Στην αυξανόμενη σημασία της κυβερνοασφάλειας για την εθνική άμυνα, καθώς και στις αλλαγές που προωθούνται στις Ένοπλες Δυνάμεις μέσω της «Ατζέντας 2030», αναφέρθηκε ο υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, κατά τον χαιρετισμό του στο συνέδριο Cyber Greece 2026.
Ο υπουργός επισήμανε ότι οι σύγχρονες υβριδικές απειλές έχουν περιορίσει τη διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στην ειρήνη και τον πόλεμο, αλλά και μεταξύ του πολιτικού και του στρατιωτικού πεδίου, καθιστώντας αναγκαία την προσαρμογή των αμυντικών μηχανισμών στις νέες συνθήκες.
Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, «Συνεπώς, μια κυβερνοεπίθεση σε μια κρίσιμη υποδομή αποτελεί ζήτημα εθνικής ασφάλειας. Ο κόσμος έχει αλλάξει. Άρα και οι Ένοπλες Δυνάμεις πρέπει να αλλάξουν».
Οι υβριδικές απειλές και ο ρόλος της τεχνητής νοημοσύνης
Στην τοποθέτησή του, ο κ. Δένδιας εξήγησε ότι οι υβριδικές απειλές εκδηλώνονται συχνά σε μια ενδιάμεση «γκρίζα» ζώνη, χωρίς να είναι πάντοτε δυνατός ο άμεσος προσδιορισμός της προέλευσής τους και χωρίς να οδηγούν απαραίτητα σε συμβατική στρατιωτική αντίδραση.
Στο στόχαστρο τέτοιων επιθέσεων μπορούν να βρεθούν ενεργειακά και τηλεπικοινωνιακά δίκτυα, τράπεζες, νοσοκομεία, λιμάνια και συστήματα ύδρευσης, ενώ η παραπληροφόρηση μπορεί να κλονίσει την εμπιστοσύνη των πολιτών στους θεσμούς.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην τεχνητή νοημοσύνη, επισημαίνοντας ότι η αξιοποίησή της μπορεί να μειώσει τον χρόνο και το κόστος πραγματοποίησης επιθέσεων, αυξάνοντας παράλληλα τη δυνητική αποτελεσματικότητά τους.
Η «Ατζέντα 2030» και η «Ασπίδα του Αχιλλέα»
Σύμφωνα με τον υπουργό Εθνικής Άμυνας, η «Ατζέντα 2030» αποτελεί τον βασικό σχεδιασμό για τον μετασχηματισμό των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων, με στόχο την αποτελεσματικότερη αξιοποίηση της πληροφορίας στο επιχειρησιακό περιβάλλον.
«Στόχος μας είναι οι Ένοπλες Δυνάμεις να λειτουργούν ως ένα ενιαίο σύστημα συλλογής, επεξεργασίας και επιχειρησιακής αξιοποίησης της πληροφορίας, με άμεση σύνδεση των αισθητήρων, των συστημάτων και της αντίδρασης», υπογράμμισε.
Όπως εξήγησε, η πληροφορία αποκτά στρατηγική σημασία, ενώ ο κυβερνοχώρος αντιμετωπίζεται πλέον ως ανεξάρτητο επιχειρησιακό πεδίο, το οποίο συνδέεται με τις επιχειρήσεις στην ξηρά, στον αέρα, στη θάλασσα και στο διάστημα.
Στο πλαίσιο αυτό εντάσσεται και η «Ασπίδα του Αχιλλέα», η οποία, όπως ανέφερε, αναπτύσσεται σε πέντε διαφορετικά επίπεδα.
Οι νέες μονάδες και οι υποδομές κυβερνοάμυνας
Ο κ. Δένδιας παρουσίασε τις θεσμικές και επιχειρησιακές παρεμβάσεις που υλοποιούνται στο πλαίσιο της νέας δομής των Ενόπλων Δυνάμεων.
Αρχικά, αναφέρθηκε στο Διακλαδικό Σώμα Πληροφορικής, το οποίο συστάθηκε με τον νόμο 5110/2024. Η αρχική στελέχωσή του πραγματοποιήθηκε μέσω μετατάξεων, ενώ από το 2025 άρχισε η εκπαίδευση των πρώτων αξιωματικών του στη Στρατιωτική Σχολή Αξιωματικών Σωμάτων.
Παράλληλα, στάθηκε στη λειτουργία της Μονάδας 1864, η οποία αποτελεί τον επιχειρησιακό βραχίονα των Ενόπλων Δυνάμεων στον κυβερνοχώρο.
Η συγκεκριμένη μονάδα εντάσσεται σε ένα ευρύτερο σύστημα συλλογής, επεξεργασίας και αξιοποίησης πληροφοριών, σε συνεργασία με τρεις ακόμη εξειδικευμένες δομές:
-
Τη Μονάδα Ηλεκτρονικών Πληροφοριών «1821».
