Από την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ–ΑΝΕΛ στους τέσσερις υπουργούς της κυβέρνησης Μητσοτάκη και τους δύο γενικούς γραμματείς – και στη μέση οι αμερικανικές σχέσεις.
Ποιος άνοιξε την πόρτα; Ποιος έδωσε το «πράσινο φως»; Ποιοι σχεδίασαν το μοντέλο; Και ποιοι τελικά πλήρωσαν τον λογαριασμό;
Γράφει ο Αρχικοριός
Η ιστορία με τα σπιτάκια ανακύκλωσης έχει ανεβάσει στο κόκκινο την πολιτική αντιπαράθεση μεταξύ ΝΔ και ΠΑΣΟΚ.
Στη Χαριλάου Τρικούπη κάνουν ήδη λόγο για σκάνδαλο χωρίς ωστόσο να έχουν παρουσιάσει συγκεκριμένα στοιχεία που να στοιχειωθετουν μια τόσο βαριά κατηγορία.
Από την άλλη πλευρά στην κυβέρνηση πλην του Άδωνι Γεωργιάδη κανείς δεν δείχνει διατεθειμένος να σηκώσει το γάντι και να απαντήσει.
Η έρευνα της Ε.Ε. από μόνη της δεν σημαίνει ότι υπάρχουν παρανομίες. Παρόλα αυτά το Μέγαρο Μαξιμου θα μπορούσε να έχει δώσει στη δημοσιότητα όλες τις συμβάσεις και να βάλει τα πράγματα στη θέση τους αν όλα έγιναν καλώς.
Μια υπόθεση που ξεκίνησε ως «πράσινη επανάσταση» στην ανακύκλωση εξελίσσεται σε μια αλυσίδα από πρόσωπα, υπουργεία, δημόσιους φορείς, ευρωπαϊκά κονδύλια και ελληνοαμερικανικές επιχειρηματικές σχέσεις.
Τα περίφημα «σπιτάκια ανακύκλωσης» δεν εμφανίστηκαν από το πουθενά.
Η ιστορία τους έχει μια πρώτη στάση το 2018, επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ–ΑΝΕΛ, όταν η αμερικανική ENVIPCO μπαίνει σε πρόγραμμα ανταποδοτικής ανακύκλωσης του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας.
Στην επίσημη τελετή στο στρατόπεδο Παπάγου βρίσκονται η πολιτική και στρατιωτική ηγεσία του υπουργείου, εκπρόσωποι της ENVIPCO, της ΤΕΧΑΝ και ο τότε πρέσβης των ΗΠΑ Τζέφρι Πάιατ.
Και εδώ βρίσκεται το πρώτο μεγάλο ερώτημα:
Πώς ακριβώς έφτασε μια αμερικανική εταιρεία ανακύκλωσης στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας;
Ήταν απλώς μια εμπορική συνεργασία; Ή υπήρχε ευρύτερη αμερικανική διπλωματική και επενδυτική υποστήριξη;
Και ποιος έκανε την πρώτη κίνηση;
Η αμερικανική «γέφυρα»
Ένα χρόνο αργότερα, η ENVIPCO και η ΤΕΧΑΝ εγκαινιάζουν στην Παλλήνη μονάδα παραγωγής μηχανημάτων ανταποδοτικής ανακύκλωσης.
Στα εγκαίνια βρίσκεται ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης. Η ίδια η κυβέρνηση χαρακτηρίζει τη μονάδα την πρώτη παραγωγική μονάδα αυτού του τύπου εκτός ΗΠΑ, με στόχο να αποτελέσει κόμβο εξαγωγών.
Ο Πάιατ είναι επίσης εκεί.
Και έτσι προκύπτει ένα από τα πιο καυτά ερωτήματα της υπόθεσης:
Πού τελειώνει η αμερικανική διπλωματική υποστήριξη μιας επένδυσης και πού αρχίζει η ενεργός προώθηση μιας συγκεκριμένης επιχειρηματικής δραστηριότητας;
Γιατί η παρουσία του Αμερικανού πρέσβη δεν περιορίζεται σε μία φωτογραφία εγκαινίων. Η ίδια η εταιρεία έχει καταγράψει επανειλημμένα την παρουσία του Πάιατ σε δράσεις της και την επίσκεψή του στις εγκαταστάσεις/περίπτερα της.
