Το ισχυρό χαρτί της ΝΔ θα σηκώσει και πάλι πάνω του το βάρος της προεκλογικής αναμέτρησης – Το δίλημμα «Μητσοτάκης ή χάος», το «τηλέφωνο στις 3 τα ξημερώματα» και η στρατηγική της προσωπικής αντιπαράθεσης
Γράφει ο Αρχικοριός
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ετοιμάζεται, όπως όλα δείχνουν, να κάνει και πάλι αυτό που γνωρίζει καλύτερα: να πάρει πάνω του την προεκλογική μάχη. Να μετατρέψει την επόμενη εκλογική αναμέτρηση σε προσωπική αναμέτρηση και να ζητήσει από τους πολίτες να επιλέξουν όχι απλώς ένα κόμμα, αλλά έναν πρωθυπουργό.
Η στρατηγική δεν είναι καινούργια. Αντίθετα, αποτέλεσε βασικό στοιχείο των προηγούμενων εκλογικών αναμετρήσεων της Νέας Δημοκρατίας.
Και έχει μια απλή λογική: Όσο περισσότερο η κάλπη προσωποποιείται, τόσο περισσότερο το κυβερνητικό αφήγημα απομακρύνεται από τη φθορά των επιμέρους υπουργών, των κυβερνητικών αστοχιών και των κρίσεων που κατά καιρούς προκαλούν στελέχη της ίδιας της κυβέρνησης.
Ο Μητσοτάκης επιχειρεί να εμφανιστεί ως το σταθερό σημείο αναφοράς μέσα σε ένα πολιτικό σκηνικό που εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται από κατακερματισμό και αβεβαιότητα.
Το δίλημμα «Μητσοτάκης ή χάος»
Στον πυρήνα της προεκλογικής στρατηγικής αναμένεται να βρεθεί ξανά ένα γνώριμο δίλημμα: Μητσοτάκης ή χάος.
Δεν πρόκειται απλώς για ένα σύνθημα. Είναι ο τρόπος με τον οποίο το Μέγαρο Μαξίμου επιχειρεί να οργανώσει την πολιτική συζήτηση γύρω από ένα βασικό ερώτημα: Ποιος μπορεί να κυβερνήσει την επόμενη ημέρα;
Η ΝΔ θα επιχειρήσει να πείσει ότι, παρά τη φθορά και τις αδυναμίες της κυβέρνησης, δεν υπάρχει σήμερα απέναντί της μια εναλλακτική πρόταση εξουσίας που να μπορεί να εγγυηθεί σταθερότητα.
Και εδώ βρίσκεται το βασικό πλεονέκτημα του Μητσοτάκη. Έχει καταφέρει να χτίσει, σε ένα σημαντικό τμήμα του εκλογικού σώματος, την εικόνα του πολιτικού που «μπορεί να κυβερνήσει».
Ακόμη και πολίτες που διαφωνούν με επιμέρους επιλογές της κυβέρνησης ή έχουν απογοητευτεί από κυβερνητικές επιδόσεις, δεν είναι αυτονόητο ότι θεωρούν κάποιον από τους πολιτικούς αντιπάλους του έτοιμο να τον αντικαταστήσει.
«Ποιος σηκώνει το τηλέφωνο στις 3 τα ξημερώματα;»
Σε αυτή τη λογική εντάσσεται και το ερώτημα που ο ίδιος ο Μητσοτάκης έχει χρησιμοποιήσει πολιτικά: Ποιος μπορεί να σηκώσει το τηλέφωνο στις 3 τα ξημερώματα;
Πρόκειται για ένα ιδιαίτερα προσωποκεντρικό πολιτικό μήνυμα. Ο πρωθυπουργός δεν επιχειρεί να εμφανιστεί μόνο ως αρχηγός κόμματος, αλλά ως ο άνθρωπος που βρίσκεται στην κορυφή του κράτους όταν ξεσπά μια κρίση.