-
Τη Μονάδα Διαστημικών Εφαρμογών «1912».
-
Τη Μονάδα Συλλογής Πληροφοριών από Ανθρώπινες Πηγές «1947».
Οι τέσσερις μονάδες συγκροτούν ένα ενιαίο επιχειρησιακό πλέγμα, με στόχο τη διασύνδεση διαφορετικών πηγών πληροφόρησης και την αποτελεσματικότερη αξιοποίησή τους.
Ο υπουργός αναφέρθηκε επίσης στις νέες εγκαταστάσεις της Διεύθυνσης Πληροφορικής και Κυβερνοχώρου του ΓΕΕΘΑ, οι οποίες εγκαινιάστηκαν στις 22 Ιουνίου, παρουσία του πρωθυπουργού, στο Στρατόπεδο «Παπάγου», όπου στεγάζεται το υπουργείο Εθνικής Άμυνας.
Οι εγκαταστάσεις περιλαμβάνουν κέντρο δεδομένων, αίθουσες επιχειρήσεων και εργαστήρια ψηφιακής έρευνας, σχεδιασμένα σύμφωνα με τις σύγχρονες διεθνείς προδιαγραφές.
Συνεργασία με δημόσιο και ιδιωτικό τομέα
Ο Νίκος Δένδιας διευκρίνισε ότι οι νέες δομές δεν αποσκοπούν αποκλειστικά στην προστασία των στρατιωτικών συστημάτων, αλλά και στην ενίσχυση της ασφάλειας του ευρύτερου δημόσιου τομέα και της ελληνικής κοινωνίας.
Για τον λόγο αυτό, υπογράμμισε την ανάγκη συντονισμού μεταξύ των αρμόδιων φορέων, με κοινή εικόνα των απειλών, ταχεία ανταπόκριση, κοινές ασκήσεις και ενιαίες διαδικασίες διαχείρισης κρίσεων.
Στην προσπάθεια αυτή, όπως επισήμανε, πρέπει να συμμετέχουν τόσο οι δημόσιοι όσο και οι ιδιωτικοί διαχειριστές κρίσιμων υποδομών, σε συνεργασία με τους διεθνείς συμμάχους της Ελλάδας στο ΝΑΤΟ και στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Έμφαση στην εκπαίδευση και το εξειδικευμένο προσωπικό
Ξεχωριστή αναφορά έκανε ο υπουργός στον ανθρώπινο παράγοντα, τον οποίο χαρακτήρισε καθοριστικό για την αποτελεσματική αντιμετώπιση των σύγχρονων προκλήσεων ασφαλείας.
Στο πλαίσιο αυτό, επισήμανε ότι το υπουργείο επενδύει στην εκπαίδευση, στην ενίσχυση της συνεργασίας των στρατιωτικών σχολών με τα πανεπιστήμια και την ερευνητική κοινότητα, καθώς και στη σύνδεση των Ενόπλων Δυνάμεων με την ελληνική αμυντική και τεχνολογική βιομηχανία.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στην επιδίωξη για μια στρατιωτική θητεία που θα παρέχει στους νέους ουσιαστικές δεξιότητες και πιστοποιήσεις, χρήσιμες και πέρα από τη στρατιωτική τους υπηρεσία.
Ο κ. Δένδιας αναγνώρισε ότι οι Ένοπλες Δυνάμεις ανταγωνίζονται τον ιδιωτικό τομέα στην προσέλκυση εξειδικευμένου προσωπικού, τονίζοντας ότι απαιτούνται τόσο αποδεκτές αποδοχές όσο και ουσιαστικές επαγγελματικές προοπτικές σε ένα ιδιαίτερα απαιτητικό επιχειρησιακό περιβάλλον.
«Ο μετασχηματισμός των Ενόπλων Δυνάμεων δεν αποτελεί επιλογή πολυτέλειας»
Ολοκληρώνοντας τον χαιρετισμό του, ο υπουργός Εθνικής Άμυνας ξεκαθάρισε ότι η προσαρμογή των Ενόπλων Δυνάμεων στις νέες συνθήκες αποτελεί αναγκαιότητα για την ασφάλεια της χώρας και όχι προαιρετική επιλογή.
«Καταλήγω λέγοντας ότι ο μετασχηματισμός των Ενόπλων Δυνάμεων δεν αποτελεί επιλογή πολυτέλειας. Αποτελεί απαραίτητο και απαρέγκλιτο όρο ασφάλειας της Πατρίδας», ανέφερε.
Παράλληλα, αναγνώρισε ότι η ολοκλήρωση των σχεδιαζόμενων αλλαγών απαιτεί ακόμη σημαντική προσπάθεια και χρόνο, σημειώνοντας χαρακτηριστικά:
«Έχουμε βεβαίως πολύ κόπο και πολύ δρόμο ακόμα να διανύσουμε. Για αυτό άλλωστε και η ατζέντα λέγεται «Ατζέντα 2030», αλλιώς θα λεγόταν 2026».