Υπήρχε επίσημη αμερικανική πολιτική προσέλκυσης της συγκεκριμένης επένδυσης στην Ελλάδα;
Υπήρξε κυβερνητική εντολή ή ήταν πρωτοβουλία του πρέσβη;
Ποια ήταν η ακριβής σχέση State Department – ENVIPCO – ΤΕΧΑΝ;
Και κυρίως:
Γιατί μια υπόθεση που ξεκίνησε ως αμερικανική επένδυση κατέληξε να συνδέεται με δημόσιες προμήθειες και ευρωπαϊκή χρηματοδότηση στην Ελλάδα; Γιατί πήρε τέτοιες διαστάσεις και γιατί το Μαξίμου δεν βάζει τέλος σε όλη αυτή την συζήτηση του παρασκηνίου; Όλα τα παραπάνω είναι κρίσιμα ερωτήματα και σαφέστατα πρέπει να δοθούν εξηγήσεις πριν το όλο ζήτημα λάβει διαστάσεις πολιτικού θρίλερ όπως ακριβώς έγινε με τον ΟΠΕΚΕΠΕ.
Από την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ–ΑΝΕΛ στην κυβέρνηση Μητσοτάκη
Το ακόμη πιο ενδιαφέρον είναι ότι η ιστορία δεν σταμάτησε με την αλλαγή κυβέρνησης το 2019.
Αντιθέτως, το μοντέλο της ανταποδοτικής ανακύκλωσης πέρασε σε πολύ μεγαλύτερη κλίμακα.
Στην κυβέρνηση Μητσοτάκη εμφανίζονται διαδοχικά τέσσερα κορυφαία κυβερνητικά στελέχη με αρμοδιότητες ή δημόσια παρουσία γύρω από την ανακύκλωση, την ανάπτυξη, το περιβάλλον και την προώθηση του μοντέλου.
Και δίπλα τους δύο γενικοί γραμματείς/κρατικοί παράγοντες με κρίσιμο θεσμικό ρόλο στη διαχείριση αποβλήτων και στη διοικητική αλυσίδα.
Χωρίς αυτό να σημαίνει ότι οποιοσδήποτε από αυτούς έχει διαπράξει παράνομη πράξη. Κάτι τέτοιο δεν αποδεικνύεται προσώρας από κανέναν. Η συζήτηση περιστρέφεται μόνο γύρω από το κόστος των σπιτιών.
Όμως τα ερωτήματα είναι πλέον πολλά.
- Ποιος σχεδίασε την πολιτική των πολυκέντρων;
- Ποιος αποφάσισε ότι αυτό ήταν το μοντέλο που έπρεπε να προωθηθεί;
- Ποιος καθόρισε τις τεχνικές προδιαγραφές;
- Ποιος υπολόγισε το κόστος;
- Ποιος έλεγξε αν υπήρχαν πραγματικά ανταγωνιστικές λύσεις;
- Ποιος υπέγραψε τις κρίσιμες διοικητικές αποφάσεις;
Οι υπουργοί που πέρασαν – οι «συμπτώσεις» που ζητούν απαντήσεις
Το όνομα της ΤΕΧΑΝ/ENVIPCO εμφανίζεται σε δημόσιες εκδηλώσεις με υπουργούς της κυβέρνησης Μητσοτάκη.
Υπουργοί Περιβάλλοντος, Ανάπτυξης και Εσωτερικών εμφανίζονται σε διαφορετικές φάσεις της ιστορίας.
Σε εκδήλωση του Ομίλου ΤΕΧΑΝ ENVIPCO, για παράδειγμα, καταγράφεται η παρουσία υπουργών, ενώ σε άλλες δράσεις εμφανίζονται και άλλα κορυφαία κυβερνητικά στελέχη.
Το ερώτημα όμως δεν είναι αν πήγαν σε μια εκδήλωση.
Το ερώτημα είναι:
Τι αποφάσεις πήραν τα υπουργεία στα οποία προΐσταντο;
Ποιες αρμοδιότητες ασκούσαν όταν προχωρούσαν οι κρίσιμες χρηματοδοτήσεις;
Ποια ήταν η διαδρομή από την κυβερνητική πολιτική μέχρι την τελική προμήθεια;
Και, κυρίως:
Πόσοι διαφορετικοί κυβερνητικοί κρίκοι χρειάστηκαν για να φτάσει ένα συγκεκριμένο μοντέλο από την παρουσίασή του σε κρατικό φορέα μέχρι τα μεγάλα προγράμματα προμήθειας;
Τα λεφτά και τα «σπιτάκια»
Κάπου εδώ η υπόθεση παύει να είναι απλώς μια ιστορία για την ανακύκλωση.
