Όπως παρατηρούμε, όλοι μας ως ελληνική κοινωνία, συνέχεια και όλο και περισσότερο, γίνονται επικίνδυνες καταδιώξεις από το προσωπικό της Ελληνικής Αστυνομίας, που υπό άκρως δύσκολες και επικίνδυνες συνθήκες, προσπαθεί να διασφαλίσει την ασφάλεια της χώρας μας.
Οι δράστες οδηγοί έκνομων οποιονδήποτε εγκλημάτων, είτε μεγάλης απαξίας είτε και πιο μικρής, δεν συμμορφώνονται στις νόμιμες υποδείξεις των Αστυνομικών και έτσι βλέπουμε στους ελληνικούς δρόμους, καταδιώξεις οχημάτων και μοτοσυκλετών.
Είναι αναγκαίο να αποσαφηνίσουμε πως, δυστυχώς μάλιστα, στην ισχύουσα νομοθεσία και στους Οργανικούς Νόμους και Κανονισμούς του Σώματος της Ελληνικής Αστυνομίας, πουθενά δεν καθορίζεται και δεν υπάρχει ένα σαφές Αστυνομικό Πρωτόκολλο Ενεργειών, για το ποιες επακριβώς ενέργειες θα πρέπει να κάνει ο Αστυνομικός σε περιπτώσεις που κάποιο οδικό όχημα δεν σταματάει για έλεγχο, ενώ μάλιστα, ο όρος «καταδίωξη» ως υπηρεσιακός νομικός όρος δεν υπάρχει πουθενά γραμμένος σε καμία νομοθετική διάταξη!
Ο μόνος υπαρκτός οδηγός, αποτελεί μία γενικόλογη Κανονιστική Διάταξη του Αρχηγείου Ελληνικής Αστυνομίας που εκδόθηκε το 2010, που στην ουσία, δεν βοηθάει σχεδόν καθόλου και δεν αποσαφηνίζει το τι πρέπει να κάνει ο Αστυνομικός σε αυτές τις περιπτώσεις.
Από την άλλη, ο βασικός Νόμος για την οπλοφορία, τη χρήση όπλων από Αστυνομικούς και την εκπαίδευση τους σε αυτά, εκδόθηκε το έτος 2003, πριν 23 έτη.
Αποτελεί έναν οδηγό περισσότερο σε θεωρητικό και νομικό επίπεδο, με πολύ δύσκολη ερμηνεία και με σχεδόν ανεφάρμοστη πρακτική επιχειρησιακή εφαρμογή στις τωρινές υπαρκτές επικίνδυνες συνθήκες.
Έτσι σίγουρα αρχικά απαιτείται επικαιροποίηση του Νόμου 3169/2003 για τη χρήση όπλων, κάτι που αποτελεί επιτακτική πραγματική ανάγκη.
Το ισχύον νομικό πλαίσιο έχει ξεπεραστεί από τις σύγχρονες επιχειρησιακές συνθήκες, ιδίως στις καταδιώξεις ύποπτων οχημάτων και μοτοσυκλετών.
Παράλληλα, η διαρκής εξειδικευμένη εκπαίδευση και η σύγχρονη υλικοτεχνική υποδομή κρίνονται απολύτως απαραίτητες για την ασφάλεια αστυνομικών και πολιτών.
Η ανάγκη για ριζικές αλλαγές μπορεί να αναλυθεί στους εξής τρεις βασικούς άξονες.
1. Εκσυγχρονισμός Νομοθετικού Πλαισίου
- Ασάφεια στις Καταδιώξεις: Το ισχύον νομοθετικό καθεστώς και οι υπηρεσιακές εγκύκλιοι περιορίζουν δραματικά ή απαγορεύουν τη χρήση όπλου για την ακινητοποίηση οχημάτων που δεν σταματούν, αφήνοντας τους αστυνομικούς εκτεθειμένους νομικά όταν αντιμετωπίζουν ακραίες απειλές.
