Τα δημοσιεύματα για την πρέσβη, η υπόθεση με την πιστωτική κάρτα των 100.000 δολαρίων και η αμήχανη στάση του Τραμπ. Γιατί η επίσκεψη Ρούμπιο στην Αθήνα επισκιάστηκε από μια υπόθεση που προκαλεί πολιτικούς και διπλωματικούς πονοκεφάλους;
Γράφει ο Αρχικοριός
Σε δύσκολη εξίσωση για το Μέγαρο Μαξίμου εξελίσσεται η υπόθεση της Κίμπερλι Γκιλφόιλ, καθώς τα διαδοχικά δημοσιεύματα του αμερικανικού Τύπου βάζουν την Αμερικανίδα πρέσβη στην Ελλάδα στο επίκεντρο μιας αντιπαράθεσης που ξεπερνά τα όρια της διπλωματικής ευγένειας.
Και ενώ η κυβέρνηση επενδύει στρατηγικά στην αναβάθμιση των σχέσεων με την Ουάσιγκτον, οι εξελίξεις δημιουργούν ένα πρόσθετο μέτωπο, με τον Σταύρο Παπασταύρου να βρίσκεται επίσης στο κάδρο εξαιτίας της παρουσίας του σε ένα από τα περιστατικά που περιγράφονται στον ξένο Τύπο.
Το πρόβλημα για την Αθήνα δεν είναι απλώς η αρνητική δημοσιότητα. Είναι ότι οι αποκαλύψεις διαδέχονται η μία την άλλη, την ώρα που η κυβέρνηση επιχειρεί να εμφανίσει τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις ως ισχυρότερες από ποτέ.
Έτσι, στο Μαξίμου καλούνται να διαχειριστούν μια κατάσταση στην οποία η πολιτική εγγύτητα με την Αμερικανίδα πρέσβη μπορεί να μετατραπεί από διπλωματικό πλεονέκτημα σε πηγή αμηχανίας.
Η ιστορία με τη Ρουμανία και η αναφορά στον Παπασταύρου
Το πρώτο σοβαρό καμπανάκι ήρθε από δημοσίευμα της Wall Street Journal, σύμφωνα με το οποίο η Γκιλφόιλ φέρεται να είχε αναφερθεί, σε δείπνο στην Αθήνα τον περασμένο Μάρτιο, στην πολιτική κρίση της Ρουμανίας και στον ρόλο που θα μπορούσαν να διαδραματίσουν οι Ηνωμένες Πολιτείες στην πτώση μιας κυβέρνησης.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η πρέσβης φέρεται να είπε ότι οι ΗΠΑ μπορούν να το κάνουν αυτό σε οποιαδήποτε χώρα, ακόμη και στην Ελλάδα.
Στην ίδια συζήτηση φέρεται να συμμετείχε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου, ο οποίος, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, απάντησε ότι οι Αμερικανοί δεν μπορούν να αντικαταστήσουν μια κυβέρνηση που έχει εκλεγεί δημοκρατικά.
Η υπόθεση πήρε διαστάσεις, με την αντιπολίτευση να ζητά εξηγήσεις και την κυβέρνηση να επιχειρεί να κλείσει το θέμα. Στις 2 Οκτωβρίου, ο Παπασταύρου δήλωσε στη Βουλή ότι δεν υπήρξε ζήτημα πίεσης ή απειλής κατά της χώρας.
Ο Γιώργος Γεραπετρίτης επικαλέστηκε αυτή τη δήλωση, απορρίπτοντας στις 9 Οκτωβρίου την πρόταση να κληθεί η πρέσβης στο υπουργείο Εξωτερικών για εξηγήσεις.
Το γεγονός, πάντως, ότι ο Παπασταύρου διατηρεί καλές σχέσεις με την Αμερικανίδα πρέσβη προσδίδει πρόσθετο ενδιαφέρον στην υπόθεση.
Η προσωπική και πολιτική επικοινωνία με έναν τόσο ισχυρό διπλωματικό παράγοντα μπορεί να αποτελεί πλεονέκτημα, αλλά σε μια περίοδο κρίσης δημιουργεί και αυξημένες απαιτήσεις για καθαρές δημόσιες εξηγήσεις.
Τα 100.000 δολάρια και η πιστωτική κάρτα
Το δεύτερο μέτωπο είναι ακόμη πιο εκρηκτικό, καθώς αφορά καταγγελίες για την προσωπική οικονομική συμπεριφορά της Γκιλφόιλ πριν από την επικύρωση του διορισμού της.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα της Wall Street Journal, της Washington Post, του Guardian και του CBS News, ο επιχειρηματίας Έρικ Ντίτερς υποστήριξε ότι η Γκιλφόιλ τού ζήτησε να καταβάλει 100.000 δολάρια για την εξόφληση οφειλής της στην American Express, υποσχόμενη, κατά τους ισχυρισμούς του, πρόσβαση σε πρόσωπα της κυβέρνησης Τραμπ.