Η εικόνα αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία για τη ΝΔ. Διότι επιτρέπει στον Μητσοτάκη να διαχωρίζει το προσωπικό του πολιτικό κεφάλαιο από τις αδυναμίες της κυβέρνησης. Να λέει, με άλλα λόγια, ότι άλλο η φθορά ορισμένων υπουργών και άλλο η ικανότητα του ίδιου να διαχειρίζεται τις κρίσιμες στιγμές.
Και αυτή ακριβώς η διαφοροποίηση αναμένεται να αποτελέσει ένα από τα σημαντικότερα όπλα της προεκλογικής εκστρατείας.
Οι αντίπαλοι και η «τερατογένεση»
Το πρόβλημα για την αντιπολίτευση είναι ότι μέχρι στιγμής οι βασικοί πολιτικοί αντίπαλοι του Μητσοτάκη παραμένουν σε μεγάλο βαθμό γνώριμα πρόσωπα και γνώριμοι πολιτικοί σχηματισμοί.
Πρόκειται, δηλαδή, για το ίδιο πολιτικό σκηνικό απέναντι στο οποίο ο πρωθυπουργός είχε διαμορφώσει στις προηγούμενες εκλογές το δίλημμα της «τερατογένεσης».
Η ΝΔ θα επιχειρήσει να επαναφέρει αυτή τη συζήτηση, προσαρμόζοντάς την στα δεδομένα της νέας εκλογικής αναμέτρησης. Το μήνυμα θα είναι ότι η ψήφος διαμαρτυρίας μπορεί να οδηγήσει σε ένα αποτέλεσμα χωρίς καθαρή κυβερνητική προοπτική.
Αυτό είναι και το μεγάλο στοίχημα του Μητσοτάκη: να μετατρέψει την εκλογική αναμέτρηση από δημοψήφισμα για την κυβερνητική φθορά σε επιλογή μεταξύ δύο διαφορετικών δρόμων.
Όταν η κυβέρνηση δημιουργεί την κρίση και ο πρωθυπουργός την «μαζεύει»
Υπάρχει ακόμη ένας παράγοντας που εξηγεί γιατί ο Μητσοτάκης επιμένει στην προσωπική πολιτική στρατηγική.
Κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησής του υπήρξαν αρκετές περιπτώσεις κατά τις οποίες κυβερνητικά στελέχη δημιούργησαν προβλήματα με δηλώσεις, αποφάσεις, χειρισμούς ή πολιτικές αστοχίες. Σε αρκετές από αυτές τις περιπτώσεις ο ίδιος ο πρωθυπουργός παρενέβη πυροσβεστικά.
Άλλοτε διορθώνοντας μια απόφαση, άλλοτε αλλάζοντας γραμμή και άλλοτε παρεμβαίνοντας προσωπικά για να κλείσει ένα μέτωπο πριν πάρει μεγαλύτερες διαστάσεις.
Αυτή η δυνατότητα πολιτικής απορρόφησης των κραδασμών είναι ένα από τα στοιχεία πάνω στα οποία έχει χτιστεί το προφίλ του.
Δεν σημαίνει ότι όλες οι κρίσεις αντιμετωπίστηκαν επιτυχώς ούτε ότι η κυβέρνηση δεν έχει υποστεί σοβαρές πολιτικές απώλειες. Σημαίνει όμως ότι ο Μητσοτάκης έχει δείξει αρκετές φορές ότι μπορεί να λειτουργήσει ως ο τελευταίος μηχανισμός εκτόνωσης μιας κρίσης που ξεκίνησε χαμηλότερα στην κυβερνητική ιεραρχία.
Η μεγάλη κυβερνητική φθορά δεν ταυτίζεται ακόμη με προσωπική κατάρρευση
Εδώ βρίσκεται ίσως το πιο ενδιαφέρον στοιχείο της επόμενης εκλογικής μάχης.
Η κυβερνητική φθορά είναι δεδομένη. Η πολυετής παραμονή στην εξουσία έχει κόστος. Τα προβλήματα της καθημερινότητας, οι κρίσεις, οι αστοχίες και οι κυβερνητικές επιλογές έχουν αφήσει αποτύπωμα στην κοινωνία.
