Από το Basketgate και την Pizza Fan μέχρι το «Χωριάτικο» και τον Καμπούρη – Το σύνθημα «βάλτε τους φυλακή» γίνεται πολιτική τακτική και η κυβέρνηση ποντάρει στην εικόνα της «κάθαρσης»
Γράφει ο Αρχικοριός
Κάτι αλλάζει στην πολιτική ατμόσφαιρα της χώρας και δεν είναι μόνο οι δημοσκοπήσεις.
Είναι τα βραχιολάκια. Το τελευταίο διάστημα η επικαιρότητα έχει γεμίσει συλλήψεις, προφυλακίσεις, οικονομικά εγκλήματα, φοροδιαφυγή, κυκλώματα και επιχειρηματίες που περνούν το κατώφλι του εισαγγελέα.
Από την υπόθεση με τους φερόμενους στημένους αγώνες στο μπάσκετ, όπου μεταξύ των προσωρινά κρατουμένων βρίσκεται και ο πρώην πρόεδρος της ΕΟΚ Βαγγέλης Λιόλιος, μέχρι την Pizza Fan, τον Φίλιππο Καμπούρη και τώρα το «Χωριάτικο», η εικόνα είναι σχεδόν καθημερινά η ίδια: Συλλήψεις το πρωί, χειροπέδες, εισαγγελείς και δελτία ειδήσεων.
Και κάπου εδώ αρχίζει το πολιτικό ενδιαφέρον.
Γιατί μπορεί οι υποθέσεις να είναι διαφορετικές μεταξύ τους, μπορεί να αφορούν διαφορετικά πρόσωπα και διαφορετικές κατηγορίες, όμως η επικοινωνιακή εικόνα που παράγεται είναι ενιαία: «Η κυβέρνηση χτυπά τη διαφθορά και βάζει τους ενόχους στη θέση τους».
Το σύνθημα «βάλτε τους φυλακή» αποκτά έτσι μια νέα πολιτική χρησιμότητα. Δεν χρειάζεται καν να υπάρξει κυβερνητική παρέμβαση στη Δικαιοσύνη για να παραχθεί το πολιτικό αποτέλεσμα.
Αρκεί η εικόνα. Ο συλληφθείς με τα βραχιολάκια είναι πολύ πιο δυνατή τηλεοπτική εικόνα από ένα πόρισμα 500 σελίδων, μια φορολογική έκθεση ή μια δικαστική απόφαση που θα εκδοθεί ύστερα από χρόνια.
Από τον Λιόλιο στον Αντάρα και από την Pizza Fan στο «Χωριάτικο»
Στην υπόθεση του μπάσκετ, οι Βαγγέλης Λιόλιος και Γιώργος Μαυραγάνης κρίθηκαν προσωρινά κρατούμενοι, ενώ η έρευνα για τη φερόμενη χειραγώγηση αγώνων συνεχίζεται.
Λίγο νωρίτερα είχε έρθει η Pizza Fan, με 23 συλλήψεις και ελέγχους που αφορούν δεκάδες καταστήματα και εκατοντάδες ελεγκτικές πράξεις. Η υπόθεση έχει ήδη δημιουργήσει σοβαρό πρόβλημα για τους εργαζομένους, με περισσότερους από 2.500 ανθρώπους να βρίσκονται σε αβεβαιότητα.
Στη συνέχεια ήρθε ο Φίλιππος Καμπούρης. Ο ίδιος, η σύζυγός του και άλλοι κατηγορούμενοι κρίθηκαν προσωρινά κρατούμενοι για την υπόθεση απάτης σε βάρος του e-ΕΦΚΑ, με τη δικογραφία να κάνει λόγο για σημαντική ζημία του Δημοσίου.
Οι ίδιοι αρνήθηκαν τις κατηγορίες.
Και τώρα το «Χωριάτικο».
Εδώ πλέον μιλάμε για επιχείρηση τεράστιας κλίμακας: Περίπου 520 εταιρείες βρίσκονται στο μικροσκόπιο των Αρχών, ενώ έχουν γίνει περίπου 60 συλλήψεις και η έρευνα αφορά, σύμφωνα με τα μέχρι τώρα στοιχεία, οικονομικό αντικείμενο που ξεπερνά τα 100 εκατ. ευρώ.
Στους συλληφθέντες βρίσκεται και ο πρώην οργανωτικός γραμματέας της ΓΕΝΟΠ-ΔΕΗ Ρίζος Ρίζος, ο οποίος σύμφωνα με δημοσιεύματα φέρεται να είχε κομβικό ρόλο στο περιβάλλον του Άγγελου Γιαννακόπουλου. Και βέβαια στο επίκεντρο βρίσκεται ο ίδιος ο Άγγελος Γιαννακόπουλος.
Το πολιτικό μήνυμα είναι ισχυρότερο από την τελική απόφαση
Εδώ βρίσκεται ίσως και το πιο ενδιαφέρον σημείο.
Ακόμη και εάν κάποιοι από τους κατηγορουμένους τελικά δικαιωθούν, ακόμη κι αν κάποιοι πέσουν στα μαλακά ή αν οι αρχικές εκτιμήσεις για τις ζημιές αναθεωρηθούν, η πρώτη εικόνα έχει ήδη καταγραφεί.
Η σύλληψη.
Η χειροπέδα.
Το περιπολικό.
Η μεταγωγή.
Το «συνελήφθη».
