλέπεται ότι οι θέσεις θα προσδιοριστούν κατά τη φάση της μελέτης εφαρμογής που θα εκπονήσει ο ανάδοχος, ενώ η τελική χωροθέτηση των καμερών θα αποφασιστεί από το υπουργείο βάσει των αναγκών της Τροχαίας.
Αντιδράσεις είχαν επίσης διατυπωθεί για την αντιμετώπιση ως ενιαίας προμήθειας καμερών με διαφορετικά τεχνικά χαρακτηριστικά, αλλά και για το μοντέλο χρηματοδότησης του έργου, καθώς η αποπληρωμή του αναδόχου συνδέεται άμεσα με τα έσοδα από τα πρόστιμα.
Προϋπολογισμός 44 εκατ. ευρώ
Ο νέος διαγωνισμός προβλέπει προϋπολογισμό 35,53 εκατ. ευρώ χωρίς ΦΠΑ ή περίπου 44,06 εκατ. ευρώ με ΦΠΑ, ποσό σχεδόν ίδιο με εκείνο της πρώτης προκήρυξης. Σε αντίθεση όμως με τον αρχικό διαγωνισμό, δεν περιλαμβάνει πλέον δικαίωμα προαίρεσης και δυνατότητα επέκτασης της σύμβασης, που ανέβαζαν το συνολικό δυνητικό οικονομικό αντικείμενο στα 88,1 εκατ. ευρώ.
Η διάρκεια της σύμβασης ορίζεται σε έξι χρόνια και το έργο χαρακτηρίζεται ως αυτοχρηματοδοτούμενο, καθώς η αποπληρωμή του αναδόχου θα προέρχεται από τα πρόστιμα που θα βεβαιώνονται μέσω του νέου συστήματος, χωρίς επιβάρυνση του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων.
Η οικονομική τεκμηρίωση της διακήρυξης εκτιμά ότι κάθε κάμερα θα καταγράφει κατά μέσο όρο λιγότερες από δύο παραβάσεις ημερησίως, οδηγώντας σε ακαθάριστα έσοδα περίπου 96,4 εκατ. ευρώ κατά την πρώτη πενταετία. Ακόμη και στο δυσμενέστερο σενάριο, τα εκτιμώμενα έσοδα υπολογίζονται σε περίπου 47 εκατ. ευρώ, ενώ προβλέπεται ότι η βελτίωση της οδικής συμπεριφοράς θα οδηγεί σε ετήσια μείωση των καταγεγραμμένων παραβάσεων κατά περίπου 10%.
Πώς θα λειτουργεί το σύστημα
Το έργο προβλέπει την εγκατάσταση 1.000 σταθερών καμερών σε επιλεγμένα σημεία του οδικού δικτύου της Αττικής, της Θεσσαλονίκης και της Κρήτης, με δυνατότητα επέκτασης και σε άλλες περιοχές της χώρας.
Οι κάμερες θα καταγράφουν υπέρβαση ορίου ταχύτητας, παραβίαση ερυθρού σηματοδότη, χρήση κινητού τηλεφώνου κατά την οδήγηση, μη χρήση ζώνης ασφαλείας και κράνους, καθώς και παράνομη κίνηση σε λεωφορειολωρίδες και στη Λωρίδα Έκτακτης Ανάγκης (ΛΕΑ).
Η διαδικασία θα είναι πλήρως ψηφιακή. Μετά την καταγραφή της παράβασης, το σύστημα θα αναγνωρίζει την πινακίδα κυκλοφορίας, θα διασταυρώνει τα στοιχεία με τα κρατικά μητρώα και θα δημιουργεί ηλεκτρονικό φάκελο. Πριν από την επιβολή οποιουδήποτε προστίμου, κάθε καταγραφή θα ελέγχεται από εξουσιοδοτημένο προσωπικό της Ελληνικής Αστυνομίας. Οι πολίτες θα ενημερώνονται μέσω των ψηφιακών υπηρεσιών του Δημοσίου, όπου θα μπορούν να δουν το αποδεικτικό υλικό, να εξοφλήσουν ηλεκτρονικά το πρόστιμο ή να υποβάλουν ένσταση.
Πηγή: Tanea

