Τον προβληματισμό της για τη συνεχή εμπλοκή στρατιωτικού προσωπικού σε περιπολίες πυρασφάλειας εκφράζει η ΠΟΜΕΝΣ με ανακοίνωσή της, ενόψει της αντιπυρικής περιόδου του 2026.
Η Ομοσπονδία κάνει λόγο για αυξημένη επιχειρησιακή και σωματική επιβάρυνση των στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων, επισημαίνοντας ζητήματα ασφάλειας, ελλιπούς μέριμνας και χαμηλών αποζημιώσεων, ενώ ζητά την επανεξέταση του πλαισίου συμμετοχής τους στις αποστολές πυρασφάλειας.
Η ανακοίνωση της ΠΟΜΕΝΣ
«Αξιότιμοι κ.κ. Υπουργοί, Αξιότιμοι κ.κ. Βουλευτές της Διαρκούς Επιτροπής Εθνικής Άμυνας και Εξωτερικών Υποθέσεων, Αξιότιμοι κ.κ. Αρχηγοί,
Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ενώσεων Στρατιωτικών (Π.ΟΜ.ΕΝ.Σ.), σε συνέχεια των ανωτέρω σχετικών εγγράφων της, του σχετικού εγγράφου της ΕΣΠΕΕ Ρόδου και της πρόσφατης συνάντησής της Ομοσπονδίας με τον Υπουργό Εθνικής Άμυνας κ. Νικόλαο Δένδια, επαναφέρει το ζήτημα της συνεχούς εμπλοκής του στρατιωτικού προσωπικού στην αποτροπή και αντιμετώπιση πυρκαγιών, κατά την έναρξη της αντιπυρικής περιόδου του έτους 2026.
Τα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων καλούνται και κατά τη φετινή αντιπυρική περίοδο, κατόπιν σχετικών διαταγών του ΓΕΕΘΑ/ΔΙΚΑΦΚΑ περί συνδρομής των Ενόπλων Δυνάμεων στην αντιμετώπιση εκτάκτων αναγκών, και στο πλαίσιο εφαρμογής της Πάγιας Διαταγής ΠαΔ 2-6/2025/ΓΕΣ, να συμμετέχουν σε 8ωρα, 12ωρα ακόμη και 24ωρα περίπολα πυρασφάλειας, βάσει του Δείκτη Επικινδυνότητας, παράλληλα με την εκτέλεση των ήδη επιβαρυμένων υπηρεσιακών τους υποχρεώσεων και των 24ωρων υπηρεσιών τους.
Η πρακτική αυτή έχει πλέον παγιωθεί, δημιουργώντας συνθήκες υπέρμετρης εργασιακής επιβάρυνσης, επιχειρησιακής εξουθένωσης και σοβαρής διατάραξης της προσωπικής και οικογενειακής ζωής των στελεχών, τα οποία συχνά στερούνται ακόμη και των προβλεπόμενων απαλλαγών ή της δυνατότητας λήψης κανονικής άδειας.
Ιδιαίτερο προβληματισμό προκαλεί το γεγονός ότι κατά την προσεχή αντιπυρική περίοδο του έτους 2026, μέσω σχετικών διαταγών του ΓΕΕΘΑ/ΔΙΚΑΦΚΑ περί συνδρομής των Ενόπλων Δυνάμεων, εισάγονται νέες διαφοροποιημένες ώρες εκπομπής περιπόλων πυρασφάλειας, οι οποίες αυξάνουν σημαντικά τη διάρκεια απασχόλησης και την επιχειρησιακή επιβάρυνση του στρατιωτικού προσωπικού.
Ειδικότερα, σύμφωνα με την Πάγια Διαταγή ΠαΔ 2-6/2025/ΓΕΣ προβλέπεται:
για Δείκτη Επικινδυνότητας 3, εκπομπή περιπόλων 11:00–19:00,
για Δείκτη 4, δύο βάρδιες 07:00–14:00 και 14:00–21:30,
για Δείκτη 5, τρεις βάρδιες 07:00–15:00, 15:00–23:00 και 23:00–07:00.
Ωστόσο, μέσω των διαταγών συνδρομής του ΓΕΕΘΑ/ΔΙΚΑΦΚΑ για το έτος 2026, προβλέπεται σε ορισμένες περιπτώσεις:
12ωρη υπηρεσία για Δείκτη 4 (07:00–19:00),
24ωρη υπηρεσία για Δείκτη 5 (07:00–07:00),
με πρόβλεψη λήψης απαλλαγής και καταβολής της προβλεπόμενης αποζημίωσης.
