Η αξιοκρατία, η διαφάνεια και η ίση μεταχείριση αποτελούν θεμελιώδεις αρχές για κάθε σύγχρονο δημόσιο οργανισμό και αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη σημασία σε ένα Σώμα με την αποστολή και τις ευθύνες της Ελληνικής Αστυνομίας.
Ωστόσο, η διαδικασία τοποθέτησης των νεοεξερχόμενων Αστυφυλάκων από τη Σχολή Αστυφυλάκων εγείρει σοβαρά ερωτήματα ως προς το κατά πόσο διασφαλίζονται στην πράξη οι αρχές αυτές.
Οι νέοι Αστυφύλακες εισάγονται μέσω των Πανελλαδικών Εξετάσεων και ολοκληρώνουν μια απαιτητική εκπαιδευτική διαδρομή, κατά τη διάρκεια της οποίας αξιολογούνται και κατατάσσονται με βάση τις επιδόσεις τους. Εύλογα, επομένως, αναμένουν ότι η προσπάθεια, η μελέτη και η συνολική τους επίδοση θα έχουν ουσιαστικό αντίκρισμα και στην υπηρεσιακή τους τοποθέτηση.
Όταν, όμως, η σειρά εξόδου από τη Σχολή παραμερίζεται ή εφαρμόζεται επιλεκτικά, γεννάται ένα κρίσιμο ερώτημα: Ποιο ακριβώς μήνυμα στέλνει η Πολιτεία στους νέους αστυνομικούς για την αξία της αξιοκρατίας;
Ένας Κώδικας Μεταθέσεων με συνεχείς διαδοχικές τροποποιήσεις
Το άρθρο 7 του Π.Δ. 100/2003, που ρυθμίζει τις τοποθετήσεις των νεοεξερχόμενων Αστυφυλάκων, έχει υποστεί επανειλημμένες τροποποιήσεις από τη θέσπισή του.
Η συχνότητα των αλλαγών, ανεξάρτητα από τις επιμέρους αιτιολογίες τους, αναδεικνύει την ανάγκη συνολικής επανεξέτασης του θεσμικού πλαισίου, ώστε να εξασφαλίζονται σαφείς κανόνες, σταθερότητα και προβλεψιμότητα.
Αξίζει να επισημανθεί ότι και στο προηγούμενο κανονιστικό πλαίσιο, με το Π.Δ. 69/1997, προβλεπόταν η αξιοποίηση της σειράς εξόδου από τη Σχολή ως βασικού κριτηρίου τοποθέτησης.
Η πρακτική αυτή είχε ιδιαίτερη σημασία για την εμπέδωση της αντίληψης ότι οι υπηρεσιακές επιλογές πρέπει να διέπονται από αντικειμενικούς και εκ των προτέρων γνωστούς κανόνες.
Σήμερα, όμως, οι διαδοχικές μεταβολές και οι ειδικές διαδικασίες επιλογής για συγκεκριμένες υπηρεσίες δημιουργούν εύλογες αμφιβολίες για το κατά πόσο η σειρά εξόδου εξακολουθεί να αποτελεί το ουσιαστικό κριτήριο που θα έπρεπε να διασφαλίζει την ισότιμη μεταχείριση των νέων αστυνομικών.
Μόνο στην Αττική οι νέοι Αστυφύλακες;
Ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα αφορά τη συγκέντρωση των τοποθετήσεων των νεοεξερχόμενων Αστυφυλάκων στην Αττική.
Όταν οι διαθέσιμες θέσεις περιορίζονται επί σειρά ετών στις υπηρεσίες της Γενικής Αστυνομικής Διεύθυνσης Αττικής (ΓΑΔΑ), οι δυνατότητες επιλογής για άλλες περιοχές της χώρας περιορίζονται σημαντικά.
Το γεγονός αυτό προκαλεί προβληματισμό, ιδίως για νέους αστυνομικούς που επιθυμούν να υπηρετήσουν σε άλλες περιοχές, αλλά και για όσους έχουν οικογενειακούς, κοινωνικούς ή οικονομικούς λόγους να επιδιώκουν διαφορετική τοποθέτηση.
Η ανάγκη κάλυψης των επιχειρησιακών αναγκών της Αστυνομίας είναι δεδομένη. Δεν μπορεί, ωστόσο, να αποτελεί λόγο ώστε να απουσιάζει ένα σαφές, διαφανές και αντικειμενικό σύστημα κατανομής των διαθέσιμων θέσεων.
