Σε μία ακόμη κίνηση που προκαλεί την αντίδραση της Αθήνας προχώρησε η Τουρκία, ανακηρύσσοντας επισήμως δύο «εθνικά θαλάσσια πάρκα» στο βορειοανατολικό Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, μέσω προεδρικών αποφάσεων που φέρουν την υπογραφή του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Η Άγκυρα παρουσιάζει την πρωτοβουλία ως μέτρο που αποσκοπεί στην προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος και της βιοποικιλότητας.
Η ελληνική πλευρά, ωστόσο, αντιδρά έντονα στη συγκεκριμένη χωροθέτηση, υποστηρίζοντας ότι τμήματα των πάρκων εκτείνονται πέραν των τουρκικών χωρικών υδάτων και εντός ελληνικής υφαλοκρηπίδας.
Η εξέλιξη επαναφέρει στο προσκήνιο τις τουρκικές διεκδικήσεις σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο, καθώς και το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας».
Το ένα από τα δύο θαλάσσια πάρκα εκτείνεται από τη Φέτιγιε, στην επαρχία Μούγλα, έως το Κας της επαρχίας Αττάλειας, σε περιοχή που βρίσκεται γύρω από το Καστελόριζο.
Το δεύτερο χωροθετείται κοντά στις τουρκικές ακτές της Ραιδεστού και του Τσανάκκαλε και εκτείνεται γεωγραφικά στην περιοχή μεταξύ Σαμοθράκης και Λήμνου.
Ελληνικό ΥΠΕΞ: «Παράνομη» η εγκαθίδρυση των θαλάσσιων πάρκων
Άμεση ήταν η αντίδραση του ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών, το οποίο επισημαίνει ότι, στον βαθμό που τα δύο πάρκα καταλαμβάνουν διεθνή ύδατα, η εγκαθίδρυσή τους είναι παράνομη και δεν παράγει έννομα αποτελέσματα.
Παράλληλα, η Αθήνα τονίζει ότι μονομερείς ενέργειες δεν μπορούν να δημιουργήσουν τετελεσμένα ούτε να επηρεάσουν δικαιώματα που απορρέουν από το Διεθνές Δίκαιο.
Το ΥΠΕΞ υπογραμμίζει ακόμη ότι τέτοιες κινήσεις δεν συμβάλλουν στην εμπέδωση κλίματος καλής γειτονίας και υπονομεύουν τις προσπάθειες διατήρησης σχέσεων αμοιβαίας κατανόησης μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας.
Ολόκληρη η ανακοίνωση του υπουργείου Εξωτερικών
«Με Προεδρικές Αποφάσεις της 15ης Αυγούστου που δημοσιεύθηκαν σήμερα στην τουρκική Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, η Τουρκία ανακήρυξε δύο “εθνικά θαλάσσια πάρκα” στο ΒΑ Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, τα οποία εκτείνονται και πέραν των τουρκικών χωρικών υδάτων.
Στο μέτρο που τα εν λόγω πάρκα καταλαμβάνουν διεθνή ύδατα, η εγκαθίδρυσή τους είναι παράνομη, καθώς κανένα Κράτος δεν έχει δικαίωμα, σύμφωνα με το Δίκαιο της Θάλασσας, να προβαίνει μονομερώς στην εγκαθίδρυση θαλάσσιων προστατευόμενων περιοχών σε περιοχές εκτός εθνικής δικαιοδοσίας. Περαιτέρω, τα εν λόγω θαλάσσια πάρκα είναι παράνομα και στο βαθμό που εκτείνονται εντός ελληνικής υφαλοκρηπίδας. Πρόκειται, συνεπώς, για ενέργεια, η οποία δεν παράγει κανένα απολύτως έννομο αποτέλεσμα τόσο ως προς τα διεθνή ύδατα, όσο και ως προς τα δικαιώματά μας στην ελληνική υφαλοκρηπίδα.
Η μονομερής θέσπιση από την Τουρκία “εθνικών” θαλάσσιων πάρκων και σε περιοχές εκτός δικαιοδοσίας της δεν μπορεί να δημιουργήσει τετελεσμένα, ούτε να επηρεάσει καθ’ οιονδήποτε τρόπο δικαιώματα που απορρέουν από το Διεθνές Δίκαιο.
Σχετικά υπενθυμίζεται ότι η χώρα μας έλαβε την πρωτοβουλία θέσπισης Εθνικών Θαλάσσιων Πάρκων στο Ιόνιο και στο Αιγαίο Πέλαγος, σε πλήρη συμμόρφωση με το Δίκαιο της Θάλασσας και αποκλειστικά εντός ελληνικών χωρικών υδάτων.
Ενέργειες που επιχειρούν να δημιουργήσουν τετελεσμένα ή να επηρεάσουν μονομερώς το καθεστώς των θαλάσσιων ζωνών στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο παραβιάζουν το Διεθνές Δίκαιο, δεν συμβάλλουν στην εμπέδωση κλίματος καλής γειτονίας και υπονομεύουν σοβαρά τις προσπάθειες διατήρησης σχέσεων αμοιβαίας κατανόησης μεταξύ των δύο χωρών.
Η Ελλάδα θα συνεχίσει να ενεργεί με συνέπεια και αποφασιστικότητα για την προστασία των κυριαρχικών δικαιωμάτων της, τη διαφύλαξη των ελευθεριών της ανοικτής θάλασσας όπως αυτές προβλέπονται στο Δίκαιο της Θάλασσας, καθώς και για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο».