- Αποσαφήνιση Κανόνων Εμπλοκής: Απαιτείται νομική προσαρμογή που θα ορίζει με σαφήνεια τα όρια της χρήσης πυροβόλου όπλου, προστατεύοντας τον αστυνομικό από εξοντωτικές ποινικές διώξεις όταν ενεργεί εντός των προβλεπόμενων κανόνων αναλογικότητας κατά τη διαφυγή επικίνδυνων κακοποιών.
- Αναθεώρηση Πυροβολισμού Ακινητοποίησης: Ο καθορισμός του πότε επιτρέπεται ο «πυροβολισμός ακινητοποίησης» πρέπει να γίνει πιο ευέλικτος ώστε να εμποδίζονται αποτελεσματικά τα οχήματα υψηλού κινδύνου. Σίγουρα, απαιτείται ένα σύγχρονο νομοθέτημα που σε συνδυασμό με τις διατάξεις του Γενικού Μέρους του Ποινικού Κώδικα, του Συντάγματος και της Ευρωπαϊκής Νομοθεσίας, να διασφαλίζει πλήρως τους Αστυνομικούς ως Δημόσιους Λειτουργούς και να αποτελεί έναν οδηγό νομικής και υπηρεσιακής θωράκισης στον Έλληνα Αστυνομικό.
2. Ενίσχυση Επιχειρησιακής Εκπαίδευσης
- Σενάρια Δρόμου (Reality-Based Training): Οι αστυνομικοί χρήζουν διαρκούς επανεκπαίδευσης σε πραγματικές συνθήκες, όπως ο χειρισμός οχημάτων, οι τεχνικές μπλοκαρίσματος (rolling roadblocks) και η αξιολόγηση κινδύνου σε κλάσματα δευτερολέπτου.
- Εναλλακτικά Μέσα Επιβολής: Η εκπαίδευση οφείλει να καλύπτει τη χρήση μη θανατηφόρων μέσων και τεχνικών απεγκλωβισμού, παρέχοντας κλιμακούμενες επιλογές πριν τη χρήση πυροβόλου.
- Τακτικές Καταδιώξεων: Εκμάθηση μεθόδων που εξουδετερώνουν την ανάγκη πυροβολισμών, εστιάζοντας στην ασφαλή παγίδευση και στον εξαναγκασμό του υπόπτου σε στάση μέσω συντονισμένων κινήσεων περιπολικών.
3. Αναβάθμιση Υλικοτεχνικής Υποδομής
- Σύγχρονος Εξοπλισμός Ακινητοποίησης: Η Ελληνική Αστυνομία πρέπει να εφοδιαστεί με σύγχρονα τεχνολογικά μέσα, όπως συστήματα απενεργοποίησης ηλεκτρονικών εγκεφάλων οχημάτων, ειδικές ταινίες καρφιών (Stinger) και διχτυωτά συστήματα ακινητοποίησης.
- Ατομική Προστασία: Εξασφάλιση ατομικού εξοπλισμού υψηλής προστασίας για τα πληρώματα των περιπολικών και των ομάδων δικυκλιστών που έρχονται πρώτα αντιμέτωποι με τους παραβάτες.
- Συστήματα Επικοινωνιών: Αδιάλειπτη και κρυπτογραφημένη ενδοεπικοινωνία μεταξύ των κέντρων επιχειρήσεων (Immediate Action) και των κινούμενων μονάδων, επιτρέποντας την άμεση λήψη αποφάσεων κατά μήκος της διαδρομής της καταδίωξης. Δημιουργία περισσοτέρων Σκοπευτηρίων και ειδικά κλειστών με παράλληλα αύξηση του αριθμού των εκπαιδευτικών βολών από το σύνολο των Αστυνομικών. Καλύτερα και πιο ενισχυμένα, από καθε άποψη, υπηρεσιακά οχήματα, με τα οποία να μπορεί Αστυνομία να είναι πιο αποτελεσματική στους δρόμους.
