Η εικόνα των ευρωπαϊκών φυλακών αλλάζει ξανά μετά τα χρόνια της πανδημίας, με τα τελευταία στοιχεία της Eurostat να καταγράφουν σαφή αύξηση του αριθμού των κρατουμένων σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Παρότι την προηγούμενη δεκαετία οι περισσότερες χώρες της ΕΕ εμφάνιζαν σταδιακή μείωση του σωφρονιστικού πληθυσμού, η τάση αυτή φαίνεται πλέον να ανατρέπεται, επαναφέροντας στο προσκήνιο το ζήτημα της πίεσης στα σωφρονιστικά συστήματα, των συνθηκών κράτησης και του υπερπληθυσμού στις φυλακές.
Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Eurostat για το 2024 που δόθηκαν στη δημοσιότητα στις 7 Μαίου, στις φυλακές των κρατών-μελών της ΕΕ κρατούνταν συνολικά 508.746 άτομα, αριθμός αυξημένος κατά 2% σε σχέση με το 2023. Πρόκειται για τη συνέχιση μιας ανοδικής πορείας που ξεκίνησε μετά το 2020, όταν ο αριθμός των κρατουμένων είχε υποχωρήσει στο χαμηλότερο επίπεδο της τελευταίας δεκαετίας, εν μέσω περιοριστικών μέτρων και αλλαγών στη λειτουργία των δικαστικών και σωφρονιστικών συστημάτων λόγω της πανδημίας.
Η αύξηση αυτή μεταφράζεται σε 113 κρατούμενους ανά 100.000 κατοίκους στην Ευρωπαϊκή Ένωση, έναντι 111 το προηγούμενο έτος. Τα υψηλότερα ποσοστά καταγράφηκαν στην Ουγγαρία, την Πολωνία και τη Λετονία, χώρες που συνεχίζουν να εμφανίζουν από τους μεγαλύτερους σωφρονιστικούς πληθυσμούς στην Ευρώπη. Αντίθετα, η Φινλανδία, οι Κάτω Χώρες και η Δανία διατήρησαν τα χαμηλότερα ποσοστά κρατουμένων.
Η Ελλάδα κινήθηκε κοντά στον ευρωπαϊκό μέσο όρο, παρουσιάζοντας αύξηση σε σχέση με το 2023. Τα στοιχεία δείχνουν ότι η χώρα κατέγραψε περίπου 111 κρατούμενους ανά 100.000 κατοίκους, επιβεβαιώνοντας τη γενικότερη ευρωπαϊκή τάση ανόδου.
Υπερπληθυσμός σε 14 χώρες της ΕΕ
Την ίδια στιγμή, ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η εικόνα του υπερπληθυσμού στις φυλακές. Σύμφωνα με τη Eurostat, 14 χώρες της ΕΕ λειτουργούσαν το 2024 με φυλακές που ξεπερνούσαν τη χωρητικότητά τους. Η πιο σοβαρή κατάσταση καταγράφηκε στην Κύπρο, όπου η πληρότητα άγγιξε το 227,6%, ποσοστό που σημαίνει ότι οι κρατούμενοι ήταν υπερδιπλάσιοι από τη χωρητικότητα των εγκαταστάσεων. Ακολούθησαν η Σλοβενία και η Γαλλία, ενώ στον αντίποδα η Εσθονία, η Λιθουανία και το Λουξεμβούργο εμφάνισαν τις χαμηλότερες πληρότητες.
Οι αριθμοί αποτυπώνουν την αυξανόμενη πίεση που δέχονται τα ευρωπαϊκά σωφρονιστικά συστήματα, σε μια περίοδο κατά την οποία το ζήτημα των συνθηκών κράτησης, της επανένταξης των κρατουμένων και της αποσυμφόρησης των φυλακών επανέρχεται δυναμικά στη δημόσια συζήτηση.