Αυτή είναι η εικόνα που μένει στον μέσο ψηφοφόρο. «Είδες ο Μητσοτάκης που τους βάζει φυλακή;», είναι το αφήγημα που λανσάρει το Μέγαρο Μαξίμου.
Και αυτή η εικόνα μπορεί να αποδειχθεί πολύτιμη για μια κυβέρνηση που θέλει να παρουσιάσει τον εαυτό της ως δύναμη νόμου και τάξης, ειδικά όσο πλησιάζει η εκλογική περίοδος.
Γι’ αυτό και το ερώτημα δεν είναι αν πρέπει να ελεγχθούν οι φοροφυγάδες. Φυσικά και πρέπει. Το ερώτημα είναι αν η καταπολέμηση της φοροδιαφυγής μετατρέπεται σε επικοινωνιακό πολιτικό προϊόν.
Γιατί άλλο πράγμα είναι η πάταξη της παρανομίας και άλλο η πολιτική αξιοποίηση των συλλήψεων.
Το μεγάλο δίκοπο μαχαίρι
Υπάρχει όμως και η άλλη πλευρά. Όταν κλείνει μια επιχείρηση, δεν εξαφανίζεται μόνο ο ιδιοκτήτης από την επικαιρότητα. Υπάρχουν εργαζόμενοι, οικογένειες, προμηθευτές, διανομείς, συνεργάτες.
Στην Pizza Fan, για παράδειγμα, οι εργαζόμενοι βρέθηκαν αντιμέτωποι με την αβεβαιότητα ακριβώς επειδή τα καταστήματα παρέμειναν κλειστά. Αυτό είναι το μεγάλο δίκοπο μαχαίρι.
Η φοροδιαφυγή πρέπει να χτυπιέται αλύπητα. Αλλά δεν μπορεί η τιμωρία μιας επιχείρησης να μετατρέπεται αυτομάτως σε τιμωρία εκατοντάδων ή χιλιάδων εργαζομένων που δεν έχουν καμία σχέση με τις αποφάσεις της διοίκησης.
Ο σκοπός δεν μπορεί να αγιάζει τα μέσα. Και γιατί όλα αυτά τώρα; Υπάρχει και ένα ακόμη ερώτημα που δύσκολα μπορεί να αγνοηθεί. Πολλές από αυτές τις υποθέσεις δεν γεννήθηκαν χθες.
Οι έρευνες έχουν ξεκινήσει εδώ και καιρό. Στην Pizza Fan υπήρχαν εκθέσεις ελέγχου για προηγούμενες φορολογικές χρήσεις.
Στην υπόθεση του «Χωριάτικου» επίσης η έρευνα αφορά ένα σύνθετο δίκτυο εταιρειών και οικονομικές διαδρομές που δεν δημιουργήθηκαν μέσα σε μία νύχτα. Άρα η εύλογη δημοσιογραφική ερώτηση είναι απλή:
Γιατί τώρα; Γιατί αυτό το μπαράζ συλλήψεων συμπίπτει με μια περίοδο κατά την οποία η κυβέρνηση βρίσκεται μπροστά σε δύσκολες πολιτικές ισορροπίες και το εκλογικό τοπίο αρχίζει να διαμορφώνεται;
Δεν σημαίνει ότι οι συλλήψεις είναι πολιτικά κατευθυνόμενες. Αυτό θα ήταν αυθαίρετο και επικίνδυνο συμπέρασμα. Σημαίνει όμως ότι το πολιτικό τους αποτύπωμα είναι τεράστιο.
Και το Μαξίμου ασφαλώς δεν μπορεί να μην το βλέπει.
Από την κάλπη στην «κάθαρση»
Η κυβέρνηση γνωρίζει ότι η κοινωνία είναι θυμωμένη με τη φοροδιαφυγή, τα κυκλώματα, τη διαφθορά και την αίσθηση ατιμωρησίας.
Αν λοιπόν πριν από τις εκλογές μπορεί να εμφανίσει μια σειρά από μεγάλες υποθέσεις που αποκαλύπτονται, ερευνώνται και οδηγούν σε συλλήψεις, τότε το μήνυμα είναι εύκολο: «Εμείς τους βρίσκουμε. Εμείς τους πιάνουμε. Εμείς βάζουμε τέλος στην ασυδοσία».
Και κάπως έτσι τα βραχιολάκια αποκτούν πολιτική αξία. Μόνο που υπάρχει μια λεπτομέρεια που δεν πρέπει να ξεχνάμε. Το κράτος δικαίου δεν μετριέται με τον αριθμό των συλλήψεων.
Μετριέται με το πόσες υποθέσεις καταλήγουν σε τελεσίδικες αποφάσεις, πόσα χρήματα επιστρέφουν πραγματικά στο Δημόσιο, πόσο αποτελεσματικοί είναι οι έλεγχοι και πόσο προστατεύονται οι εργαζόμενοι και οι νόμιμες επιχειρήσεις.
Διότι αν το νέο εκλογικό αφήγημα είναι «βάλτε τους φυλακή», υπάρχει ένας κίνδυνος:
Να αρχίσουμε να μετράμε την επιτυχία της Δικαιοσύνης με τα βραχιολάκια και όχι με τις αποφάσεις. Και τότε η πολιτική τακτική θα έχει νικήσει την ουσία.
Γιατί στις εκλογές μπορεί να μετράει η εικόνα. Στη Δικαιοσύνη, όμως, πρέπει να μετράει μόνο η απόδειξη.
