Το Μέγαρο Μαξίμου και οι σύμβουλοι του Κυριάκου Μητσοτάκη φαίνεται να αδυνατούν να αντιληφθούν την πραγματική εικόνα της κοινωνίας, την ώρα που χιλιάδες οικογένειες παλεύουν καθημερινά να καλύψουν βασικές υποχρεώσεις και φορολογικά βάρη
Γράφει ο Αρχικοριός
Το Μέγαρο Μαξίμου και οι σύμβουλοι του Κυριάκου Μητσοτάκη φαίνεται πως ζουν σε έναν άλλο κόσμο, πολύ μακριά από την πραγματικότητα που βιώνει η μέση ελληνική οικογένεια.
Δεν έχουν, όπως δείχνουν οι επιλογές τους, πραγματική εικόνα για το πώς βγαίνει σήμερα ο μήνας, πόσα χρήματα απομένουν μετά το ενοίκιο ή το στεγαστικό, τους λογαριασμούς, τα τρόφιμα, τα καύσιμα και τις υπόλοιπες υποχρεώσεις.
Και όταν δεν υπάρχει αυτή η εικόνα της καθημερινότητας, είναι δύσκολο να σχεδιαστούν αποτελεσματικές λύσεις.
Η ρύθμιση των 72 δόσεων είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα: αντί να απαντήσει στο πραγματικό πρόβλημα των υπερχρεωμένων νοικοκυριών, δημιουργεί νέους περιορισμούς, αφήνοντας πολλούς οφειλέτες εκτός.
Η κοινωνία ζητά ανάσα και λύσεις, ενώ το κυβερνητικό επιτελείο μοιάζει να σχεδιάζει από έναν κόσμο που απέχει πολύ από την πραγματικότητα.
Δώρο άδωρο για χιλιάδες οφειλέτες
Η πολυδιαφημισμένη ρύθμιση των 72 δόσεων παρουσιάστηκε ως μια μεγάλη ευκαιρία για τους πολίτες που έχουν συσσωρεύσει χρέη προς την Εφορία.
Στην πράξη, όμως, κινδυνεύει να εξελιχθεί σε μία ακόμη χαμένη ευκαιρία.
Και ο λόγος είναι απλός: δεν επιτρέπει στον οφειλέτη να ρυθμίσει συνολικά το πραγματικό του χρέος.
Η ρύθμιση αφορά μόνο ληξιπρόθεσμες οφειλές έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023.
Τα νεότερα χρέη πρέπει προηγουμένως να εξοφληθούν ή να μπουν σε άλλη ρύθμιση.
Έτσι, ένας πολίτης που χρωστά στην Εφορία από διαφορετικές χρονικές περιόδους βρίσκεται αντιμέτωπος με ένα παράδοξο: μπορεί να πάρει τις 72 δόσεις για το παλιό χρέος, αλλά την ίδια στιγμή πρέπει να σηκώσει ξεχωριστά τις δόσεις για τις νεότερες οφειλές.
Πρακτικά, δηλαδή, δεν ρυθμίζεται το χρέος του. Ρυθμίζεται μόνο ένα κομμάτι του.
Ο «κόφτης» του 2023
Το μεγαλύτερο πρόβλημα βρίσκεται ακριβώς εδώ.
Η κυβέρνηση έβαλε ως όριο την 31η Δεκεμβρίου 2023, παρότι γνωρίζει ότι τα οικονομικά προβλήματα των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων δεν σταμάτησαν εκεί.
Από το 2024 μέχρι σήμερα δημιουργήθηκαν νέα χρέη.
Η ακρίβεια, το αυξημένο κόστος λειτουργίας των επιχειρήσεων, οι υψηλές φορολογικές υποχρεώσεις και οι συσσωρευμένες οικονομικές εκκρεμότητες έχουν οδηγήσει πολλούς φορολογούμενους σε αδυναμία πληρωμής.
Και όμως, αντί να δοθεί μια πραγματική δεύτερη ευκαιρία, το κράτος λέει στον οφειλέτη: «Ρύθμισε το παλιό χρέος, αλλά πρώτα τακτοποίησε και το καινούργιο».
Αυτό ακριβώς είναι που κάνει τη ρύθμιση απρόσιτη για εκείνους που την έχουν περισσότερο ανάγκη.
Πώς να πληρώσει δύο και τρεις δόσεις ο ίδιος άνθρωπος;
Το πρόβλημα γίνεται ακόμη μεγαλύτερο όταν συνυπολογιστεί η πραγματική οικονομική κατάσταση των νοικοκυριών.
Ένας οφειλέτης με παλιές οφειλές έως το 2023 μπορεί να ενταχθεί στις 72 δόσεις.
Για να το κάνει όμως, πρέπει να έχει τακτοποιήσει τις νεότερες οφειλές του.