Η ανωτέρω διαφοροποίηση δημιουργεί εύλογα ερωτήματα ως προς:
α. Την επιχειρησιακή και σωματική επιβάρυνση του προσωπικού.
β. Την επάρκεια των μέτρων ασφάλειας σε πολύωρες αποστολές υψηλής επικινδυνότητας.
γ. Την ισότιμη μεταχείριση των στελεχών μεταξύ διαφορετικών Σχηματισμών και Μονάδων.
Οι στρατιωτικοί βρίσκονται έτσι «εγκλωβισμένοι» σε μια ιδιότυπη γκρίζα ζώνη, καθώς καλούνται να επιχειρούν σε ιδιαίτερα απαιτητικές και δυνητικά επικίνδυνες συνθήκες, χωρίς σαφώς καθορισμένο θεσμικό πλαίσιο αρμοδιοτήτων, δικαιοδοσιών και κανόνων ενεργείας.
Η διεθνής πρακτική σε αντίστοιχες περιπτώσεις καταδεικνύει ότι, προκειμένου να αποφεύγονται νομικές και επιχειρησιακές ασάφειες, η εμπλοκή στρατιωτικού προσωπικού σε αποστολές επιτήρησης και πυρασφάλειας πραγματοποιείται είτε υπό σαφές πλαίσιο αρμοδιοτήτων είτε σε συνεργασία με τις καθ’ ύλην αρμόδιες αρχές ασφαλείας και πολιτικής προστασίας.
Η Πολιτεία οφείλει να αποσαφηνίσει με σαφήνεια το πλαίσιο ενεργειών και τη νομική κάλυψη του στρατιωτικού προσωπικού σε περιπτώσεις συμβάντων, ελέγχων ή ενδεχόμενης αντιπαράθεσης με πολίτες κατά την εκτέλεση περιπόλων πυρασφάλειας.
Παράλληλα, παραμένουν ανοιχτά σοβαρά ζητήματα μέριμνας και ασφάλειας του προσωπικού, τα οποία επανειλημμένα έχουν αναδειχθεί από τις κατά τόπους Ενώσεις Στρατιωτικών και αφορούν ενδεικτικά:
α. Την έλλειψη πρόβλεψης για σίτιση και παροχή επαρκούς ποσότητας πόσιμου νερού κατά τη διάρκεια πολύωρων αποστολών υπό συνθήκες καύσωνα.
β. Την απουσία δυνατότητας ολιγόλεπτης στάσης για ξεκούραση ή κάλυψη βασικών βιολογικών αναγκών.
γ. Την επάρκεια μέσων ατομικής προστασίας σε συνθήκες καπνού και θερμικής καταπόνησης.
δ. Την καταλληλότητα και ασφάλεια των διατιθέμενων οχημάτων, πολλά εκ των οποίων είναι ιδιαίτερα παλαιά και καταπονημένα.
ε. Τη διασφάλιση τήρησης βασικών κανόνων ασφαλούς οδήγησης και αποφυγής υπέρμετρης κόπωσης του προσωπικού κατά την εκτέλεση 12ωρων και 24ωρων περιπόλων πυρασφάλειας, όπως οι κανόνες αυτοί προβλέπονται από το ευρωπαϊκό και εθνικό νομικό πλαίσιο, δεδομένου ότι η πολύωρη οδήγηση σε δύσβατες δασικές περιοχές και υπό συνθήκες αυξημένης θερμικής και επιχειρησιακής καταπόνησης δημιουργεί εύλογους προβληματισμούς ως προς την ασφάλεια προσωπικού και μέσων.
στ. Τη μη αναγνώριση του χρόνου μετακίνησης για παραλαβή και επιστροφή μέσων και οχημάτων ως χρόνου υπηρεσίας.
Ιδιαίτερα έντονη είναι η διαμαρτυρία των στελεχών αναφορικά με το ισχύον πλαίσιο χρηματικής αποζημίωσης των περιπόλων πυρασφάλειας, το οποίο σε καμία περίπτωση δεν ανταποκρίνεται στο πραγματικό εύρος, τη διάρκεια και την επικινδυνότητα της αποστολής που εκτελείται. Είναι χαρακτηριστικό ότι:
α. Τα 12ωρα περίπολα αποζημιώνονται με ποσό εξήντα (60) ευρώ μικτά
β. Ενώ τα 8ωρα και 10ωρα περίπολα αποζημιώνονται με ποσά που φθάνουν μόλις τα 14,68 ευρώ μικτά, παρά το γεγονός ότι εκτελούνται υπό αντίστοιχες συνθήκες επιχειρησιακής επιβάρυνσης και κινδύνου.
