Το «μαρτύριο της σταγόνας» για το Μαξίμου – Ο Αντώνης Σαμαράς κρατά κλειστά τα χαρτιά του, ενώ η κυβέρνηση επιλέγει τη στρατηγική της απαξίωσης – Στη ΝΔ ζουν με το όνειρο ότι το νέο κόμμα θα χάσει τη δυναμική του πριν φτάσει στις κάλπες
Γράφει ο Αρχικοριός
Υπάρχουν πολιτικές κινήσεις που γίνονται με θόρυβο και άλλες που αποκτούν δύναμη ακριβώς επειδή καθυστερούν να αποκαλυφθούν.
Η υπόθεση του Αντώνη Σαμαρά φαίνεται να ανήκει στη δεύτερη κατηγορία.
Ο πρώην πρωθυπουργός έχει αφήσει πλέον ελάχιστες αμφιβολίες ότι εξετάζει σοβαρά τη δημιουργία νέου πολιτικού φορέα.
Το έχει ουσιαστικά προαναγγείλει, έχει μιλήσει για αποφάσεις που έχει ήδη λάβει, αλλά επιμένει να μην αποκαλύπτει το ακριβές χρονοδιάγραμμα.
Ταυτόχρονα έχει επιλέξει να δοκιμάσει το Μεγάρο Μαξίμου με το «μαρτύριο της σταγόνας».
Και εδώ βρίσκεται το μεγάλο πολιτικό ερώτημα: γιατί ο Σαμαράς δεν βιάζεται;
Η απάντηση πιθανότατα βρίσκεται στη στρατηγική του. Ο Μεσσήνιος δεν έχει κανέναν λόγο να ανοίξει όλα τα χαρτιά του από τώρα, εάν θεωρεί ότι ο χρόνος μπορεί να λειτουργήσει υπέρ του.
Ο Σαμαράς δεν θέλει απλώς να φτιάξει ένα κόμμα
Το βασικό λάθος θα ήταν να αντιμετωπιστεί η πρωτοβουλία Σαμαρά ως ακόμη ένα μικρό δεξιό κόμμα διαμαρτυρίας.
Ο ίδιος επιχειρεί να παρουσιάσει διαφορετική πολιτική στόχευση: έναν φορέα που θα μπορούσε να λειτουργήσει ως ρυθμιστής της επόμενης ημέρας και να διεκδικήσει ρόλο σε ένα σκηνικό όπου η αυτοδυναμία δεν θα είναι εύκολη υπόθεση.
Αυτό ακριβώς είναι που κάνει το εγχείρημα πιο σύνθετο. Ο Σαμαράς δεν χρειάζεται απαραίτητα να γίνει πρώτο κόμμα. Χρειάζεται να αποκτήσει αρκετή δύναμη ώστε να καταστεί υπολογίσιμος παράγοντας.
Στο σενάριο αυτό, η μεγάλη πολιτική μάχη δεν θα είναι μόνο ποιος θα κερδίσει τις εκλογές, αλλά ποιος θα μπορεί να καθορίσει τον σχηματισμό κυβέρνησης μετά τις εκλογές.
Και αυτή η προοπτική είναι που προκαλεί πονοκέφαλο στο Μαξίμου και στον ίδιο τον Κυριάκο Μητσοτάκη.
Γιατί λοιπόν περιμένει;
Ο πρώην πρωθυπουργός έχει έναν βασικό λόγο να μην επισπεύσει τις ανακοινώσεις: δεν θέλει το νέο κόμμα να καταναλωθεί πριν έρθει η ώρα της κάλπης.
Εάν ένα κόμμα ανακοινωθεί πολύ νωρίς, ακολουθεί ένας δύσκολος κύκλος.
Αρχικά υπάρχει η δημοσιότητα, μετά η μεγάλη προσδοκία, στη συνέχεια οι εσωτερικές αντιπαραθέσεις, οι αποχωρήσεις, τα πρόσωπα, οι δημοσκοπήσεις και τελικά η αναπόφευκτη φθορά.
Ο Σαμαράς φαίνεται να θέλει να αποφύγει ακριβώς αυτό.
Να κρατήσει το πολιτικό ενδιαφέρον ζωντανό, χωρίς να δώσει στην κυβέρνηση τη δυνατότητα να οργανώσει από τώρα μια ολοκληρωμένη επίθεση εναντίον του.
Με άλλα λόγια: να υπάρχει το κόμμα ως πολιτική απειλή, χωρίς ακόμη να υπάρχει ως πλήρης πολιτικός οργανισμός που μπορεί να χτυπηθεί.
Το Μαξίμου ποντάρει στο «θα ξεφουσκώσει»
Απέναντι σε αυτή τη στρατηγική, η ΝΔ φαίνεται να έχει επιλέξει ένα διαφορετικό όπλο: την αμφισβήτηση.