Όμως η φθορά της κυβέρνησης δεν έχει μέχρι στιγμής μετατραπεί αυτομάτως σε αντίστοιχη προσωπική πολιτική κατάρρευση του πρωθυπουργού.
Ο Μητσοτάκης εξακολουθεί να διατηρεί το βασικό πλεονέκτημα του «κυβερνήτη». Δηλαδή την εικόνα του ανθρώπου που έχει εμπειρία στη διαχείριση του κράτους, γνωρίζει τους διεθνείς συσχετισμούς και μπορεί να πάρει αποφάσεις σε συνθήκες πίεσης.
Και αυτό είναι το κεφάλαιο που θέλει να προστατεύσει μέχρι την κάλπη.
Η προσωπική μάχη ως ασπίδα απέναντι στη φθορά
Η επιλογή να πάρει ο ίδιος πάνω του την προεκλογική εκστρατεία έχει, επομένως, διπλή λειτουργία.
Από τη μία πλευρά, η παρουσία του Μητσοτάκη δίνει στη ΝΔ ένα πρόσωπο με σαφές πολιτικό στίγμα. Από την άλλη, λειτουργεί ως ασπίδα απέναντι στη φθορά των κυβερνητικών στελεχών.
Η προεκλογική εκστρατεία δεν θα είναι μόνο «τι έκανε η κυβέρνηση». Θα είναι κυρίως «ποιος μπορεί να κυβερνήσει από εδώ και πέρα».
Και σε αυτή τη μάχη ο πρωθυπουργός θεωρεί ότι έχει πλεονέκτημα.
Η λογική είναι απλή: η ΝΔ μπορεί να έχει προβλήματα, αλλά ο Μητσοτάκης παραμένει το ισχυρότερο πολιτικό της χαρτί.
Το μεγάλο στοίχημα μέχρι την κάλπη
Το ερώτημα πλέον είναι αν αυτή η στρατηγική μπορεί να αντέξει μέχρι το τέλος.
Γιατί όσο πλησιάζει η εκλογική αναμέτρηση, τόσο περισσότερο η κοινωνία θα ζητά απαντήσεις όχι μόνο στο ερώτημα ποιος μπορεί να κυβερνήσει, αλλά και στο τι ακριβώς θα αλλάξει στην καθημερινότητά της.
Ο Μητσοτάκης έχει ένα σημαντικό πλεονέκτημα: έχει πείσει ένα μεγάλο μέρος του εκλογικού σώματος ότι αποτελεί τον πιο δοκιμασμένο και αναγνωρίσιμο κυβερνήτη του σημερινού πολιτικού συστήματος.
Έχει όμως και ένα σημαντικό μειονέκτημα: όσο περισσότερο προσωποποιεί την εκλογική μάχη, τόσο περισσότερο θα χρεώνεται και ο ίδιος όλα όσα δεν λειτουργούν.
Αυτή είναι η μεγάλη αντίφαση της στρατηγικής του.
Ο Μητσοτάκης θέλει να είναι το ισχυρότερο χαρτί της ΝΔ. Αλλά αν γίνει ξανά το πρόσωπο της εκλογικής αναμέτρησης, θα είναι ταυτόχρονα και ο βασικός αποδέκτης της κοινωνικής δυσαρέσκειας.
Γι’ αυτό και η επόμενη εκλογική μάχη θα είναι, σε μεγάλο βαθμό, μια προσωπική μάχη του ίδιου του πρωθυπουργού. Μια μάχη στην οποία θα επιχειρήσει να αντιπαραθέσει τη δική του εικόνα του «κυβερνήτη» απέναντι στην αβεβαιότητα, την πολυδιάσπαση και την απουσία –μέχρι σήμερα– μιας πειστικής εναλλακτικής πρότασης εξουσίας.
Το δίλημμα θα είναι σαφές: Μητσοτάκης ή χάος.
Και το τελικό ερώτημα ακόμη πιο προσωπικό:
Ποιος μπορεί να σηκώσει το τηλέφωνο στις 3 τα ξημερώματα;
