Αυξημένη παρουσία έχουν και φέτος οι μωβ μέδουσες στις ελληνικές θάλασσες, ενώ οι ειδικοί επισημαίνουν ότι πρόκειται για ένα φυσικό φαινόμενο, το οποίο δεν θα πρέπει να προκαλεί πανικό στους λουόμενους.
Μιλώντας στην ΕΡΤ, η υδροβιολόγος και διευθύντρια Έρευνας του Ινστιτούτου Θαλάσσιας Προστασίας «Αρχιπέλαγος», Αναστασία Μήλιου, υπογράμμισε ότι οι μέδουσες αποτελούν μέρος του θαλάσσιου οικοσυστήματος εδώ και εκατομμύρια χρόνια.
«Δεν υπάρχει κανένας λόγος πανικού. Οι μέδουσες υπάρχουν εδώ και εκατομμύρια χρόνια. Η άνοιξη είναι μια μαγική περίοδος για τη θάλασσα, με μεγάλη παραγωγικότητα, και μέσα σε αυτή τη φυσική διαδικασία εντάσσονται και οι εξάρσεις των μεδουσών, κυρίως στο ανοιχτό πέλαγος», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Όπως εξήγησε, οι μέδουσες έχουν μικρό κύκλο ζωής, ενώ οι συγκεντρώσεις τους μεταβάλλονται γρήγορα. Για τον λόγο αυτό, δεν συντρέχει λόγος ανησυχίας ούτε για τους λουόμενους ούτε για υπερβολικές αντιδράσεις που ενισχύουν τον φόβο.
Βόρεια Εύβοια: Πλωτά φράγματα σε επιλεγμένες παραλίες για τις μωβ μέδουσες
Από την πλευρά του, ο αντιπεριφερειάρχης Εύβοιας, Γιώργος Κελαϊδίτης, τόνισε ότι η Περιφέρεια έχει ήδη προχωρήσει σε οργανωμένο σχέδιο αντιμετώπισης του φαινομένου, ιδιαίτερα για τις παραλίες του Βόρειου Ευβοϊκού, όπου καταγράφηκε αυξημένη παρουσία μεδουσών και το περασμένο καλοκαίρι.
Σε συνεργασία με το Ελληνικό Κέντρο Θαλάσσιων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ), τους δήμους και τα επιμελητήρια, έχει δρομολογηθεί η τοποθέτηση πλωτών φραγμάτων σε επιλεγμένες παραλίες.
«Από τον περασμένο Φεβρουάριο έχει εκδοθεί σχετική πρόσκληση προς τους δήμους, ώστε να τοποθετηθούν πλωτά δίχτυα συνολικού μήκους περίπου 10 χιλιομέτρων σε επιλεγμένα σημεία», σημείωσε.
Τα πλωτά φράγματα αναμένεται να λειτουργήσουν πιλοτικά φέτος, με στόχο να περιορίσουν την είσοδο των μεδουσών σε οργανωμένες παραλίες. Ωστόσο, όπως διευκρίνισε, απαιτούν συνεχή συντήρηση και καθαρισμό, καθώς συγκρατούν βιολογική μάζα.
Η παρουσία των μεδουσών δεν είναι σταθερή
Σύμφωνα με τον κ. Κελαϊδίτη, η παρουσία των μεδουσών δεν είναι σταθερή ούτε αφορά όλες τις παραλίες ή όλες τις ημέρες.
«Οι μέδουσες μετακινούνται ανάλογα με τον κυματισμό και τα θαλάσσια ρεύματα. Μια παραλία μπορεί να επηρεάζεται τη μία ημέρα και την επόμενη να είναι απολύτως καθαρή», εξήγησε.
Παράλληλα, έκανε λόγο για ένα περιοδικό φαινόμενο, το οποίο, σύμφωνα με τους επιστήμονες, συνήθως διαρκεί έως και τρία χρόνια.