Το κυβερνητικό αφήγημα είναι περίπου το εξής: «Αφού δεν έχει ανακοινωθεί κόμμα, ίσως τελικά δεν υπάρξει κόμμα».
Και αν υπάρξει; Τότε, σύμφωνα με αυτή τη λογική, θα πρέπει να αποδειχθεί εάν η δυναμική που σήμερα εμφανίζεται γύρω από το όνομα Σαμαρά μπορεί να μετατραπεί σε πραγματική εκλογική δύναμη.
Η κυβέρνηση και ο Κυριάκος Μητσοτάκης αποφεύγουν να ανοίξουν πλήρως τη συζήτηση για την απειλή ενός νέου κόμματος και ταυτόχρονα επιχειρούν να προκαλέσουν τον Σαμαρά να κάνει γρηγορότερα τις ανακοινώσεις του.
Το σκεπτικό είναι ότι μετά την ίδρυση θα αρχίσει η φθορά και το κόμμα θα μπορούσε να «ξεφουσκώσει».
Μόνο που ο Αντώνης Σαμαράς δεν είναι άκαπνος. Είναι ιδιαίτερα έμπειρος για να πέσει στην παγίδα των Μαξιμιλιανών.
Είναι λοιπόν ένα στοίχημα υψηλού ρίσκου. Γιατί μπορεί να συμβεί το αντίθετο.
Το προηγούμενο της Καρυστιανού
Στο κυβερνητικό επιτελείο υπάρχει η εκτίμηση ότι ένα νέο πολιτικό εγχείρημα μπορεί να εμφανίζεται πολύ ισχυρό όσο παραμένει στη σφαίρα της προσδοκίας, αλλά να αντιμετωπίζει προβλήματα μόλις μετατραπεί σε πραγματικό κόμμα.
Εκεί μπαίνουν τα πρόσωπα, οι θέσεις, οι υποψήφιοι, οι οργανώσεις, τα οικονομικά, οι εσωτερικές ισορροπίες και κυρίως η ανάγκη να απαντηθεί ένα απλό ερώτημα: «Και μετά τις εκλογές τι;»
Η κυβέρνηση επομένως θα ήθελε να δει τον Σαμαρά να αποκαλύπτει όσο το δυνατόν νωρίτερα το πολιτικό του σχέδιο.
Γιατί τότε θα μπορεί να το χτυπήσει.
Όσο όμως το σχέδιο παραμένει ανοιχτό, ο πρώην πρωθυπουργός έχει τη δυνατότητα να συγκεντρώνει γύρω του διαφορετικές κατηγορίες ψηφοφόρων: από παραδοσιακούς δεξιούς μέχρι ψηφοφόρους που απλώς θέλουν να στείλουν μήνυμα στη ΝΔ.
Η μεγάλη παγίδα για τη ΝΔ
Εδώ βρίσκεται ίσως και το μεγαλύτερο πρόβλημα για το κυβερνών κόμμα.
Η ΝΔ μπορεί να επιδιώκει να παρουσιάσει το εγχείρημα ως προσωπική υπόθεση του Αντώνη Σαμαρά. Όμως εάν το νέο κόμμα αρχίσει να αποκτά κοινωνική δυναμική, η συζήτηση θα αλλάξει.
Δεν θα αφορά πλέον τον Σαμαρά.
Θα αφορά το πόσοι ψηφοφόροι της ΝΔ είναι διατεθειμένοι να φύγουν από τη ΝΔ.
Και αυτό είναι πολύ διαφορετικό πολιτικό πρόβλημα.
Γιατί η ΝΔ μπορεί να αντέξει ένα μικρό κόμμα στα δεξιά της. Δυσκολεύεται όμως πολύ περισσότερο εάν ένα νέο κόμμα κατορθώσει να συγκεντρώσει ένα κρίσιμο ποσοστό ψηφοφόρων που μέχρι σήμερα θεωρούνταν περίπου δεδομένοι για τη γαλάζια παράταξη.
Ο χρόνος μπορεί να γίνει όπλο του Σαμαρά
Ο Σαμαράς, λοιπόν, φαίνεται να παίζει με τον χρόνο.
Δεν χρειάζεται να αποδείξει σήμερα ότι μπορεί να κερδίσει τις επόμενες εκλογές. Χρειάζεται να αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο ότι μπορεί να επηρεάσει το αποτέλεσμά τους.
Και όσο δεν ανακοινώνει, το πολιτικό ενδιαφέρον παραμένει.
Αντίθετα, η ΝΔ έχει κάθε λόγο να θέλει να τελειώσει αυτή η εκκρεμότητα.
Να γίνει το κόμμα.
Να αποκαλυφθούν τα πρόσωπα.
Να μετρηθεί στις δημοσκοπήσεις.
Να δοκιμαστεί στην κοινωνία.
Και κυρίως να αρχίσει να φθείρεται.