Μπαίνουν στη μέση δημόσιο χρήμα, ευρωπαϊκοί πόροι, διαγωνισμοί, τεχνικές προδιαγραφές και συμβάσεις.
Και τότε προκύπτει το πιο απλό ερώτημα:
Πόσο κόστισε πραγματικά κάθε «σπιτάκι»;
Και ένα δεύτερο:
Πόσο θα κόστιζε εάν υπήρχε πραγματικός και ουσιαστικός ανταγωνισμός;
Υπήρξαν καταγγελίες και έλεγχοι για τις διαδικασίες και το κόστος των πολυκέντρων, ενώ η υπόθεση έχει απασχολήσει και τις ευρωπαϊκές ελεγκτικές αρχές. Δημοσιεύματα για τη συγκεκριμένη επένδυση υπάρχουν εδώ και πολλά χρόνια χωρίς να έχουν δοθεί συγκεκριμένες απαντήσεις.
Αυτό δεν σημαίνει ότι έχει αποδειχθεί ποινική ευθύνη οποιουδήποτε πολιτικού προσώπου.
Σημαίνει όμως ότι οι δημόσιες συμβάσεις πρέπει να εξηγηθούν μέχρι τελευταίου ευρώ.
Τα «καυτά» ερωτήματα
- Ποιος έφερε πρώτος την ENVIPCO στο ελληνικό Δημόσιο;
- Γιατί η πρώτη κρατική συνεργασία έγινε με το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας;
- Ποιος έκανε την πρώτη επαφή με την αμερικανική εταιρεία;
- Ποιος ήταν ο πραγματικός ρόλος του Τζέφρι Πάιατ;
- Ενεργούσε ως πρέσβης στο πλαίσιο της επίσημης αμερικανικής πολιτικής προσέλκυσης επενδύσεων ή υπήρχε ειδική κυβερνητική αποστολή;
- Ποια ακριβώς ήταν η σχέση ENVIPCO και ΤΕΧΑΝ;
- Πώς από την αμερικανική επένδυση φτάσαμε στα ελληνικά δημόσια προγράμματα;
- Ποιος αποφάσισε ότι τα «πολυκέντρα» ήταν η λύση που έπρεπε να προωθηθεί;
- Ποιος έγραψε τις τεχνικές προδιαγραφές;
- Πόσες εταιρείες μπορούσαν πραγματικά να ανταγωνιστούν στους διαγωνισμούς;
- Υπήρχε πραγματικός ανταγωνισμός ή δημιουργήθηκαν προϋποθέσεις που περιόριζαν τους υποψήφιους προμηθευτές;
- Ποιοι υπουργοί και γενικοί γραμματείς είχαν αρμοδιότητα σε κάθε κρίσιμο στάδιο;
- Ποιος υπέγραψε τις αποφάσεις;
- Ποιος ενέκρινε τα κονδύλια;
- Πόσα χρήματα δόθηκαν συνολικά;
- Πόσα προήλθαν από ευρωπαϊκούς πόρους και πόσα από εθνικούς;
- Πόσο κόστιζε κάθε πολυκέντρο και ποιο ήταν το πραγματικό κόστος κατασκευής του;
- Γιατί χρειάστηκε τόσο μεγάλη δημόσια χρηματοδότηση για ένα μοντέλο που παρουσιάστηκε ως επενδυτική και τεχνολογική καινοτομία;
- Γιατί η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία εξετάζει πλέον την υπόθεση;
- Και τελικά: ποιος σχεδίασε, ποιος προώθησε και ποιος πλήρωσε αυτή την υπόθεση;
Γιατί άραγε οι υπουργοί που χειρίστηκαν αυτή την υπόθεση σε διαφορετικά στάδια ο καθένας δεν δίνουν στην δημοσιότητα τις συμβάσεις που υπογράφηκαν να κλείσουν μια και καλή τα στόματα της αντιπολίτευσης;
Γιατί επιλέγουν τη σιωπή ενισχύοντας με τη στάση τους όσους μιλούν για κουκούλωμα της υπόθεσης;