Η υπεραλίευση πίσω από τις εξάρσεις
Η Αναστασία Μήλιου ανέδειξε ως βασική αιτία των εξάρσεων την υπεραλίευση, η οποία έχει διαταράξει τη φυσική ισορροπία των θαλάσσιων οικοσυστημάτων.
«Έχουμε καταστρέψει τους μηχανισμούς αυτορρύθμισης της θάλασσας. Πολλά είδη ψαριών, αλλά και οι θαλάσσιες χελώνες, είναι φυσικοί θηρευτές των μεδουσών. Όταν αυτοί μειώνονται λόγω υπεραλίευσης, διαταράσσεται η ισορροπία», τόνισε.
Όπως επισήμανε, τόσο ο Ευβοϊκός όσο και άλλες ελληνικές θάλασσες έχουν επιβαρυνθεί σημαντικά από την εντατική και, σε ορισμένες περιπτώσεις, παράνομη αλιεία.
Κλιματική κρίση και θαλάσσια ισορροπία
Οι ειδικοί συνδέουν επίσης την αυξημένη παρουσία μεδουσών με την κλιματική κρίση, η οποία επηρεάζει τη θερμοκρασία και τη δυναμική των θαλάσσιων οικοσυστημάτων.
Η κ. Μήλιου υπενθύμισε ότι κατά την περίοδο της πανδημίας, όταν περιορίστηκε σημαντικά η αλιευτική δραστηριότητα, παρατηρήθηκε σταδιακή αποκατάσταση της ισορροπίας στις ελληνικές θάλασσες.
«Αν προστατεύσουμε τις θάλασσές μας και περιορίσουμε την υπεραλίευση, όχι μόνο θα μειωθούν τέτοια φαινόμενα, αλλά θα ενισχυθεί και η παραγωγικότητα της αλιείας, η οποία σήμερα βρίσκεται σε κρίση», κατέληξε.
Μωβ μέδουσες τι να κάνουμε αν μας τσιμπήσουν
Οι μωβ μέδουσες (Pelagia noctiluca) είναι ιδιαίτερα διαδεδομένες σε ορισμένες ελληνικές θάλασσες και το τσίμπημά τους μπορεί να προκαλέσει έντονο πόνο, κοκκινίλες, πρήξιμο, ακόμη και σοβαρές αντιδράσεις σε ευαίσθητα άτομα.
Σε περίπτωση τσιμπήματος, ο λουόμενος πρέπει να απομακρυνθεί αμέσως από το νερό για να αποφύγει περαιτέρω επαφή με τα πλοκάμια. Η περιοχή δεν πρέπει να τρίβεται, καθώς αυτό μπορεί να προκαλέσει απελευθέρωση περισσότερης τοξίνης. Αν υπάρχουν κομμάτια πλοκαμιών πάνω στο δέρμα, μπορούν να αφαιρεθούν προσεκτικά με τσιμπιδάκι ή χρησιμοποιώντας την άκρη μιας πλαστικής κάρτας.
Το σημείο πρέπει να ξεπλυθεί με θαλασσινό νερό — ποτέ με γλυκό — ώστε να μη διεγερθούν τα κεντρίδια.
Για την ανακούφιση του πόνου μπορεί να τοποθετηθεί πάγος τυλιγμένος σε πανί για 10-15 λεπτά ή, εναλλακτικά, να βυθιστεί η περιοχή σε ζεστό νερό (40-45°C) για 20-45 λεπτά, με προσοχή για αποφυγή εγκαυμάτων.
Μετά τον καθαρισμό, η εφαρμογή αντιισταμινικής ή κορτιζονούχας κρέμας μπορεί να μειώσει τον κνησμό και τη φλεγμονή.
Ιατρική βοήθεια πρέπει να αναζητηθεί άμεσα εάν ο πόνος δεν υποχωρεί, αν εμφανιστούν συμπτώματα όπως δυσκολία στην αναπνοή, ζάλη, ναυτία ή υπόταση, αν το τσίμπημα είναι σε ευαίσθητη περιοχή ή αν το άτομο είναι παιδί, ηλικιωμένος ή έχει ιστορικό σοβαρών αλλεργιών.
