Η αναζήτηση στέγης στην Ελλάδα έχει μετατραπεί σε έναν εξαντλητικό μαραθώνιο, όπου οι εξωφρενικές τιμές, η έλλειψη διαθέσιμων ακινήτων και οι παράλογες απαιτήσεις συνθέτουν ένα εκρηκτικό κοκτέιλ.
Πού βρίσκεται όμως η χρυσή τομή ανάμεσα στα νόμιμα δικαιώματα του εκμισθωτή να προστατεύσει την περιουσία του και στα συνταγματικά κατοχυρωμένα δικαιώματα του ενοικιαστή; Τι μπορεί να απαιτήσει ένας ιδιοκτήτης κατά την υπογραφή του συμβολαίου και ποια όρια απαγορεύεται αυστηρά να προσπεράσει;
Με στόχο να ξεκαθαρίσει το τοπίο και να απαντήσει στα συχνότερα ερωτήματα που προκύπτουν στις μισθώσεις κατοικιών, το Law & Order + συγκέντρωσε όλα όσα πρέπει να γνωρίζουν τόσο οι ενοικιαστές όσο και οι ιδιοκτήτες.
Όσα δικαιούται να ζητήσει ο ιδιοκτήτης
- Εγγύηση (Προκαταβολή ασφαλείας): Εθιμικά και νομικά, ο ιδιοκτήτης δικαιούται να ζητήσει εγγύηση για ενδεχόμενες ζημιές ή απλήρωτους λογαριασμούς. Το σύνηθες ποσό αντιστοιχεί σε 1 έως 2 ενοίκια. Το ποσό αυτό επιστρέφεται άτοκα στον ενοικιαστή κατά την αποχώρησή του, εφόσον το ακίνητο παραδοθεί στην αρχική του κατάσταση.
- Προπληρωμή του τρέχοντος μήνα: Δικαιούται να εισπράξει το πρώτο ενοίκιο με την υπογραφή του συμβολαίου και την παράδοση των κλειδιών.
- Σεβασμό στον Κανονισμό της Πολυκατοικίας: Μπορεί να απαιτήσει την τήρηση των ωρών κοινής ησυχίας και των κανόνων της οικοδομής, με την προϋπόθεση ότι ο κανονισμός έχει γνωστοποιηθεί στον ενοικιαστή.
- Αποκλειστικά οικιστική χρήση: Εφόσον το συμβόλαιο ορίζει το ακίνητο ως κύρια κατοικία, ο ιδιοκτήτης μπορεί να απαγορεύσει τη μετατροπή του σε επαγγελματική στέγη ή την υπενοικίασή του (π.χ. μέσω πλατφορμών τύπου Airbnb) χωρίς τη γραπτή του αδεία.
Τι δεν μπορεί να ζητήσει ο ιδιοκτήτης
- Υπερβολικές εγγυήσεις ή προκαταβολές ετών: Απαιτήσεις για εγγυήσεις 3 ή 4 μηνών, ή η απαίτηση να καταβληθούν ενοίκια μισού έτους μπροστά, δεν στηρίζονται σε καμία νομική υποχρέωση του ενοικιαστή και θεωρούνται καταχρηστικές.
- Οριζόντια απαγόρευση κατοικιδίων: Βάσει του νόμου, η συνολική απαγόρευση ζώων συντροφιάς σε πολυκατοικίες είναι παράνομη. Ο κανονισμός του κτιρίου μπορεί μόνο να περιορίσει τον αριθμό των κατοικιδίων (π.χ. έως δύο ανά διαμέρισμα), εφόσον αυτά διαβιούν υπό συνθήκες ευζωίας και δεν διαταράσσουν την κοινή ησυχία.
- Είσοδος στο σπίτι χωρίς προειδοποίηση και άδεια: Το άσυλο της κατοικίας προστατεύεται από το Σύνταγμα. Ο ιδιοκτήτης δεν έχει κανένα δικαίωμα να εισέρχεται στο διαμέρισμα χωρίς την έγκριση του ενοικιαστή, ούτε να διατηρεί αντικλείδι για να μπαινοβγαίνει αυθαίρετα. Κάτι τέτοιο συνιστά ποινικό αδίκημα (διατάραξη οικιακής ειρήνης).
- Μετακύληση παγίων εξόδων ιδιοκτησίας: Ο ΕΝΦΙΑ, οι έκτακτες εισφορές για μεγάλες επισκευές του κτιρίου (π.χ. αντικατάσταση ανελκυστήρα, στεγανοποίηση ταράτσας, ανακαίνιση όψης) επιβαρύνουν αποκλειστικά τον ιδιοκτήτη και δεν μπορούν να χρεωθούν στα κοινόχρηστα του ενοικιαστή.
- Μονομερή αύξηση ενοικίου εντός συμβολαίου: Όσο διαρκεί η μισθωτική σύμβαση (η οποία βάσει νόμου έχει ελάχιστη υποχρεωτική διάρκεια 3 έτη για κύρια κατοικία, ακόμη κι αν υπογραφεί για λιγότερο), ο ιδιοκτήτης δεν μπορεί να αυξήσει το ενοίκιο αυθαίρετα, παρά μόνο αν υπάρχει ρητή συμφωνία αναπροσαρμογής στο συμβόλαιο.
Τι πρέπει να προσέξετε
Η διαφάνεια από την πρώτη στιγμή είναι το κλειδί. Διαβάζετε πάντα με προσοχή κάθε όρο του ιδιωτικού συμφωνητικού πριν υπογράψετε και βεβαιωθείτε ότι η μίσθωση δηλώνεται κανονικά στην πλατφόρμα της ΑΑΔΕ (myAADE).
Σε περίπτωση αμφισβήτησης, η συμβουλή ενός δικηγόρου ή η απευθείας επικοινωνία με ενώσεις καταναλωτών και ενοικιαστών προσφέρει την καλύτερη δυνατή κάλυψη.