Επιλογή από επιτροπές αντί της σειράς εξόδου
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η διαδικασία επιλογής προσωπικού για συγκεκριμένες Διευθύνσεις της ΓΑΔΑ, μέσω επιτροπών αξιωματικών, αντί της εφαρμογής ενός ενιαίου συστήματος που θα βασίζεται σε αντικειμενικά κριτήρια και στη σειρά εξόδου από τη Σχολή.
Σύμφωνα με τις καταγγελίες και τα παράπονα που έχουν διατυπωθεί, η συγκεκριμένη διαδικασία αφορά, μεταξύ άλλων, τις Διευθύνσεις Άμεσης Δράσης, Αστυνομικών Επιχειρήσεων και Μεταγωγών Αττικής.
Με το νέο Π.Δ. 51/2026, το οποίο δημοσιεύθηκε τον Σεπτέμβριο του 2026, το πεδίο εφαρμογής της διαδικασίας αυτής φέρεται να διευρύνθηκε και στις Διευθύνσεις Αλλοδαπών, Τροχαίας και Αστυνόμευσης Αερολιμένα Αττικής.
Η αλλαγή αυτή, λίγο πριν από την έξοδο των 823 νέων Αστυφυλάκων τον Οκτώβριο του 2026, δημιουργεί πρόσθετα ερωτήματα για την έγκαιρη ενημέρωση των ενδιαφερομένων, τη σαφήνεια των κριτηρίων και τη δυνατότητα ελέγχου των αποφάσεων.
Δεν αμφισβητείται ότι ορισμένες υπηρεσίες ενδέχεται να απαιτούν ειδικές επιχειρησιακές ανάγκες ή συγκεκριμένα προσόντα. Αυτές, όμως, πρέπει να προσδιορίζονται με σαφήνεια, να γνωστοποιούνται εγκαίρως και να εφαρμόζονται με διαφανή τρόπο, χωρίς περιθώρια αυθαίρετων ή επιλεκτικών αποφάσεων.
Σοβαρά ερωτήματα και για τις υπόλοιπες Διευθύνσεις
Προβληματισμός διατυπώνεται και για την κατανομή των νέων Αστυφυλάκων στις υπόλοιπες έξι Διευθύνσεις της ΓΑΔΑ: Στις πέντε Διευθύνσεις Αστυνομίας Αθηνών, Δυτικής Αττικής, Πειραιώς, Νοτιοανατολικής Αττικής και Βορειοανατολικής Αττικής, καθώς και στη Διεύθυνση Δίωξης και Εξιχνίασης Εγκλημάτων Αττικής.
Παρά τις προβλέψεις του κανονιστικού πλαισίου για τη διαδικασία τοποθέτησης, έχουν διατυπωθεί παράπονα ότι δεν εφαρμόστηκε με ενιαίο και διαφανή τρόπο η διαδικασία δήλωσης προτιμήσεων και κατανομής των θέσεων.
Εφόσον οι καταγγελίες αυτές ανταποκρίνονται στα πραγματικά περιστατικά, απαιτείται πλήρης διερεύνηση. Η Διοίκηση οφείλει να εξηγήσει με ποια ακριβώς κριτήρια έγιναν οι επιλογές, πώς αξιολογήθηκαν οι δηλώσεις προτίμησης και με ποιον τρόπο διασφαλίστηκε η ίση μεταχείριση όλων των νέων αστυνομικών.
Ανάλογα ερωτήματα ανακύπτουν και για την περαιτέρω κατανομή τους στις επιμέρους υπηρεσίες, στα Τμήματα και στις Υποδιευθύνσεις.
Η διαφάνεια δεν πρέπει να εξαντλείται στην αρχική τοποθέτηση, αλλά να καλύπτει ολόκληρη τη διαδικασία.
Το αρνητικό «μήνυμα» που λαμβάνουν οι νέοι Αστυνομικοί
Οι πρώτες εμπειρίες των νέων αστυνομικών από την υπηρεσιακή τους σταδιοδρομία διαμορφώνουν σε σημαντικό βαθμό την αντίληψή τους για τη λειτουργία του Σώματος. Όταν δημιουργείται η εντύπωση ότι η επίδοση, η προσπάθεια και η σειρά εξόδου δεν έχουν ουσιαστική σημασία, πλήττεται η εμπιστοσύνη στη διαδικασία.