Παράλληλα, οφείλει να συνεχίσει κανονικά να πληρώνει τις υπόλοιπες ενεργές ρυθμίσεις του.
Με άλλα λόγια, αντί για μία ενιαία και διαχειρίσιμη μηνιαία υποχρέωση, μπορεί να βρεθεί με δύο, τρεις ή ακόμη περισσότερες δόσεις κάθε μήνα.
Και εδώ βρίσκεται η μεγάλη αντίφαση.
Το κράτος υποτίθεται ότι θέλει να εισπράξει τα ληξιπρόθεσμα χρέη.
Όμως όταν επιβάλλει στον οφειλέτη μια συνολική μηνιαία επιβάρυνση που δεν μπορεί να σηκώσει, το αποτέλεσμα είναι ακριβώς το αντίθετο: ο πολίτης δεν μπορεί να πληρώσει και τελικά κινδυνεύει να χάσει και τη ρύθμιση.
Το Μαξίμου δεν βλέπει την καθημερινότητα
Η συγκεκριμένη περίπτωση αποκαλύπτει και ένα ευρύτερο πρόβλημα στον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζεται η οικονομική πολιτική.
Γιατί άλλο είναι να βλέπει κανείς τα οικονομικά δεδομένα μέσα από έναν πίνακα του Excel και άλλο να γνωρίζει τι σημαίνει να πρέπει μια οικογένεια να πληρώσει ταυτόχρονα ενοίκιο ή στεγαστικό, ηλεκτρικό ρεύμα, σούπερ μάρκετ, καύσιμα, σχολικές ανάγκες, ασφαλιστικές εισφορές, φόρους και δόσεις παλαιότερων οφειλών.
Εκεί βρίσκεται η πραγματική Ελλάδα.
Και αν οι σύμβουλοι του πρωθυπουργού δεν μεταφέρουν αυτή την πραγματικότητα στο Μέγαρο Μαξίμου, τότε οι αποφάσεις θα συνεχίσουν να απέχουν από τις ανάγκες της κοινωνίας.
Δεν χρειάζονται άλλες ρυθμίσεις που φαίνονται γενναιόδωρες στα χαρτιά.
Χρειάζεται μια ρύθμιση που να μπορεί πραγματικά να πληρωθεί.
Αντί να μαζέψουν χρήματα, διώχνουν τους οφειλέτες
Το μεγαλύτερο λάθος είναι ότι αντιμετωπίζεται το ζήτημα αποκλειστικά ως πρόβλημα είσπραξης και όχι ως πρόβλημα πραγματικής δυνατότητας πληρωμής.
Το Δημόσιο έχει κάθε λόγο να θέλει να εισπράξει τα χρήματα που του οφείλονται. Όμως για να εισπράξει, πρέπει πρώτα να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις ώστε ο πολίτης να μπορεί να πληρώνει.
Δεν εισπράττεις από έναν άνθρωπο που δεν μπορεί να πληρώσει. Του δίνεις τη δυνατότητα να πληρώνει.
Μια πραγματικά γενναία ρύθμιση, με ενιαία αντιμετώπιση των χρεών, θα μπορούσε να λειτουργήσει προς όφελος και των δύο πλευρών.
Ο οφειλέτης θα γνώριζε ότι έχει μια πραγματική ευκαιρία να ξεμπερδέψει και το Δημόσιο θα εξασφάλιζε σταθερές εισπράξεις.
Αντί γι’ αυτό, δημιουργούνται νέοι «κόφτες» και νέες προϋποθέσεις.
Η λύση είναι μία: όλα τα χρέη σε μία ρύθμιση
Εάν πραγματικά ο στόχος είναι να αυξηθούν οι εισπράξεις, τότε χρειάζεται αλλαγή φιλοσοφίας.
Όλα τα χρέη του οφειλέτη πρέπει να μπορούν να μπουν σε μία ενιαία ρύθμιση, με αριθμό δόσεων που θα ανταποκρίνεται στην πραγματική δυνατότητα αποπληρωμής και με δόση που δεν θα στραγγαλίζει το οικογενειακό εισόδημα.
Γιατί διαφορετικά η σημερινή ρύθμιση κινδυνεύει να παραμείνει δώρο άδωρο.
Οι οφειλέτες δεν θα ανασάνουν, τα ληξιπρόθεσμα χρέη δεν θα περιοριστούν και τα δημόσια ταμεία δεν θα εισπράξουν τα ποσά που θα μπορούσαν να εισπράξουν.
Η κοινωνία δεν ζητά να της χαριστούν τα χρέη. Ζητά να μπορεί να τα πληρώσει. Και αυτή τη στοιχειώδη διαφορά φαίνεται πως κάποιοι στο Μέγαρο Μαξίμου δεν την έχουν ακόμη αντιληφθεί.