Ο ίδιος παρουσίασε μηνύματα που, όπως ισχυρίζεται, αντάλλαξε μαζί της. Σε αυτά φέρεται να ζητείται να γίνει η πληρωμή απευθείας στην εταιρεία της πιστωτικής κάρτας. Ο Ντίτερς υποστήριξε ότι δεν προχώρησε τελικά στην εξόφληση του συγκεκριμένου ποσού.
Η πλευρά της Γκιλφόιλ αμφισβήτησε την αυθεντικότητα των μηνυμάτων και ο δικηγόρος της υποστήριξε ότι υπήρχε υπόλοιπο χρημάτων που της οφείλονταν για ταξίδια και ομιλίες πριν από την υποψηφιότητά της για τη θέση της πρέσβη. Μέχρι στιγμής, οι συγκεκριμένοι ισχυρισμοί δεν αποτελούν αποδεδειγμένο πόρισμα επίσημης έρευνας.
Ο Ρούμπιο, ο Τραμπ και η αμηχανία
Η συγκυρία είναι εξαιρετικά δυσάρεστη για την αμερικανική διπλωματία. Ο Μάρκο Ρούμπιο βρέθηκε στην Αθήνα για τον Στρατηγικό Διάλογο Ελλάδας – ΗΠΑ και τις επαφές με την πολιτική ηγεσία, όμως οι ερωτήσεις των δημοσιογράφων για τη Γκιλφόιλ επισκίασαν μέρος της επίσκεψής του.
Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών απέφυγε να τοποθετηθεί επί της ουσίας των νέων καταγγελιών, λέγοντας ότι δεν πρόκειται να συζητήσει τέτοια ζητήματα σε συνέντευξη Τύπου στο αεροδρόμιο μιας ξένης χώρας. Είχε προηγουμένως υπερασπιστεί την πρέσβη, χαρακτηρίζοντας θετικό το έργο της αμερικανικής πρεσβείας και ισχυρή την παρουσία της.
Αυτό, βεβαίως, δεν αποδεικνύει ότι ο Ρούμπιο είναι προσωπικά ενοχλημένος από τη Γκιλφόιλ. Δείχνει, όμως, ότι βρέθηκε αντιμέτωπος με επίμονες ερωτήσεις για μια υπόθεση που η αμερικανική κυβέρνηση θα προτιμούσε να μη σκιάζει τη διπλωματική της ατζέντα.
Δεν περνάει απαρατήρητος το γεγονός ότι στο γεύμα που παρέθεσε ο πρόεδρος Κυριάκος Μητσοτάκης στον κ. Ρούμπιο δεν παραβρέθηκε ο Παπασταύρου…
Ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον είχε η αντίδραση του Ντόναλντ Τραμπ. Ερωτηθείς στις 9 Οκτωβρίου για τις καταγγελίες, απάντησε: «Μόλις το άκουσα κι εγώ, κρίμα. Δεν γνωρίζω πολλά, αλλά ήταν πάντα πολύ ευγενική». Η απάντηση δεν συνιστά ούτε καταδίκη ούτε πλήρη κάλυψη της πρέσβη. Σε κάθε περίπτωση, δεν έδωσε την εικόνα μιας δημόσιας, ανεπιφύλακτης υπεράσπισης.
Το Μαξίμου μπροστά σε δύσκολες ισορροπίες
Για την ελληνική κυβέρνηση, η ουσία είναι ότι πρέπει να διαφυλάξει τη στρατηγική σχέση με τις ΗΠΑ χωρίς να εμφανίζεται ότι ταυτίζεται με κάθε προσωπική ή πολιτική περιπέτεια της Αμερικανίδας πρέσβη.
Η επίσκεψη Ρούμπιο είχε βαρύ πολιτικό και ενεργειακό αποτύπωμα, από την αμυντική συνεργασία έως το φυσικό αέριο και τον Κάθετο Διάδρομο.
Κανείς στην Αθήνα δεν έχει συμφέρον να μετατραπεί αυτή η ατζέντα σε συζήτηση για μια πιστωτική κάρτα ή για καταγγελίες περί ανταλλαγής οικονομικής βοήθειας με πολιτική πρόσβαση. Η κυβέρνηση ίσως βιάστηκε να αγκαλιάσει από την πρώτη στιγμή την Κίμπερλι και τώρα αισθάνονται εγκλωβισμένοι στην Ηρώδου Αττικού 19.
Το αν το Μαξίμου κρατά πράγματι αποστάσεις από τη Γκιλφόιλ δεν τεκμηριώνεται από κάποια σαφή δημόσια απόφαση αποστασιοποίησης. Πολιτικά, ωστόσο, η ανάγκη για προσεκτικές ισορροπίες είναι πλέον προφανής.
Και όσο οι αποκαλύψεις συνεχίζονται, τόσο δυσκολότερο γίνεται να μείνει η Αθήνα έξω από τη συζήτηση.
Γιατί, όταν μια πρέσβης βρίσκεται στο επίκεντρο διαδοχικών δημοσιευμάτων και ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών καλείται να απαντήσει γι’ αυτά μέσα στην ελληνική πρωτεύουσα, το πρόβλημα παύει να είναι αποκλειστικά δικό της. Γίνεται και πρόβλημα πολιτικής διαχείρισης για όσους επένδυσαν στην ιδιαίτερα στενή σχέση μαζί της.