Παράλληλα, όταν οι κανόνες δεν είναι επαρκώς σαφείς ή οι αποφάσεις δεν αιτιολογούνται με τρόπο ελέγξιμο, ενισχύονται οι υποψίες για παρεμβάσεις και εξωθεσμικές επιρροές, η γνωστή σε όλους αντίληψη ότι «το μέσο εξακολουθεί να μετράει».
Οι υποψίες αυτές δεν μπορούν να υποκαταστήσουν την απόδειξη συγκεκριμένων παρατυπιών. Ούτε, όμως, μπορεί η Διοίκηση να τις αγνοεί, όταν διατυπώνονται επίμονα από τους ίδιους τους ενδιαφερομένους.
Η καλύτερη απάντηση είναι η πλήρης διαφάνεια, η δημοσιοποίηση των κριτηρίων και η δυνατότητα ουσιαστικού ελέγχου κάθε απόφασης.
Η Πολιτεία οφείλει να παρέμβει
Η Κυβέρνηση και η φυσική ηγεσία της Ελληνικής Αστυνομίας καλούνται να εξετάσουν άμεσα το ισχύον πλαίσιο και να προχωρήσουν σε ουσιαστικές διορθωτικές παρεμβάσεις.
Συγκεκριμένα, απαιτούνται:
- Αναθεώρηση του άρθρου 7 του Π.Δ. 100/2003, με σαφή και ενιαία κριτήρια για τις τοποθετήσεις των νεοεξερχόμενων Αστυφυλάκων.
- Ουσιαστική αξιοποίηση της σειράς εξόδου από τη Σχολή, ως αντικειμενικού κριτηρίου κατανομής των θέσεων, όπου δεν συντρέχουν τεκμηριωμένοι λόγοι ειδικής επιλογής.
- Δημοσιοποίηση των διαθέσιμων θέσεων και των κριτηρίων επιλογής πριν από την έναρξη κάθε διαδικασίας.
- Πλήρης και αιτιολογημένη καταγραφή των αποφάσεων των επιτροπών, με δυνατότητα ελέγχου της νομιμότητας και της ορθής εφαρμογής των κανόνων.
- Διερεύνηση των καταγγελιών για τις τοποθετήσεις του Οκτωβρίου 2026, εφόσον υποβληθούν συγκεκριμένα στοιχεία, και αποκατάσταση τυχόν διαπιστωμένων αδικιών.
- Έγκαιρη ενημέρωση των νέων αστυνομικών για κάθε αλλαγή που επηρεάζει την τοποθέτησή τους, με σεβασμό στην ασφάλεια δικαίου και στην ίση μεταχείριση.
Η επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα και η αξιοκρατία δεν είναι αντίπαλες έννοιες. Αντίθετα, ένα σύστημα που συνδυάζει τις πραγματικές ανάγκες των υπηρεσιών με διαφανείς και αντικειμενικούς κανόνες μπορεί να ενισχύσει τόσο την εμπιστοσύνη των αστυνομικών όσο και την αποτελεσματικότητα του Σώματος.
Η σειρά εξόδου από τη Σχολή δεν μπορεί να αποτελεί κριτήριο μόνο όταν εξυπηρετεί τη Διοίκηση και να παραμερίζεται όταν αρχίζουν οι ειδικές επιλογές.
Οι νέοι Αστυφύλακες αξίζουν ένα ξεκάθαρο και δίκαιο ξεκίνημα στην επαγγελματική τους πορεία. Η Πολιτεία οφείλει να τους διασφαλίσει ότι οι κόποι τους αναγνωρίζονται, ότι οι κανόνες ισχύουν για όλους και ότι κάθε υπηρεσιακή απόφαση μπορεί να ελεγχθεί.
Γιατί η αξιοκρατία στην Ελληνική Αστυνομία δεν είναι απλώς μια διακήρυξη. Είναι προϋπόθεση εμπιστοσύνης, θεσμικής αξιοπιστίας και ουσιαστικού σεβασμού προς τους ανθρώπους που καλούνται καθημερινά να υπηρετούν τον πολίτη και τον νόμο.