Αυτό εξηγεί και τη διαφορετική οπτική των δύο πλευρών: ο Σαμαράς έχει συμφέρον να καθυστερεί, ενώ η ΝΔ έχει συμφέρον να τον επισπεύδει.
Το δεύτερο στοίχημα: η «κυβέρνηση χωρίς Μητσοτάκη»
Υπάρχει όμως και κάτι ακόμη πιο σημαντικό.
Ο Σαμαράς δεν φαίνεται να ενδιαφέρεται μόνο για το ποσοστό που θα γράψει το κόμμα του.
Εάν πράγματι επιδιώκει να λειτουργήσει ως ρυθμιστής, τότε ο πραγματικός του στόχος είναι να βρεθεί σε θέση όπου θα μπορεί να επηρεάσει τις μετεκλογικές εξελίξεις.
Το σενάριο ενός πολιτικού σχεδιασμού που θα μπορούσε να οδηγήσει σε κυβέρνηση συνεργασίας χωρίς τον Κυριάκο Μητσοτάκη είναι υπαρκτό.
Αυτό είναι που κάνει την υπόθεση πολύ πιο επικίνδυνη για το Μαξίμου.
Γιατί άλλο πράγμα είναι ένα κόμμα που απλώς αφαιρεί ψήφους από τη ΝΔ και άλλο ένα κόμμα που θέλει να επηρεάσει το ποιος θα είναι πρωθυπουργός μετά τις εκλογές.
Η ΝΔ περιμένει να διαψευστεί – Ο Σαμαράς περιμένει να δικαιωθεί
Στην πραγματικότητα, οι δύο πλευρές παίζουν ένα παιχνίδι υπομονής.
Η ΝΔ ποντάρει στην απομυθοποίηση: όσο περισσότερο περιμένει ο Σαμαράς, τόσο περισσότερο θα θεωρείται ότι δυσκολεύεται να κάνει το αποφασιστικό βήμα.
Ο Σαμαράς ποντάρει στο ακριβώς αντίθετο: όσο περισσότερο περιμένει, τόσο περισσότερο αφήνει την κυβέρνηση να φθείρεται και τόσο περισσότερο η συζήτηση για το νέο κόμμα παραμένει ζωντανή.
Και εδώ υπάρχει μια λεπτομέρεια που δεν πρέπει να υποτιμηθεί.
Ο πρώην πρωθυπουργός έχει ήδη δηλώσει ότι έχει λάβει τις αποφάσεις του και ότι θα τις ανακοινώσει «όταν και όπως» κρίνει.
Άρα η καθυστέρηση δεν μοιάζει απαραίτητα με αναποφασιστικότητα.
Μπορεί να είναι μέρος της στρατηγικής.
Το φθινόπωρο μπορεί να είναι η ώρα της αλήθειας
Οι τελευταίες πληροφορίες που έχουν δημοσιευθεί δείχνουν ότι το σενάριο των ανακοινώσεων το φθινόπωρο παραμένει ισχυρό, με δημοσιεύματα να κάνουν πλέον λόγο ακόμη και για δημιουργία του νέου κόμματος εντός Σεπτεμβρίου.
Εάν αυτό συμβεί, τότε θα τελειώσει η περίοδος της πολιτικής αναμονής και θα αρχίσει η πραγματική μάχη.
Τότε θα φανεί εάν ο Σαμαράς διαθέτει μηχανισμό, πρόσωπα, στελέχη και κυρίως κοινωνική βάση.
Τότε θα φανεί εάν η ΝΔ έχει δίκιο όταν υποστηρίζει ότι το εγχείρημα θα ξεφουσκώσει.
Και τότε θα φανεί και κάτι ακόμη πιο κρίσιμο: εάν οι ψηφοφόροι που σήμερα δηλώνουν ότι θέλουν μια διαφορετική δεξιά επιλογή είναι πραγματικά έτοιμοι να την ψηφίσουν.
Γιατί αυτό είναι το μεγάλο στοίχημα.
Ο Σαμαράς δεν βιάζεται ίσως επειδή ξέρει ότι στην πολιτική δεν κερδίζει πάντα εκείνος που κάνει πρώτος την κίνηση.
Μερικές φορές κερδίζει εκείνος που αναγκάζει τον αντίπαλο να κάνει πρώτος το λάθος.
Και αυτή τη στιγμή, το Μέγαρο Μαξίμου μοιάζει να έχει ακριβώς αυτόν τον φόβο: ότι πίσω από το «μαρτύριο της σταγόνας» δεν κρύβεται ένας πολιτικός που δυσκολεύεται να αποφασίσει, αλλά ένας πολιτικός που περιμένει την κατάλληλη στιγμή για να ανοίξει τα χαρτιά του.
Το ερώτημα πλέον δεν είναι εάν ο Σαμαράς βιάζεται.
Είναι εάν η ΝΔ βιάζεται περισσότερο από εκείνον να αποδείξει ότι δεν τον φοβάται.