Η διαφοροποίηση αυτή δημιουργεί εύλογο αίσθημα άνισης μεταχείρισης και αδικίας στο προσωπικό.
Η Π.ΟΜ.ΕΝ.Σ. αναγνωρίζει πλήρως την ανάγκη συνδρομής όλων των κρατικών μηχανισμών στην προστασία της ανθρώπινης ζωής, του φυσικού περιβάλλοντος και των τοπικών κοινωνιών από την απειλή των καταστροφικών πυρκαγιών.
Ωστόσο, η διαρκής και συστηματική μεταφορά ολοένα και περισσότερων αρμοδιοτήτων προς τις Ένοπλες Δυνάμεις, χωρίς αντίστοιχη ενίσχυση των αρμόδιων φορέων πολιτικής προστασίας, δεν μπορεί να αποτελεί μόνιμη λύση.
Η αδιαμφισβήτητη επιχειρησιακή ικανότητα και το υψηλό αίσθημα ευθύνης των στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως δεδομένη «εφεδρεία» για κάθε διαπιστωμένη αδυναμία του κρατικού μηχανισμού.
Παράλληλα, η συνεχής απουσία προσωπικού από τα κύρια καθήκοντα εκπαίδευσης, συντήρησης, επιχειρησιακής προετοιμασίας και λειτουργίας των Μονάδων δημιουργεί σοβαρούς προβληματισμούς ως προς την εύρυθμη λειτουργία των Μονάδων και την επιβάρυνση του προσωπικού των Ενόπλων Δυνάμεων.
Κατόπιν των ανωτέρω, η Π.ΟΜ.ΕΝ.Σ. ζητά:
α. Την άμεση επανεξέταση του πλαισίου εμπλοκής των Ενόπλων Δυνάμεων σε αποστολές πυρασφάλειας.
β. Τη θεσμική αποσαφήνιση των καθηκόντων, των δικαιοδοσιών και της νομικής κάλυψης του προσωπικού.
γ. Τη λήψη ουσιαστικών μέτρων μέριμνας, υγείας και ασφάλειας για το προσωπικό που εκτελεί περίπολα πυρασφάλειας.
δ. Την εξασφάλιση κατάλληλων μέσων ατομικής προστασίας και ασφαλών οχημάτων.
ε. Την πλήρη διασφάλιση χορήγησης απαλλαγών και αδειών στο προσωπικό.
στ. Την άμεση αναθεώρηση του πλαισίου αποζημίωσης των περιπόλων πυρασφάλειας, με ουσιαστική αύξηση και εξορθολογισμό των καταβαλλόμενων ποσών.
ζ. Την εξέταση εξίσωσης της αποζημίωσης των 8ωρων και 10ωρων περιπόλων με εκείνη των 12ωρων, λόγω των αντίστοιχων συνθηκών επικινδυνότητας και επιχειρησιακής επιβάρυνσης.
Οι στρατιωτικοί δεν ζητούν προνομιακή μεταχείριση. Ζητούν, όμως, τον αυτονόητο σεβασμό στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια, στην υγεία, στην ασφάλεια και στην αποστολή τους.
Η προστασία της Πατρίδας δεν μπορεί να προϋποθέτει την εξουθένωση του προσωπικού των Ενόπλων Δυνάμεων ούτε τη διαρκή υποκατάσταση άλλων κρατικών δομών χωρίς σχεδιασμό, όρια και ουσιαστική μέριμνα.
Εισηγητής θέματος: Γραμματέας Υγείας & Ασφάλειας, Υπσγός (ΤΕΑ) Σταμάτιος Κατσαμπής.
Χειριστής θέματος: Αντιπρόεδρος Μέριμνας Προσωπικού, Λγός (ΔΒ) Σιδέρης Βότσης.
Για την Εκτελεστική Γραμματεία
Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ Ηλίας Κολλύρης Σγος (ΤΣΕ)
Ο ΓΕΝΙΚΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ Γεώργιος Κυριακάκης Ανχης (ΕΜ)»
