Τα τελευταία πέντε χρόνια, ο μηχανισμός Πολιτικής Προστασίας ενισχύει τη μάχη απέναντι στις πυρκαγιές και τις άλλες φυσικές καταστροφές, μέσα από θεσμικές μεταρρυθμίσεις, αύξηση του ανθρώπινου δυναμικού, δημιουργία νέων μονάδων, έργα εκατομμυρίων ευρώ και αναβάθμιση του υλικοτεχνικού εξοπλισμού.
Πρώτο βήμα για την αλλαγή που συντελέστηκε από το 2019 ήταν η ίδρυση, το 2021, του αυτοτελούς Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας καθώς μέχρι τότε η Πολιτική Προστασία λειτουργούσε ως μια Γενική Γραμματεία ενταγμένη σε άλλο υπουργείο.
Παράλληλα πυρήνα του σχεδιασμού αποτέλεσε – για πρώτη φορά – η πρόληψη, η ετοιμότητα και η άμεση απόκριση και όχι απλώς η διαχείριση της καταστροφής.
Στο πλαίσιο αυτό διατέθηκαν πάνω από 650 εκατ. ευρώ μέσα από το πρόγραμμα «Antinero» για καθαρισμούς δασών, δημιουργία και συντήρηση αντιπυρικών ζωνών και δασικών δρόμων. Παράλληλα, οι δήμοι της χώρας χρηματοδοτούνται πλέον με 50 εκατομμύρια ευρώ για δράσεις προληπτικής πυροπροστασίας, όταν μέχρι το 2019 η αντίστοιχη χρηματοδότηση ήταν μόλις 18,5 εκατομμύρια ευρώ ενώ ψηφιοποιήθηκε η διαδικασία καθαρισμού οικοπέδων.
Πώς ενισχύθηκε η Πολιτική Προστασία: Αλλαγές στο Πυροσβεστικό Σώμα
Αλλαγές υπήρξαν και στο Πυροσβεστικό Σώμα στο οποίο από τους 13.000 πυροσβέστες που υπηρετούσαν το 2019, σήμερα έχουν ξεπεράσει τους 18.000. Παράλληλα οι εισακτέοι στις παραγωγικές σχολές αυξήθηκαν από 170 σε 330 κάθε χρόνο, οι εποχικοί πυροσβέστες αυξήθηκαν από 900 σε 2.500 και η διάρκεια απασχόλησής τους επεκτάθηκε από έξι σε οκτώ μήνες.
Αποτέλεσμα ήταν η πυροσβεστική να ανανεωθεί ηλικιακά με τον μέσο όρο ηλικίας των στελεχών της που πριν από λίγα χρόνια βρισκόταν περίπου περίπου στα 50 έτη, να έχει πλέον μειωθεί στα 43.
Ταυτόχρονα δημιουργήθηκαν οι 21 Ειδικές Μονάδες Δασικών Επιχειρήσεων (ΕΜΟΔΕ), στελεχωμένες με περίπου 1.600 δασοκομάντος με δυνατότητα αερομεταφοράς που επιχειρούν σε δύσβατες περιοχές, εκεί όπου τα πυροσβεστικά οχήματα δεν μπορούν να φτάσουν.
Ειδική κατηγορία «όπλου» αποτελούν, επίσης, και οι εθελοντές που αριθμούν τους 4.604 Εθελοντές Πυροσβέστες και περισσότερους από 5.000 στην Πολιτική Προστασία σε 234 εθελοντικές οργανώσεις, αποτελώντας οργανικό και εκπαιδευμένο τμήμα του Εθνικού Μηχανισμού.
Πώς ενισχύθηκε η Πολιτική Προστασία: Ο εξοπλισμός
Σε επίπεδο εξοπλισμού η Ελλάδα διαθέτει 33 εθνικά (ιδιόκτητα) εναέρια μέσα – 28 αεροσκάφη και 5 ελικόπτερα – καθώς και 51 μισθωμένα εναέρια μέσα.
Παράλληλα, μέσω του προγράμματος «ΑΙΓΙΣ», συνολικού προϋπολογισμού άνω των 2 δισεκατομμυρίων ευρώ, βρίσκεται σε εξέλιξη η μεγαλύτερη ανανέωση του στόλου στην ιστορία της χώρας, με νέα αεροσκάφη επιτήρησης, νέα ελικόπτερα πολλαπλών αποστολών, νέα Canadair DHC-515, αναβάθμιση αεροσκαφών CL-415 και συνολικά 1.400 νέα οχήματα, από τα οποία έχουν ήδη παραληφθεί περισσότερα από 350.
Από το 2024 έχει ξεκινήσει, επίσης, η εκτεταμένη χρήση drones με θερμικές κάμερες που επιτρέπουν τον εντοπισμό εστιών πυρκαγιάς ακόμη και κατά τη διάρκεια της νύχτας. Είναι χαρακτηριστικό ότι μόνο στην Αττική εντοπίστηκαν σε πρώτο χρόνο περισσότερες από 1.000 ενάρξεις πυρκαγιών. Πλέον, από τις 45 βάσεις drones το 2024, βρισκόμαστε στις 110 βάσεις το 2026 ενώ η πυροσβεστική διαθέτει και 47 κινητά drones, τα οποία αναπτύσσονται απευθείας στα μέτωπα των πυρκαγιών, παρέχοντας εικόνα σε πραγματικό χρόνο στους επικεφαλής των επιχειρήσεων.
Πώς ενισχύθηκε η Πολιτική Προστασία: Τα νέα αεροσκάφη
Στο οπλοστάσιο της πυροσβεστικής θα ενταχθούν το επόμενο διάστημα και τα τρία αεροσκάφη Diamond DA62 MPP τα οποία είναι ISR (Intelligence – Surveillance – Reconnaissance), σχεδιασμένα για αποστολές επιτήρησης, αναγνώρισης και συλλογής πληροφοριών.
Πρόκειται για αεροσκάφη που έφτασαν στην Ελλάδα τον Οκτώβριο του 2025 με την εκπαίδευση των ιπτάμενων που θα τα πετούν να εκτιμάται ότι θα ολοκληρωθεί το Νοέμβριο ώστε να ακολουθήσει η επιχειρησιακή αξιολόγηση και η πιστοποίησή τους πριν από την πλήρη ένταξή τους στον επιχειρησιακό σχεδιασμό.
Τα συγκεκριμένα αεροσκάφη, για τα οποία η σύμβαση προμήθειας περιλαμβάνει επίσης Follow on Support (FOS) διάρκειας τεσσάρων ετών, είναι εξοπλισμένα με προηγμένα ηλεκτροοπτικά και θερμικά συστήματα, τα οποία επιτρέπουν τη μετάδοση εικόνας και δεδομένων σε πραγματικό χρόνο προς το Κέντρο Επιχειρήσεων, ενισχύοντας την επιχειρησιακή εικόνα, την αντίληψη της κατάστασης στο πεδίο και τη λήψη αποφάσεων.
